Colofon

Dit is weblog De Contrabas. Begonnen op 21 augustus 2005 door Ton van ’t Hof en Chrétien Breukers. Laatste bericht zal worden geplaatst op 21 augustus 2015, of ergens rond die datum. De weblog zal blijven bestaan, om de rijke archieven niet aan de digitale vergetelheid prijs te hoeven geven.

De redactie was in handen van Chrétien Breukers. De reactiemogelijkheid is gesloten, omdat de website niet ten prooi wil vallen aan eindeloze reeksen spam of aan reacties van notoire internettrollen. Mailen over de website kan aan decontrabas[at]hotmail.com

De boeken van Uitgeverij De Contrabas worden geleverd via Liverse, via CB of direct via Liverse. Eind augustus gaat de nieuwe website van uitgeverij De Contrabas, met bestelinformatie, online.

augustus 2015

ma di wo do vr za zo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

« november 2012 | Hoofdmenu | januari 2013 »

december 2012

31 december 2012

Treindromen – Denis Johnson: Wat bezielt Robert Grainier?

Denis Johnson - TreindromenDe eerste indruk die je van Robert Grainier, de hoofdpersoon uit de novelle Treindromen van Denis Johnson, krijgt, is geen gunstige:

‘In de zomer van 1917 nam Robert Grainier deel aan een aanslag op het leven van een Chinese arbeider die betrapt was op diefstal, of daar in ieder geval van beschuldigd werd, uit het bedrijfsmagazijn van de Spokane International Railway in de noordelijkste punt van Idaho.’

Dit is de eerste zin. Hoe hij betrokken raakte, staat ook nog op de eerste bladzijde:

'Toen deze groep [drie collega’s die de man in bedwang houden, lw] hem passeerde, schoot Grainier, die zag dat ze in moeilijkheden verkeerden, te hulp, en voor hij er erg in had, had hij een van de blote voeten van de boosdoener vast.

Lees meer "Treindromen – Denis Johnson: Wat bezielt Robert Grainier?" »

Liliane leest… ‘voor de lijst’ en komt daardoor aan een boel boeken niet toe

Olivia Laing - Naar de rivierAan lezen voor de lijst heb ik nooit een hekel gehad. Het kost alleen zoveel tijd. Dat was toen zo, toen ik op de middelbare school op goed geluk titels koos. Dat is nu nog zo, nu ik beter weet wat ik lezen wil, maar me ook graag laat verrassen.

Ik lees altijd voor mijn plezier, maar vaak wel functioneel. Ik heb een doel voor ogen. Of het nu gaat om een artikel over een specifiek onderwerp, een interview met de schrijver van dat boek of die boeken, een column of een recensie: ik lees om te weten te komen waar ik het over ga hebben. Ik lees altijd meer dan ik nodig heb. Dat weet ik vaak vooraf al, maar dat weerhoudt me niet.

Ik lees veel, maar aan het eind van het jaar moet ik toch constateren dat door het lezen 'voor de lijst' andere boeken zijn blijven liggen. Boeken die ik alleen maar voor mijn plezier had willen lezen, zonder er per se iets over te zeggen. Soms begin ik vol goede moed, maar stop ik uiteindelijk toch omdat ik voel dat ik een boek geen recht doe als ik het te snel lees, als ik het lees omdat het uit moet zodat ik aan iets dat gelezen moet worden kan beginnen.

Lees meer "Liliane leest… ‘voor de lijst’ en komt daardoor aan een boel boeken niet toe" »

30 december 2012

Recensie: Hotel Vertigo – Kees ’t Hart

Het boek is best

Kees 't Hart - Hotel Vertigo

Om een oordeel te kunnen vellen over Hotel Vertigo van Kees ’t Hart moest ik eerst Vertigo van Hitchcock zien. Dacht ik. En dus ging ik op zoek naar de film. Dat viel niet mee. Daardoor had ik tijd om na te denken over de overeenkomsten, over sleutelscènes en over shots die Kees ’t Hart misschien wel letterlijk zou hebben overgenomen. Omdat ik me van de film niet veel meer herinnerde – ik twijfelde zelfs of ik hem wel gezien had – kwam ik eigenlijk niet veel verder dan de familiefoto’s. De familiefoto’s die Vincent van Zandt uit het huis van het gastgezin meenam om de hotelkamer huiselijker te doen lijken. Die leken me een goed ijkpunt, en dus focuste ik daarop toen ik de film na lang zoeken te pakken had. Pas na anderhalf uur zijn ze te zien. Omdat ik op de foto’s zat te wachten heb ik Alfred Hitchcock, die al na tien minuten en vijftig seconden van links naar rechts zonder op of om te kijken door het beeld loopt, gemist.

