Ik reed langs een groothandel
en- dit omwille van de volledigheid-
de lucht hing uit het lood.
'Badkamers, vloeren,
grafmonumenten', stond te lezen naast een
feeëriek verlichte M.
Toen ontbond de nacht in factoren,
ging ik zwenkend over de A12.
Altijd dezelfde poppen aan het dansen,
dezelfde levenloze dans.
Dezelfde nacht die eenmaal ontbonden
argeloos dicht wordt
en volstrekt helder.
Maarten van der Graaff

Bijzonder en boeiend gedicht, doordat de schrijver aan de hand van gewone spreektaal toch een haast mysterieuze en intrigerende sfeer weet te creëren.
Opmerkelijk vind ik de zin 'toen ontbond de nacht in factoren', aangezien in de vorige strofe wordt gesproken over een groothandel, doet het woord 'factoren' mij denken aan de woordvoerder, oftewel factor, van een factorij/fabriek/groothandel. Alsof de nacht wordt bevolkt door winkels, meer bepaald nachtwinkels waar je tegenwoordig altijd wel je heil kan vinden, zowel voor sigaretten, drank, badkamers, vloeren en zelfs grafmonumenten.
Best plausibel dat ik de bal volledig missla en de dichter te veel bejubel omwille van louter één vondst - hoewel ik overtuigd ben dat het gedicht nog meer te bieden heeft dan enkel dat. Tot zover mijn eerste lezing!
Geplaatst door: Michiel Bronckaerts | 08 juni 2011 om 01:42
Dit is wel een aardig gedicht. Het bevat wat originele en pakkende beelden die het de moeite van het lezen waard maken. Een erg sterk gedicht is het nog niet, mede dankzij een te vlak einde en een te dicht op het subject leunende titel, maar het is wel stukken beter dan het meeste dat je hier ziet. Ik zou zelf het hele laatste stanza schrappen en opnieuw schrijven. Dat zwenken over de a12 mag ook nog weg. Tot de A12 was het goed.
Geplaatst door: Martijn Benders | 08 juni 2011 om 04:53
"Ontbinden in factoren betekent 'Schrijven als een product'. Het ontbinden in factoren bij een kwadratische vergelijking is de vergelijking schrijven als een product."
http://mediatheek.thinkquest.nl/~kld039/theorie.php?cat=theorie&ond=analyse&pg=0009
Geplaatst door: Wim van Til | 08 juni 2011 om 10:53
Niet elke dichtregel hoeft top-esthetisch
te zijn. Sommige zinnen hebben een meer dienende functie... om andere des te meer te laten schitteren!
Geplaatst door: Kees Borgdorff | 08 juni 2011 om 11:48
Die A12, waarom is dat dan specifiek de A12?
En 'dezelfde levenloze dans', is dat niet wat overtollig, te dik er bovenop, voor een gedicht dat al Dance Macabre heet?
Dat ontbinden in factoren is wel een mooi gegeven in dit gedicht, maar waarom moet dat ontbinden nog eens herhaald worden in de laatste strofe?
@Kees
En volgens mij hebben alle zinnen altijd een dienende functie. Zinnen zijn er niet om te schitteren, want dan worden ze van hun betekenis ontdaan.
Geplaatst door: Bertus Pieters | 08 juni 2011 om 13:02
Alleen de eerste strofe heeft wat mij betreft pakkende zegging, dat komt ook door het gebruik van het licht ontregelende woordje "en" in de aanvang van de 2e regel - normaliter zou dat een komma zijn. En van strofe 2 vind ik regel 4 bijzonder fraai gevonden, de rest van de strofe is kennelijk noodzakelijke vulling. Dat geldt ook voor de slotstrofe, vind ik.
Bijzonder jammer. De dichter had zich beter wat meer tijd gegund. Nu wordt het fraais deskundig ondergesneeuwd door het omringende vullis: te veel verklaring, te veel invulling.
Het kan minimaler en daarmee des te krachtiger. Dit zou al genoeg hebben kunnen zijn:
"Danse Macabre
Ik reed langs een groothandel
en- dit omwille van de volledigheid-
de lucht hing uit het lood.
Toen ontbond de nacht in factoren."
Soms moet een dichter op tijd stoppen met schrijven.
