Colofon

Dit is weblog De Contrabas. Begonnen op 21 augustus 2005 door Ton van ’t Hof en Chrétien Breukers. Laatste bericht zal worden geplaatst op 21 augustus 2015, of ergens rond die datum. De weblog zal blijven bestaan, om de rijke archieven niet aan de digitale vergetelheid prijs te hoeven geven.

De redactie was in handen van Chrétien Breukers. De reactiemogelijkheid is gesloten, omdat de website niet ten prooi wil vallen aan eindeloze reeksen spam of aan reacties van notoire internettrollen. Mailen over de website kan aan decontrabas[at]hotmail.com

De boeken van Uitgeverij De Contrabas worden geleverd via Liverse, via CB of direct via Liverse. Eind augustus gaat de nieuwe website van uitgeverij De Contrabas, met bestelinformatie, online.

augustus 2015

ma di wo do vr za zo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

« Treindromen: de kritiek | Hoofdmenu | Het eerste gedicht (56): Sybren Polet »

27 januari 2013

Dansen tot na sluitingstijd: het tweede, papieren leven van Poëzierapport (1)

Coster DansentotnaS-1Op 28 januari verschijnt: Dansen tot na sluitingstijd. Het beste uit Poëzierapport (samenstelling: Philip Hoorne); daarmee krijgt dit jammer genoeg verdwenen initiatief een tweede, papieren leven dankzij uitgeverij Van Gennep en is een aantal recensies voor de eeuwigheid bewaard.

De komende drie dagen werken Laurens Jz. Coster en De Contrabas samen om het boek onder de aandacht te brengen: elke dag een gedicht op LJCoster en elke dag een stuk van een recensie op De Contrabas. Vandaag: Mark van Tongele. Een uittreksel uit de recensie van Met de plezierboot mee (geschreven door Paul Rigolle) leest u hieronder, het gedicht dat de redactie van LJ Coster koos, vindt u hier:

Twee jaar geleden deed uitgeverij Lannoo een beetje roer- en roemloos afstand van haar poëziefonds, dat in Vlaanderen decennialang mee richtinggevend was geweest. De poëzie die voor de West-Vlaamse uitgever altijd al een visitekaartje had geleken, werd ineens afgestoten. Zomaar vanuit het niets. Zoals een lief gedumpt. Gedaan. Weg ermee. De jaarlijkse stockverkoop van de uitgeverij kreeg er in ‘het Tielt van al onze plaatsen’ nog meer symboliek door dan ze het aldaar al gewoon waren. Wel gaf Lannoo van een aantal dichters uit haar fonds de verzamelde gedichten uit. Als een soort afscheidscadeau. En zo kon het gebeuren dat wie van Mark van Tongele (°1956) een aantal bundels had gemist grootmoedig de schade kon herstellen. Van Tongele heette volgens de flap van zijn verzameld werk ineens en al jaren dé geheimtip van de Nederlandstalige poëzie uit Vlaanderen te zijn. Nonsens natuurlijk. Wie iet of wat begaan was (en is) met de poëzie in Vlaanderen wist al veel langer dat Van Tongele een erg knap en eigenzinnig talig dichter was. Dat bewees de verzamelbundel met de wat monochrome titel Gedichten in 2005 met meer dan gewone overtuiging. Intussen is er van de dichter, die tussen de digitale gedichten van zijn debuut en de hongerende gedichten uit Luchthonger een merkwaardig homogeen en in elkaar grijpend oeuvre bij elkaar geschreven heeft, nieuw werk. Bij Atlas verscheen de bundel Met de plezierboot mee. Een sprekende titel die, laat ik het maar meteen zeggen, de volle lading dekt. Als een vlag op een schip. Want wat voor een bundel! Het taalplezier spat, zoals we dat bij Van Tongele al gewoon waren ook nu weer van elke bladzijde af.

Via vier afdelingen, ‘Springtij’, ‘Zeikland’, ‘Plezierwerk’ en ‘Doodtij’ stoomt en danst de Plezierboot richting einder en volle zee. De eerste afdeling ‘Springtij’ begint met het titelgedicht van de bundel al meteen in onvervaarde schoonheid. De inzet van de dichter is hoog. ‘Niet als galeislaaf (…) maar als een roerganger’ zal hij ‘glimpieperen’. Als boodschap om mee te beginnen kan het tellen:

Met de plezierboot mee

Zich doodaardig de lenden gorden.
De dagwaak slaan.

Niet als galeislaaf
die op maat de dekken schuurt
met stenen en zand.

Maar als een roerganger
hoogtij vierend in de branding
onder je toppenend staan

en kimduiken, glimpieperen,
pretoogjes parelen.

In dit openingsgedicht zet Van Tongele al meteen de toon. Zíjn toon. ‘Met de plezierboot mee’ kan, zo je dat wil, gelezen worden als een soort programma. Maar dat geldt, zoals bij verdere lezing van de bundel blijkt, wel voor meer gedichten. In elk geval zie je het al vanaf het eerste gedicht zo voor je. Wat de taal met ons en wat Van Tongele de taal voor ons laat doen. ‘Kimduiken’, ‘de lenden gorden’, ‘de dagwaak slaan’, ‘glimpieperen’ en niet te vergeten ‘onder je toppenend staan’. Evenzovele omschrijvingen van waar het in poëzie echt om gaat zonder dat je daarbij ook nog eens de dringende behoefte voelt om te willen weten wat er precies wordt bedoeld. De eigenzinnige logica en de inwendige dynamiek van de taal zorgt bij deze dichter zelf voor een begrip dat meer op een aanvoelen lijkt zonder dat er daarvoor een ringmap aan bijkomende uitleg nodig is. Je geeft je over aan de taal van de dichter of je doet dat niet. Eenmaal ingestapt – eenmaal in de boot genomen – dein en drens je mee op de golven, of je doet het niet. Er is geen in between.

Er wordt in die eerste afdeling, en bij uitbreiding ook in de hele bundel, nogal wat af- en uitgevaren. Van Tongele kiest resoluut voor het ruime sop. De zee en het water als ultieme metaforen, als centrale en ultieme elementen voor de taal (en voor de bundel), zijn Van Tongele, zoveel bundels later, gaan passen als zijn eigen stem. ‘Schuimend van ruimzucht’ (p. 13). ‘Over bromstag gaand’ (p. 12). ‘Te Loevert ingeboegd’ (p. 12). ‘Met de boegspriet voor het hek liggen’ (p. 19). En wij, wij knorren niet, maar gaan bij al dat zee- en zegegeweld moeiteloos mee tot waar de VanTongeltaal ons met al haar ‘zinsexplosies’ en haar ‘spatwaterbladertooi van onzeker allooi’ maar brengen wil.

Al- en allesoverheersend in deze bundel is het mateloze plezier dat bij lezing in je opwelt, het vermoeden ook van het scheppend genot dat met het maken van de bundel gepaard moet zijn gegaan. Het ouderwetse taalplezier zal hem niet vergaan, die Van Tongele.

(...)

Reacties

Laat een reactie achter

Reacties worden gemodereerd en zullen niet verschijnen op deze weblog voordat de auteur ze heeft goedgekeurd.

Cookies

De Contrabas maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie Zie hier
.

Laatste reacties

Pageviews


Sinds 21 augustus 2005

Categorieën

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...