 

Vertigo - Alfred Hitchcock‘Dan zie ik de twee foto’s op het bureautje. Op de ene staat een man voor een winkel, op de andere staan twee vrouwen. In de film zoomt de camera erop in, al blijven de foto’s vaag. Judy beweert in de film dat het foto’s zijn van haar vader en van haar met haar moeder. Maar de jonge vrouw erop is Joanna. Joanna, daar staat ze. Het is godverdomme werkelijk de foto die ik ooit van Grant Avenue meenam en hier neerzette. Ik ben nog geen uur in San Francisco en daar is Johanna. (…)
Ik pak de foto van Joanna en haar moeder op.
Pas nu zie ik dat de lijst niet hetzelfde is, deze is van zilver, de oorspronkelijke lijst was zwart en veel breder.’ (p. 18-19)

Lees meer "Recensie: Hotel Vertigo – Kees ’t Hart" »

29 december 2012

Boudewijn van Houten over Kingsley Amis

Literair extra's op De Dagelijkse Standaard! Daar duikt Boudewijn van Houten de laatste tijd af en toe op, iets wat mij veel plezier doet. Ik mag hem wel, die oude mopperpot (die vroeger een jonge mopperpot was). Jaren geleden publiceerde hij op Het Nieuwe Journaal, de terziele gegane website van Stan de Jong, waarna hij digitaal gezien enige tijd dakloos was, een situatie die nu gelukkig weer is rechtgetrokken.

In zijn artikel 'Won Peter Terrin terecht de AKO Literatuurprijs' noteert hij deze aardige regels: 'Juist de huidige schrijver wordt geconfronteerd met het lastige feit dat hij over het meeste niet mag schrijven. Voor hij het weet, kwetst hij deze of gene – en dan staat zijn subsidie op de tocht. Ook zeer intieme notities houd je als schrijver liever voor je, want als je daarover dan later op televisie ondervraagd wordt, sta je goed in je hemd. Voorzichtigheid, voorzichtigheid… die kenmerkt dan ook onze huidige romanliteratuur, die hierdoor zo oneindig saai en oninteressant is. De uitgever zal u op de flap wel vertellen dat het relaas "uniek", "bloedstollend"  of erger nog: "beklijvend" is, maar dat neemt u beter met een korreltje zout.'

Van Houten schreef ook interessante artikelen over Nop Maas' Reve-biografie en hij gaat als vanouds tekeer tegen zijn generatiegenoten, in dit stuk. Wie alle artikelen van Van Houten op DDS wil zien, kan de zoekfuntie aldaar raadplegen. Boudewijn van Houten: het is en blijft een genoegen hem te lezen. Zijn meest recente bijdrage gaat over Kinsley Amis.

Vakantie-editie 29.12.2012

Deze kerstvakantie is er even geen avondeditie, omdat de redactie van uw literatuurblog het even iets rustiger aan doet in verband met gepofte kastanjes en oliebollen en zo. Helemaal zonder leesvoer zitten is echter ook zo wat, vandaar een kleine vakantie-editie.

Aan het boekennieuwsfront is er trouwens ook niet heel erg veel te melden, of het moet zijn dat Van Oorschot bekend maakte dat er ook in 2014 een Poëziekalender komt. Ik hoop van harte dat Van Gennep Chrétien Breukers volgend jaar ook weer de opdracht verstrekt voor een kalender. Zo de lezer geen dichtbundels koopt, laat hij dan overspoeld worden met kalenders.

Opmerkelijk: Louis Vuitton - je weet wel, van de tassen, maar ook van de reisgidsen inmiddels, zo lees ik - gaat een verhalenbundel uitbrengen. Met verhalen over hutkoffers.

