Colofon

Dit is weblog De Contrabas. Begonnen op 21 augustus 2005 door Ton van ’t Hof en Chrétien Breukers. Laatste bericht zal worden geplaatst op 21 augustus 2015, of ergens rond die datum. De weblog zal blijven bestaan, om de rijke archieven niet aan de digitale vergetelheid prijs te hoeven geven.

De redactie was in handen van Chrétien Breukers. De reactiemogelijkheid is gesloten, omdat de website niet ten prooi wil vallen aan eindeloze reeksen spam of aan reacties van notoire internettrollen. Mailen over de website kan aan decontrabas[at]hotmail.com

De boeken van Uitgeverij De Contrabas worden geleverd via Liverse, via CB of direct via Liverse. Eind augustus gaat de nieuwe website van uitgeverij De Contrabas, met bestelinformatie, online.

augustus 2015

ma di wo do vr za zo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

« Kunst - een vrolijke noot | Hoofdmenu | Nieuw gedicht Elisabeth Isabelle »

20 november 2012

Het eerste gedicht (54): Lucas Hirsch

HirschVandaag in deze rubriek het eerste gedicht uit de nieuwe bundel van Lucas Hirsch, een begaafd netwerker en organisator van poëziemeetings. Dolhuis, natura naturata is alweer de derde bundel van Hirsch. Tijd om te kijken wát deze immer enthousiasmerend heer zélf schrijft. Kende ik de herkomst van 'natura naturata'? Ja. Spinoza. De genatuurde natuur, enfin, van alles met God, die niet alleen alles voortbracht maar ook alles is, en andersom. Veldslagen zijn erom gevoerd. Bundels werden eraan gewijd. Zo ook nu. Het gedicht:

1.

Vorm aan je leven geven een cirkelredenering?
Een onbehouwen vuist, het tijdsgewricht?
De genatuurde natuur, insomnia

Er schampte zojuist een pijl mijn kin
Had ik vier poten, dan ging ik op een draf

Zwaaien gaat niet meer. Er hangen volle tassen
aan mijn strakgespannen armen. Er vliegen vogels op

de vlucht, het zoveelwekenplan voor elke afstand
Wanneer wordt dit gesmeed?

De tips, het schema, de rekensom
We tellen af. Het land in rep en roer

Ik verloor alle schaamte, ik verloor ieder antwoord

Ik kom handen tekort en geen angst zo groot als
dat je droomt dat we in slaap worden gesust
wat je tilt uit je handen valt.

Als 'de muze' alle poëzie heeft voortgebracht, dan is zij tevens alle poëzie en is zij niet alleen de schepster van alle gedichten, maar ook, samen met alles wat zij voortbracht, één. De muze is in de dichter en de dichter is vervuld van de muze. Two litte Fonzies worden er weer een.

Nee, ook al citeert Hirsch Spinoza, hier komen we niet verder mee, al is het een aardig zijpad; een zijpad dat Hirsch expres aanlegde, vermoed ik; hij wil ons een labyrint insturen. Want zitten we daar eenmaal veilig opgeborgen, in onze boeken van Erasmus studerend, dan kunnen we ons geen vragen meer stellen over wát er in dit gedicht nu eigenlijk stáát (al zou Nijhoff misschien zeggen: 'Er staat niet wat er staat.').

Zoals sommige poëzie de grenzen van de anekdote opzoekt en soms overschrijdt, zo overschrijdt Hirsch in dit gedicht soms de grenzen van wat nog wel te monteren is, en wat niet. Dit lengt hij, zoals hierboven gezegd, aan met wat delen veelzeggendheid. Deze dichter schuwt het cliché niet; of hij die cliché's een nieuwe lading weet te geven? Ik zie het, hier, niet. Dus nu zijn we al drie alinea's onderweg in deze beschouwing en hebben we nog niet meer dan wat geschuifel om deze zinnen heen, om deze gemonteerde en van cliché's voorziene zinnen.

Zou het een Flarf zijn, dit gedicht? Dat kan natuurlijk ook nog. Maar die pijl dan, die die kin schampt? En waarom tellen 'we' af? Hebben we hier te maken met een vader die wacht op de geboorte van zijn kind en de bibberaties krijgt omdat zijn genatuurde natuur bijna wordt geboren? Is die vader soms bang voor wat er te gebeuren staat 'in het land' waar zijn toekomstige spruit moet leven? Of is dit gewoon een gedicht dat is geplukt uit het 'dolhuis' waar de titel naar verwijst? Knip, knip, knip, plak. Klaar. Ik weet het, nogmaals, niet.

Roel Weerheijm, de recensent die vanuit zijn schildklier schrijft, schreef ook over Hirsch merkwaardige woorden: 'D’accord, Thomas Vaessens wilde dat de literatuur weer de straat op ging, met beide poten in de modder van de maatschappij ging staan. Maar liever een goede bundel over elfjes en feeën dan een bundel die geregeld uit de bocht vliegt en stijf staat van de testosteron.' Dat lijkt me een zinvol standpunt, maar ik zou niet voor mijn rekening durven nemen dat het gedicht van vandaag 'stijf staat van de testosteron'. Dan denk ik toch meer aan het beste werk van, tsja, van wie eigenlijk? 

