Colofon

Dit is weblog De Contrabas. Begonnen op 21 augustus 2005 door Ton van ’t Hof en Chrétien Breukers. Laatste bericht zal worden geplaatst op 21 augustus 2015, of ergens rond die datum. De weblog zal blijven bestaan, om de rijke archieven niet aan de digitale vergetelheid prijs te hoeven geven.

De redactie was in handen van Chrétien Breukers. De reactiemogelijkheid is gesloten, omdat de website niet ten prooi wil vallen aan eindeloze reeksen spam of aan reacties van notoire internettrollen. Mailen over de website kan aan decontrabas[at]hotmail.com

De boeken van Uitgeverij De Contrabas worden geleverd via Liverse, via CB of direct via Liverse. Eind augustus gaat de nieuwe website van uitgeverij De Contrabas, met bestelinformatie, online.

augustus 2015

ma di wo do vr za zo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Hoofdmenu

Niks lijsten, maar lezen (2007) Feed

29 december 2007

Niks lijsten, maar lezen – 5

Onlangs verschenen twee Achmatova-vertalingen: Sneeuwstorm noodlot lied (van Hans Boland, bij Meulenhoff) en Werken (van Margriet Berg en Marja Wiebes, bij Van Oorschot). Over beide boeken schreef Michaël Zeeman een interessant artikel in de Volkskrant van 14 december, waaruit hieronder een paar citaten:

‘Ik werd geboren in hetzelfde jaar als Charlie Chaplin, Tolstojs Kreutzer Sonate, de Eiffel-toren en, naar het schijnt, Eliot’, schrijft Anna Achmatova, de Russische dichteres, in een autobiografische schets uit 1957. ‘Die zomer – 1889 – vierde Parijs het eeuwfeest van de val van de Bastille. (...) Ik werd naar mijn grootmoeder vernoemd, Anna Jegorovna Motovilova. Haar moeder, de Tataarse prinses Achmatova, wier achternaam ik als pseudoniem koos toen ik er nog geen idee van had dat ik een Russische dichter zou worden, stamde af van
Dzjengis Khan. Ik werd geboren in een zomerhuisje nabij Odessa (Grote Fontein, 11de station).’

(...)

Twee vertalingen, de ene wat schoolser maar ook historischer dan de andere: wie tot de kern van Achmatova’s dichterschap zal willen doordringen, moet ze allebei lezen, herlezen, bestuderen, vergelijken. En dan blijkt er wel iets te kloppen van die aanvankelijke zelfdefinitie door middel van die ironische vergelijkingen met de allergrootsten.

(...)

Zij zoekt, om haar positie te bepalen, een historisch perspectief en dat betekent in de Russische poëzie dat zij een verhouding tot Poesjkin begint te zoeken, model en inspiratiebron voor alle Russische dichters. ‘Het was hier dat Poesjkins ballingschap begon,/ En die van Lermontov kwam hier ten einde.’ Hier is dat een concrete plaatsbepaling, maar die mag gerust ook metaforisch gelezen worden. Onder terreur van de communistische tsaren van de 20ste eeuw wordt de dichter evenzeer een onophoudelijk bedreigde buitenstaander, een verdediger van de taal en de moraal, als onder de autocratische van de 19de.

En dan ontvouwt zich haar dichterschap in die volle onaantastbare omvang die Brodsky als aangeboren beschouwde en waar haar overige vrienden zo stelselmatig bewonderend van getuigen. Zij wordt de commentator van haar tijd, maar meer nog van zichzelf en haar eigen poëzie. Dat de ervaring die daaraan ten grondslag ligt historisch en dramatisch is, is inmiddels minder gewichtig dan de kwaliteit van de poëzie die dat oplevert. ‘Dit was als de hel zo dor, / ’t Was niet te vatten voor het oor / Hoe het geluid ontstond, / Hoe ’t groeide en werd uitgebreid, / Hoe het vol onverschilligheid / Mijn kind de dood in zond.’ Specifieke ervaringen die door hun poëtische behandeling universele betekenis verkrijgen.

28 december 2007

Niks lijsten, maar lezen – 4

TatiAnn Meskens is filosoof, publicist en redacteur van de Brakke Hond, waarvoor ze ook een webcolumn op het weblog heeft of had. (Dat is me, terzijde, een Groot Raadsel, dat weblog van de Brakke Hond: 10 webredacteuren werken er aan mee, maar het meest recente bericht dateert van 18 december...) Meskens is 'journaliste' en '[ze] heeft een filosofische praktijk in Mechelen'.

Dat laatste las ik op de website van Lemniscaat, de uitgeverij die twee boeken van haar heeft uitgegeven: Tati (2006) en Eindelijk buiten (2007). In laatstgenoemde titel wendt Meskens de aloude kunst van het flaneren aan om tot filosofische beschouwingen te komen. Dat is aardig gedaan, maar blijft soms in het schetsmatige steken, alsof Meskens nog tijd nodig had om de hele berg aantekeningen die ze had om te vormen tot een boek. Maar die tijd heeft ze helaas niet genomen.

Nu is het Baudelaire, Benjamin en nog zowat filosofen wat de klok slaat, maar ik ben nog steeds benieuwd naar de echte, flanerende Meskens, die maar niet achter de schetsen vandaan komt. Wellicht kan ze een deel twee aan Eindelijk buiten vastschrijven?