Nog wat schermutselingen aan het e-publishingfront. Ach, als iedereen nou eens al die energie die op gaat aan opiniestukken en verhandelingen zou steken in het daadwerkelijk innoveren van de uitgeefbusiness, zoals Margaret Atwood doet. Zij blaast het genre van het feuilleton (weer zo'n genre dat door het internet wel eens een renaissance zou kunnen gaan beleven) nieuw leven in door haar nieuwe roman in delen te publiceren op Byliner.

Erotiek en literatuur, het blijft altijd goed voor een discussie. Wat is goede boekseks? Daan Stoffelsen zwengelde die de laatste tijd aan en maakt op Athenaeum.nl de balans op.

Lezenswaardig is ook dit artikel van Bill Pahlka op de site van de New York Times over metaforen in recensies: 'His sentences soar like laminated boomerangs, luring the reader’s eye until they swoop in and dart across the mind like bright-eyed hummingbirds'.

Op Cobra.be vraagt 'recyclezer' Dirk Leyman zich af of iemand nog zin en moed heeft om aan Poesjkins Jevgeni Onegin te beginnen, recent in de Perpetuareeks in nieuwe vertaling uitgebracht. Aan het eind van het stuk nodigt hij lezers uit hun mening over het boek te geven. Drie keer raden hoeveel reacties er staan.

28 december 2012

Schuldige taal?

Die weiße Rose‘Er is een melancholiek stemmende reden om bij hem op bezoek te gaan’, schrijft Jannetje Koelewijn vandaag in de NRC, ‘het afgelopen jaar zijn er weer een paar van zijn beste klanten gestorven. Weer zoveel duizend euro omzet minder, want nieuwe klanten komen er niet zo veel meer bij. Hoeveel Nederlanders lezen er nog Duits?’

Ze bezoekt Franz Ittlinger van boekhandel Die weisse Rose – naar het gelijknamige boek van Inge Scholl - aan de Rosengracht in Amsterdam. Een Duitse boekhandel buiten Duitsland waar Duitstalige boeken tegen Duitse prijzen te koop zijn.

Ik herinner mij dat de buren van mijn ouders – en dat waren in mijn jeugd ook mijn buren – er vaste klant waren. Regelmatig werden daar pakketjes bezorgd afkomstig van Die weisse Rose. Ik was er jammer genoeg nooit bij als die werden uitgepakt.

Veel later ontdekte ik in Amsterdam Die weisse Rose. Ik vergaapte me aan de boeken in de etalage, maar kocht er nooit iets. In mijn boekenkast is de Duitse literatuur zwaar ondervertegenwoordigd. Amper anderhalve meter, waarvan maar ongeveer de helft in de originele taal.

In mijn kast staat minstens één boek dat bij Die weisse Rose gekocht is: Die Stücke von Bertolt Brecht in einem Band. Na de dood van de buren van mijn ouders, veel langer dan een paar jaar geleden, mocht ik – dat hadden ze zo bepaald en met hun kinderen afgesproken – uit hun boekenkasten een ruime keuze maken. Ik deelde met mijn hoogbejaarde buurvrouw een voorliefde voor de familie Mann, maar hun werk bleef in de familie. En dus koos ik Brecht, en veel Engelstalige boeken.

Het laatste Duitstalige boek dat ik zelf kocht was Sämtliche Romane und Erzählungen van Hans Keilson, nadat ik In de ban van de tegenstander gelezen had. Wat ik van W.G. Sebald gelezen heb, las ik in het Duits, en ik denk dat ik er daardoor zo van genoot. Lekker langzaam lezen. En als ik iets koop van de Manns, dan in het Duits.

Boekhandelaar Ittlinger zoekt de verklaring voor de teruglopende verkoop in het anti-Duitse sentiment dat in de jaren tachtig en negentig opnieuw de kop op steekt. Duits studeren, dat doe je niet. Een visie die door Ewoud van der Knaap, hoofddocent Duitse letterkunde aan de Universiteit Utrecht, niet wordt tegengesproken. Drieëntwintig studenten heeft hij in 2012. Vergeleken met 2010 is dat een explosieve stijging. Toen waren het er namelijk vier.