Geplaatst door: Harry J.M. Kleinhoven | 08 juni 2011 om 13:25
Nee, ook die korte versie is niet goed. Het gaat erom dat er een gedicht in zit, dat voel je, maar het komt niet uit de verf nog. Lang of kort doet niet zo ter zake, het totaalbeeld moet gewoon kloppen. Jouw versie is niks beter dan het origineel. Sterker nog dan zie ik liever het origineel.
Geplaatst door: Martijn Benders | 08 juni 2011 om 13:39
Met anderen eens dat de derde strofe de belofte van de eerste twee niet invult.
Fraaie regel: 'de lucht hing uit het lood'.
Paar opmerkingen:
1. Die 'groothandel' wellicht vervangen door iets vagers, blokkendoos oid
2. 'Toen ontbond de nacht [zich] in factoren.' Is dat metrisch en klanktechnisch (lucht / dicht) sterker?
3. De wiskundige begrippen (volledigheid/factoren) verdienen m.i. een versterking (geehn herhaling) in de derde strofe; iets met priemgetallen wellicht, of een metafysische aan-/vervulling op/van de danse macabre.
Geplaatst door: Arjan Keene | 08 juni 2011 om 14:11
Een gedicht moet goed zijn. Ik heb slechte ervaringen met het verbeteren van een tekst. Ben al tien jaar bezig met een manuscript, dat steeds weer om verbetering vraagt.
Wat zeuren ze over de verkeerde wissel van Sven Kramer. Daarmee had hij vier jaar verspeeld. Ik heb met wat woordjes verbeteren al tien jaar verspeeld. Wat dat betreft ben ik het met Harry eens: bijt op je tanden en neem meer tijd.
Geplaatst door: willem van de woestijne | 08 juni 2011 om 14:36
Naar mijn smaak hadden er meer toeters en bellen mogen insteken. Ik vind het een ietsiepietsie te design en zuinig om zo'n thema weer te geven. Te weinig feest, te beredeneerd.
Maar dat geeft het wel een soort originaliteit.
Geplaatst door: Jacques Santegu | 08 juni 2011 om 15:21
@ Martijn. Nou nee, een goed gedicht heeft soms niet eens zoveel woorden nodig hoor. De titel "Danse Macabre" geeft al meteen myriaden (cliché-)associaties. De kunst voor de ambitieuze dichter is om er een *nieuw* gezichtspunt aan te geven dat niet voor de hand ligt. Van der Graaff heeft in zijn ijver de vergissing gemaakt veel te veel in te willen vullen, het cliché helaas dik aanwezig. Dat invullerige schrappen en terug gaan naar de compacte zegging - dát maakt het gedicht, i.e. de verkorte versie zoals ik die voorstel.
Geplaatst door: Harry J.M. Kleinhoven | 08 juni 2011 om 15:35
Elk woord geeft myriaden aan associaties. Het is altijd zonder meer mogelijk ieuwe associaties op te roepen. 'Een fiets is een hottentottentent' is bijvoorbeeld een associatie die waarschijnlijk nooit bij je opkwam. Nou en? Maakt dat het poezie?
Uiteraard niet. Het gaat om hele andere dingen, om de intelligentie van een associatie, om achterliggende structuren, om een totaalbeeld, etc.
Geplaatst door: Martijn Benders | 08 juni 2011 om 17:27
Çlichë 'poppen aan het dansen' en drie keer 'dezelfde' verzwakken de compositie, hadden voorkomen kunnen worden.
@ Bertus. Schitterende zinnen van hun betekenis ontdoen, hoe doe je dat? De inktpot om laten vallen? Een apart soort zonnebril kopen? Niet zo'n schitterende opmerking van je, Pieters.
Geplaatst door: Kees Borgdorff | 08 juni 2011 om 19:40
Mooi gevonden is dat de eerste lettergreep van Macabre gelijk is aan die van MacDonalds (de feeëriek verlichte M).
Toen hij die M. gezien had ging hij zwenkend (dansend) over de A12, dansend met de dood. Ofschoon ik heel wat vergelijkingen heb ontbonden in factoren begrijp ik niet hoe je dat met de nacht zou moeten doen. Maar ik geloof dat ik de essentie van dit gedicht heb begrepen.
Geplaatst door: Paul van de Wiel | 08 juni 2011 om 20:20