Het boek over Tati heeft meer vlees aan de botten. Hier werkt ze dan ook andersom: haar persoonlijk 'passie' (dat allermeestmisbruikte woord uit de Nederlandse taal) voor de films van Tati weet ze aanschouwelijk te maken én om te vormen tot een sterk boek.

Tati, Lemniscaat, 2006, 978 90 5637 761 8, € 12,50
Eindelijk buiten, Lemniscaat, 2007, 978 90 5637 992 6, € 17,95

27 december 2007

Niks lijsten, maar lezen – 3

FryEen boek dat onder geen dichterskerstboom had mogen ontbreken: The ode less travelled, unlocking the poet within van Stephen Fry. Het boek bevat een cursus gedichten schrijven, vanuit het idee dat er heel veel kan worden bereikt: 'Stephen Fry believes that if you can speak and read English you can write poetry.'

Hij geeft zijn cursus als autodidact die zelf ook (nooit te publiceren) gedichten schrijft (I have a dark and dreadful secret. I write poetry.) en gaat er op verfrissende wijze van uit dat het dichterschap een mengeling is van talent en scholing: 'Talent without technique is like an engine without a steering weel, gears or breaks.'

Behalve een opfriscursus metrum, rijm, vorm en 'poëzie vandaag de dag' is het boek ook heel humoristisch, iets wat bij een acteur en auteur als Fry misschien niet als een verrassing komt. Een voorbeeld, naast het citaat in zin 3: in het glossarium volgt op wretched rhyme (bad rhyme) de term wretched sinner (me).

Met dank aan Onno Kosters, die mij op dit boek wees en me daarom een nog iets prettigere kerst bezorgde dan ik al zou hebben gehad.

The Ode Less Travelled, unlocking the poet within, Stephen Fry, Arrow Books, 2007, € 11,99

26 december 2007

Niks lijsten, maar lezen – 2

100 gedichten, Nic van Bruggen p.p. Een keuze (van inderdaad 100 gedichten) uit alle in boekvorm gepubliceerde gedichten van Van Bruggen tot en met 1974, aangevuld met een nooit in boekvorm gepubliceerde cyclus van 11 verzen en zeven gedichten die in opdracht zijn geschreven. Van Bruggen schrijft het soort poëzie dat het in Nederland niet goed deed, toen; en misschien gaat dat nog steeds op.

Hij was, en is, te barok, te woordziek, te gretig, zijn taal is te kleiig, of beter, te smeuïg voor de Nederlandse poëzieliefhebber, die meer houdt van 'gedurfd' en 'onthutsend' als er tenminste binnen de lijntjes wordt gekleurd. Van Bruggen was te Vlaams, zou je bijna zeggen. Maar hij was wel een echte dichter.

Bij het treinstation in Berchem ligt het obscure nachtcafé De Lijmstok. Daar is Van Bruggen 15 jaar geleden op een nacht doodgevallen in de goot, toen hij zwaar beschonken het café uitwandelde. Twee huizen verder woont de dichter Peter Holvoet-Hansen, – die misschien voor een sfeerimpressie uit De Lijmstok kan zorgen...

Lees hier twee gedichten van Van Bruggen >> en zoek op Google >>

100 gedichten, Nic van Bruggen p.p., met een voorwoord van Henri-Floris Jespers p.p., Soethoudt, 1977; gekocht via Antiqbook, waar ook andere bundels van hem (tips: Ademloos seizoen, Leeftijd en Litanie) te krijgen zijn.

25 december 2007

Niks lijsten, maar lezen – 1

VerburghDecember is de maand van de lijsten. De beste dit en de beste dat. Maar! Bij ons is december ook de maand van de aanbeveling. Wij kijken graag vooruit en lezen gewoon door. Want het mag dan wel feest zijn, dat wil niet zeggen dat het lezen stilvalt. Vandaag boek nummer 1: Fantastisch! van Kris Verburgh. Fantastisch! is een boek, wel, over alles, onder een toepasselijk motto (van Pascal): 'Omdat we niet alles kunnen weten over iets, is het beter iets te weten over alles'.

In het reclamepraatje heet het: 'Fantastisch! gaat voor één keer niet enkel over het heelal, of Darwin, of de hersenen, maar verenigt alle drie vakgebieden in een fantastisch verhaal dat veertien miljard jaar overspant, om een antwoord te geven op de vraag: wat is het om mens te zijn?' En na lezing van Fantastisch! moet ik zeggen: 'Dat voelt niet slecht. Ik wist niet dat ik onderdeel was van zo'n fijnzinnige en ingewikkelde, maar toch trage en onvolkomen evolutie.'

Alleen voor onze goede oude god is het boek een gevalletje jammer. Maar niet getreurd, want er is nog genoeg spiritualiteit over, voor wie zich wil verdiepen in de wereld volgens Verburgh: 'Spiritualiteit definiëren we hier als het gevoel deel uit te maken van iets groters. Het is je voortdurend verwonderen over de wereld om je heen, en je ermee verbonden voelen. Sommige mensen hebben goden nodig om dat gevoel te ervaren, andere mensen kunnen zonder beroep te doen op opperwezens nog steeds heel wat zin en grootsheid in dit heelal vinden.'

In dit (fascinerend beschreven) heelal inderdaad, maar ook, en vooral, in Verburghs boek. Kopen! (Of eerst de PPT-presentatie downloaden en bekijken >>)

Uitgeverij De Contrabas

Cookies

De Contrabas maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie Zie hier
.

Laatste reacties

Pageviews


Sinds 21 augustus 2005

Categorieën