Dat Duits een schuldige taal is, is niet de enige verklaring voor de daling van de verkoop van Duitse boeken. Als Die weisse Rose onverhoopt haar deuren moet sluiten voordat in 2014 het 25-jarig jubileum gevierd kan worden, komt dat ook door de algehele ontlezing. In dat opzicht deelt de boekhandel aan de Rozengracht in de malaise waar ook andere boekhandels last van hebben.

27 december 2012

Van de stapel: Heaney, Sweeney en de 'gedichtenvertelling'

Klon_extra_72581_01Over het verhaal van Sweeney, Buile Shuibhne in het Iers, is veel te vertellen. Het ontstond in Ierland in de middeleeuwen en handelt over de heidense koning Sweeney die, vlak voor een veldslag, een Christelijke bisschop aanvalt, diens dienaar doodt en diens bel beschadigt. De bisschop verdoemt hem daarop. Door die vloek zweeft Sweeney in waanzin (bij ieder geluid dat op een bel lijkt wordt hij gek) over Ierland en zal hij uiteindelijk sterven. 

Ik kreeg het in handen in een vertaling van Jan Eijkelboom uit 1994: Sweeney’s waanzin. Hij vertaalde een versie, Sweeney Astray die Seamus Heaney in 1983 maakte. Heaney baseerde zich daarbij ook weer op een vertaling uit het Iers en liet een groot aantal coupletten (met verantwoording) weg. Ook verengelste hij veel namen, zoals die van Sweeney’s koninkrijk Dál nAraidi, dat Dal-Arie werd.

Dat is allemaal heel interessant, maar daar wil ik het even niet over hebben. Er is nog iets met de tekst. Veel van dit soort oude, epische poëmen, zoals Beowulf, zijn uiteindelijk tot ons gekomen in de vorm van een episch gedicht met een min of meer vaste versvorm. En, eerlijk gezegd, wordt het daar vaak niet spannender van. Gemaakt voor voordracht wordt dit soort epen op papier vaak een beetje veel van het goede. Sweeney’s waanzin heeft een hele interessante tussenvorm waarbij prozagedeelten worden afgewisseld met poëzie, al dan niet in dialoogvorm. Hier praat hij met een vrouw op de grond die hem herkent en vraagt naar beneden te komen:

Om u te dienen, maar ik zal niet naar beneden komen, zei Sweeney, want Lynchseachan en zijn vrouw zouden me kunnen overvallen. Maar ben ik tegenwoordig dan niet moeilijk te herkennen?

En hij uitte deze coupletten: 

Alleen jouw haviksoog
wist mij eruit te pikken,
die eens haantje-de-voorste was
in Dal-Arie. 

Iedereen in Ierland
sprak over mijn vóórkomen.
Sinds de schok van ‘t gevecht
ben ik maar een schaduw van mijzelf.

Zorg dus maar voor je man
en je huis, beste vrouw,
maar ik kan niet blijven. Wij zien
elkaar weer op de Dag des Oordeels 

Licht en soepel vloog hij uit de boom en vervolgde zijn weg tot hij de oude boom in Rasharking bereikte, een van de drie schuilplaatsen die hij had in zijn eigen gebied[.]

Ik vind dat echt geweldig en ik had het nog nooit ergens zo gezien. Het doet een beetje aan musical denken, maar dan zonder de populistische kitsch en het krijserige zingen. Het geeft de lyrische passages een ferme verankering in het verhaal en het doorbreekt de monotonie die mij vaak hindert bij het lang lezen in bijvoorbeeld de Aeneïs of de Goddelijke Komedie.

Gefascineerd als ik ben door tussenvormen tussen proza en poëzie krijg ik zin om het ook eens te proberen. Een novelle, gedeeltelijk in proza en gedeeltelijk in gedichten verteld. Waarom niet?

26 december 2012

Jakob von Hoddis - Weltende

Onlangs verging de wereld niet. De Maya's zijn slechte (of slordige) kalenderwichelaars. Of wij begrepen de Maya's niet, dat kan ook. Het niet-einde der wereld riep een gedicht in herinnering: 'Weltende' van Jakob von Hoddis. Het is (onder meer) hier te lezen:

Dem Bürger fliegt vom spitzen Kopf der Hut,
In allen Lüften hallt es wie Geschrei.
Dachdecker stürzen ab und gehn entzwei
Und an den Küsten – liest man – steigt die Flut.

