Dagboek * 21 januari 2010

"Steeds meer poëzie lijkt voor de voordracht geschreven. Het zijn gedichten die na één keer lezen volkomen helder en begrijpelijk zijn en moeten zijn. Hans Dekkers doet daar niet aan mee. Andere bundels getuigen van een verregaande fragmentatie in denken en voelen. Poëzie die pas na meerdere keren lezen begrip opwekt. Maar Hans Dekkers ervaart de wereld nog als een geheel."

Dat schrijft Peter van Lier in zijn recensie op de bundel Een uil in de zon van Hans Dekkers. Op De Reactor.

Ik meen me van jaren geleden nog een discussie over het voordragen van poëzie ja-nee te herinneren. Het hete hangijzer "dient poëzie nu moeilijk te zijn, of gemakkelijk", is eerder rondgegaan. Mooie discussie, heerlijk hangijzer. De deelnemers krijgen na verloop van tijd vanzelf het schuim op de mond. Beschuldigingen schieten over, en weer. 

Van Lier voegt daar de tegenstelling "hele (denk)wereld - fragmentarische (denk)wereld" aan toe. Een postmoderne olifant in een met geinige design-bekertjes gevulde biedermeier kast. Want ja, wat is "verregaande fragmentatie in denken en voelen"? Wanneer ervaart iemand, in dit geval: Hans Dekkers, "de wereld nog als een geheel"? Beide "denkwijzen" kunnen net zo gemakkelijk ficties zijn, door de auteur bedacht om grip te krijgen op zijn thematiek. Ze zijn zo inwisselbaar als wat.

Van Lier bouwt de rest van zijn recensie zo op, in fragmenten, denkflarden; een intellectuele variant op domino-day; de ene slimheid duwt de andere om. Lees maar, na bovenstaande openingszinnen zegt hij: "Dekkers schrijft onmodieuze poëzie, gedichten die ook in andere tijden geschreven hadden kunnen zijn. In 2006 verscheen Banjoman en begin 2010 komt Een uil in de zon uit. Gedichten die aan de Metamorfosen van Ovidius herinneren door hun ongrijpbare verloop en de klassiek aandoende stijl, maar ook aan de droomachtige somberte van Georg Trakl (1887-1914)."

De lezer binnen twee alinea's drie verschillende struikgewassen injagen, dat is natuurlijk óók een kunst. Terwijl Van Lier volgens mij alleen zijn enthousiasme over de bundel van Dekkers wil ventileren. Maar hij produceert alleen mist, die veel moois aan het oog onttrekt. 

Oh ja, Een uil in de zon verschijnt morgen.

Dagboek * 11 januari 2010

14:00 uur Komrij leest het gedicht 'Liefde', op of onder begeleiding van muziek van Louis Gauthier. 'Ze liggen op elkaar, schurft op eczeem, / Je hoort de schilfers knappen.' Het blijft een fraai gedicht, en de muziek is heel bijzonder. Ik beluister bijna nooit cd's met voordrachten, maar de uitgave Dansen op spijkers beluister ik sinds een week of zes regelmatig.

En je steekt er nog wat van op ook. Bijvoorbeeld dat het gedicht 'Twintigste eeuw' ('Dit was de eeuw van profiteurs en rampen') bijna als een rap kan klinken, en dat het gedicht 'Alles blijft' - zeker nu het is geweven in geluidsfragmenten van Gauthier - best klassiek mag worden. (Alvast luisteren naar een stukje Gauthier / Komrij kan hier.)

16.00 uur Boeken opruimen. Dagboek van een dichter valt op de grond. Dat boek, in november met groeiende ergernis gelezen (en voor PZR besproken), mag wel naar het antiquariaat. Zelden een boek gelezen waarin iemand zó diep liet kijken in zijn eigen, tsja... ziel? innerlijk? binnenste? Het was of je de hele tijd een steen de heuvel op moest rollen, maar de auteur duwde die steen ook steeds terug, waardoor je niet verder kwam. Duizend bladzijden onversneden ego, maar of het ego-literatuur is, dat weet ik niet.

Daarna las ik ook nog Een web van dromen van C.O. Jellema. Deze dagboeknotities zijn veel strenger geselecteerd dan die van Nolens (zo'n 500 bladzijden verspreid over 43 jaar) maar toch komt daaruit een beeld naar voren van een Jellema minstens net zo geïnteresseerd in zijn eigen navel als collega Nolens, hoewel ik geneigd zou zijn om de navel van Jellema net iets mooier, dieper en existentiëler te vinden.

Jellema heeft het, meer dan zijn collega, moeilijk, dat wil zeggen: hij tobt en weet zich met zichzelf geen blijf, zonder daarbij langzaam maar zeker een torenhoog ego te ontwikkelen. Hij blijft zich voortdurend afvragen hoe zijn relatie tot andere mensen is, - en daarvoor gebruikt hij veelvuldig het middel van de droombeschrijving; iets wat op den duur misschien net te veel de overhand neemt.

Samensteller Gerben Wynia had misschien nog iets strenger moeten zijn, en het boek tot 300, 350 bladzijden beperken. Dan hadden we dé kern van het leven van Jellema gepresenteerd gekregen. Maar al met al is dit toch een mooi dagboek.

Dagboek * 6 januari 2010

23:00 Ach ja, het vorige decennium! "Twee keer stampen op de vloer en er was een feest" - of een debat. En dat begon met Geert Buelens, die "de media" doorlichtte. In De Standaard. Toen antwoordde Peter Vandermeersch hem. Redelijk mild, voor iemand die zich vier dagen als hoofdredacteur de Levieten had moeten laten lezen. Of nee, zei Tom Cochez op werktitel.be, hij antwoordde hem toch niet.

En zie, er is een debat geboren. Het is nog klein, het is nog een debatje van niks. Maar het heeft al handjes, en voetjes, en een heleboel stof dat graag eens opgeschud zou worden. En ook de minister deed al een rondje mee: "Geert Buelens heeft de kat de bel aangebonden; ze rent nu rinkelend door het medialandschap." Aha, het is geen debat, het is een kat. Hoe dan ook, er wordt over gesproken - al moet Marc Van de Looverbosch het allemaal nog zien.

Buelens zelf heeft het vizier inmiddels hoger afgesteld staan. In zijn nieuwjaarswens op De Standaard meldt hij: "[Ik wens] voor het land: splitsing van BHV (Brussel-Halle-Vilvoorde, CB) waardoor er een einde kan komen aan het volstrekte immobilisme. En in dezelfde lijn: dat we leiders krijgen in de politiek die durven en kunnen doen wat nodig is voor het klimaat, de begroting en de steeds grotere groep achtergestelden in de samenleving. En dat ook de media hun prioriteiten op een rijtje krijgen."

Hugo Schilz publiceerde pas gedichten ná zijn dood... Buelens heeft er al twee bundels opzitten. Wie weet... De Wetstraat lonkt...