Breukers Bromt: sporen van Nelleke Bos

Meander is zich behoorlijk aan het verjongen. Onze collega's hebben daar een recensente uit 1980 aangetrokken, waarmee de gemiddelde leeftijd van de Meanderauteurs is gedaald tot 64 jaar. De recensente in kwestie heet Nelleke Bos. Haar cv-tje vermeldt dat ze neerlandica is en 'begeleider leeskringen'. Mooie beroepen, en zeker dat laatste is erg nodig: mensen met leeskringen kunnen een beetje begeleiding tijdens het uitzieken van deze hardnekkige kwaal best gebruiken. Zelf heb ik ook wel eens een beginnende vorm van leeskringen gehad, en zonder een liefhebbende verpleegster... maar dit verhaal kan ik jullie beter besparen.

Nelleke heeft zich, in haar nieuwste, alweer vijfde Meanderrecensie, gestort op de nieuwe bundel van Christine D'haen – met alle hartstocht die je van een neerlandica en leeskringbegeleidster mag verwachten. Dat Bos een opleiding heeft genoten, blijkt meteen heel duidelijk uit de openingszin van haar beschouwing. De gemiddelde recensent ziet die openingszin nog wel eens als een onbelangrijk iets, en gooit er dan een academische gruwelvinding tegenaan ('Shakespeare zei, in zijn onopgemerkte studie over de rozenteelt, veel zinnigs over bemesting voor de winter.'; van die zinnen). Zo niet Nelleke. Zij schrijft:

Dat Christine D'haen (1923) haar sporen verdiend heeft, lijdt geen twijfel.

Want geef toe, lezer, u twijfelt daar wel eens aan, aan het gegeven dat good old Christine D'haen haar sporen zou hebben verdiend. Stiekem weliswaar, maar toch... u twijfelt. Mensen, en zeker critici, zeggen zoveel. Die prijzen al wat molm en wrakkig is. Men ziet te snel sporen waar die niet zijn. 'Kijk, een spoor – die is vast en zeker niet verdiend door Christine D'haen.' Ja, dahag! Gelukkig neemt Nelleke Bos onze twijfel in de eerste zin razendsnel weg en vervolgt dan met een korte cursus 'doseren':

Zij debuteerde met Gedichten 1946-1958, en werd bekroond met de Anna Bijnsprijs - voor de vrouwelijke stem in de letteren -  en de Prijs der Nederlandse Letteren. Met haar uitmuntende kennis van de klassieken en haar subtiele woordkeuze laten haar gedichten geen aarzeling zien. Hoe haar jongste bundel Innisfree bevalt, is interessanter.

Maar... dat van dat debuut is niet waar... en het noemen van die twee prijzen vormt een wel erg korte samenvatting van haar loopbaan.  Die zin over die uitmuntende kennis en die subtiele woordkeuze heeft iets... aardigs, maar de zaken die Bos met elkaar verbindt, hebben niks met elkaar te maken. En of het interessant is hoe haar nieuwste bundel Bos bevalt? Dat blijft nog even de vraag... Een vraag die wij na lezing van de recensie niet kunnen beantwoorden, eigenlijk...

Wat ik wel weet, na lezing van Bos' recensie, is dat het geld dat het gekost heeft om haar tot neerlandica op te leiden beter had kunnen worden besteed (aan de verhoging van het prijzengeld van de Prijs der Nederlandse Letteren, bijvoorbeeld). Want in haar slotalinea schrijft ze over het gedicht 'De beker van Djamsjied':

'Het staat bol van de archaïsmen. Met welk doel? Wat maakt juist deze gedragen taal het ideale voertuig voor D'haens boodschap? Op mij komt het gekunsteld over. Taal als een kostuumdrama: alle echtheid is weggefilterd in dit omfloerst jargon. De dichter mag de tachtig gepasseerd zijn, ik had graag gezien dat haar taal met de tijd mee was gegaan.'

In welke alinea Bos in elk geval laat merken niet goed op te hebben gelet tijdens haar studie en op de koop toe de duivels van haar minachting ontbindt. Meander zoekt nog steeds een eindredacteur... ik hoop maar dat ze die snel vinden; dergelijke teksten kunnen dan eerst een beetje worden gekamd, voordat ze aan de eeuwigheid worden prijsgegeven.

Comments

[Geplaatst door: RHCdG]

Maar Chrétien, corrigeer je eigen tekst dan ook even, en vervang vooral dat kleine lettercorps door wat anders, cursief of een kleurtje of iets, zodat we ook kunnen lezen wat mevrouw Bos eigenlijk schrijft.

[Geplaatst door: Emma Burns]

Beetje pijnlijk wel ja, zo.

[Geplaatst door: Cath Blaauwendraad]

Is omfloerst geen eh... archaïsch woord?

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Beste RHCdG: op mijn scherm toont het wel... maar ik zal er voortaan iets anders mee doen, met citaten.

Beste Emma, pijnlijk? Mijn tekst, of Bos' tekst.

Beste Catharina, omfloerst is heel eh... archaïsch. Maar wel mooi. Net als het woord 'kostuumdrama'.