Der Sturm ist da, die wilden Meere hupfen
An Land, um dicke Dämme zu zerdrücken.
Die meisten Menschen haben einen Schnupfen.
Die Eisenbahnen fallen von den Brücken.

In het meest recente nummer van Awater schreef Menno Wigman: '8 maart 2010 was een gedenkwaardige dag voor Gerrit Komrij. Bij de post zat een dichtbundel uit 1918 waar hij bijna een halve eeuw naar had gezocht. De gedichten uit die bundel kende hij al sinds zijn zeventiende, maar zoals bij elke rechtgeaarde bibliofiel ging het hem om de sensatie de eerste druk in handen te houden. Ik stel me voor hoe hij uiterst behoedzaam de envelop opensneed, het tere bundeltje uit de verpakking bevrijdde en van puur genot een licht gekreun liet horen. Eindelijk, eindelijk had hij Weltende in bezit.' 

Lees meer "Jakob von Hoddis - Weltende" »

Liliane leest… tegen de klok Kleine boekjes

Kleine boekjesDaartoe door de uitgever uitgedaagd heb ik een aantal boeken uit de serie Kleine boekjes gelezen met de stopwatch bij de hand. ‘In 100 pagina’s, 90 minuten lezen, ben je een hoop wijzer’, staat er steevast in het colofon. En dus deed ik met mezelf als enig proefpersoon een volstrekt niet wetenschappelijk onderzoek. Ik wilde weten of ik die boekjes inderdaad binnen negentig minuten uit zou hebben. En natuurlijk was ik benieuwd of ik daarna dan ook een hoop wijzer zou zijn.

Mijn hypothese was dat mijn eindtijd afhankelijk zou zijn van genre en onderwerp, de informatiedichtheid van de tekst, de schrijfvaardigheid van de auteur en de omstandigheden waaronder ik de boeken las. Maar in mijn eentje kon ik geen proefopstelling maken om dat ook daadwerkelijk te toetsen. Zou ik bijvoorbeeld een boekje meerdere keren onder verschillende omstandigheden – thuis op de bank, in een stiltecoupé, op een bankje in het park – lezen, dan zou het herlezen – het al kennen van de tekst – invloed hebben op de eindtijd.
Het aantal boekjes dat ik las (n=8), was te klein en de verscheidenheid te groot om verschillen te kunnen verklaren op basis van de door mij geformuleerde onderscheidende parameters.

Lees meer "Liliane leest… tegen de klok Kleine boekjes" »

Treindromen van Denis Johnson: het eerste hoofdstuk (2/2)

(vervolg van gisteren)

Toen hij na dit incident te voet naar huis ging, liep Grainier drie kilometer om naar de winkel in het spoorwegdorp Meadow Creek om een fles Hood’s Sarsaparilla, een medicinale kruidendrank, voor zijn vrouw Gladys en hun pasgeboren dochter Kate te halen. Het was heet toen hij door de bossen de heuvel op naar de hut liep, en vóór hij aan de laatste anderhalve kilometer toe was, hield hij halt om een bad te nemen in de rivier de Moyea, op een diepe plek stroomopwaarts van het dorp.

Het was zaterdagavond, en ter voorbereiding op de avond waren een paar man van de spoorwegploeg uit Meadow Creek bijeen bij het riviergat, waar ze een bad namen met hun kleren aan en zich op de rotsen installeerden om te drogen voordat het laatste daglicht de canyon verliet. De mannen lieten hun schoenen en laarzen aan de kant en waadden langzaam tot aan hun schouders het water in, schreeuwend en spetterend. Veel van de mannen nipten al whisky uit flacons als ze na hun wasbeurt zaten te rillen. Hier en daar stak een arm en een hand die een sjofele hoed omklemd hield boven het water uit terwijl iemand zijn hoofd natmaakte. Grainier herkende niemand en bleef op zichzelf en hield zijn laarzen en zijn fles kruidendrank goed in de gaten.

Lees meer "Treindromen van Denis Johnson: het eerste hoofdstuk (2/2)" »

Uitgeverij De Contrabas

Cookies

De Contrabas maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie Zie hier
.

Laatste reacties

Pageviews


Sinds 21 augustus 2005

Categorieën