HOE HET ALLEMAAL OOK ZIJ: ik krijg geen toegang tot dit vers, dat ongetwijfeld zwanger is van betekenissen en/of verwijzingen (behalve die naar Spinoza). Het is een la in een vitrinekast, dit gedicht. Af en toe pak je eens een in die la liggend dingetje op, kijkt ernaar en denkt: 'Ja, leuk.' Het geheel komt niet tot leven maar hangt als een nevel boven het poëtische landschap zijn best te doen om bij de tijd te zijn (het lijkt wel of mijn toetsenbord zich verzet tegen het doen van één, eentje maar, sluitende redenering over dit gedicht).

Ik heb in mijn leven toch genoeg gedichten gelezen om er in elk geval iets over te kunnen zeggen. Ligt het anders misschien aan de verkoudheid waar ik onder gebukt ga? Lijkt 'Zwaaien gaat niet meer.' echt op 'vluchten kan niet meer'? Is het hele gedicht misschien een smartlap, over het dolhuis? De titel en de slotstrofe kunnen in die richting wijzen... Of is het toch een geëngageerd gedicht, met smartlapelementen ('Het land in rep en roer')? De dichter legt een puzzle maar breekt wel een paar stukjes doormidden en maakt ze vervolgens kwijt. Wat altijd zal blijven: een paar lege plekken. Om te blijven?

De hedendaagse poëzie wemelt van de dichters die grossieren in 'veelzeggendheid'... dat wil zeggen: ze organiseren een aantal regels zo bij elkaar dat je de indruk zoudt kúnnen krijgen dat er tussen die regels onderling een mate van betekenisoverdracht op gang komt. Of dat er een poëtisch spanningsveld ontstaat. Het is Rietveldacademiepoëzie. Dat hele 'veld' is ongetwijfeld heel interessant, maar ik krijg er (zie hierboven) werkelijk geen toegang toe. Is dat onwil? Ik denk het niet. Ik hou me nu al bijna negenhonderd woorden bezig met het 'tackelen' van dit gedicht. Maar het is onvermurwbaar en staat daar maar, in de natuur, een ding te zijn.

 

Reacties

Runa De Moudt

Volgens mij was de dichter boodschappen doen. Hij werd helemaal gek van het heen en weer geloop en alle vervelende mensen. (De genatuurde natuur.) Toen was ie klaar met boodschappen doen en liep naar huis. Onderweg kreeg ie iets tegen z'n kin en schrok. Hij wilde vluchten, maar dat ging niet met die tassen. Hij wilde kwaad zwaaien naar de verantwoordelijken, maar dat ging ook niet. Hij joeg alleen maar vogels op. Verder naar huis lopend bekloeg hij zich weer over het hele haast en spoed-gedoe, de survival of the fittest-wedloop. Bovendien is er de alomtegenwoordige angst dat we bij alle kapitalistische druk en al het consumentisme het belangrijkste - gelukkig zijn - uit het oog verliezen. + 'dichterlijke' woordenschat en structuur + existenstiele saus + verwijzing naar filosoof = drukklaar.

Chrétien Breukers

Ok. Dank. Kun jij de rubriek niet gaan doen? Het wordt er in elk geval allemaal korter op.

Runa De Moudt

:) Sorry. Ik moest uit frustratie met m'n eigen werk even vervelend doen. En hier is geen deleteknop die je zelf kan bedienen. En het was al gebeurd.

OnnoK

Klopt het allemaal wel? Interpunctie geen touw aan vast te knopen. "[...] geen angst zo groot als / dat"?

Chrétien Breukers

Ja,zo staat het er. Misschien is het een montage? Of een collage. Of hoe heet het?

Ik zie nu dat ik achter 'rep en roer' een punt had staan. Die moest weg.

Lucas Hirsch

Ha Chretien,

Een kleine tip, lees de rest van de bundel, dan kom je er vast wel uit.

Mvg

Lucas Hirsch

Chrétien Breukers

Zeker Lucas. Maar ja, de hele idee achter Het Eerste Gedicht is - dat ik het eerste gedicht lees, los van de bundel

Lucas Hirsch

Fijn! Dank dat je er niets mee kan trouwens.

Mvg

Lucas Hirsch

"Dan denk ik toch meer aan het beste werk van, tsja, van wie eigenlijk?" Nou wat dacht je van Lucas Hirsch? Of is dat te makkelijk?

Mvg

Lucas Hirsch

ps.

"De titel en de slotstrofe kunnen in die richting wijzen... " Welke titel? Je bedoelt nr1. in de reeks van 35 gedichten?

Gr

RHCdG

Ik heb de methode al vaker in deze veelgeprezen rubriek aanbevolen; hij is niet heel bijzonder, sterker, ik dacht dat iedereen zo gedichten las, maar dat is kennelijk niet zo - ik bedoel natuurlijk de index-methode. Wat is dat voor een methode? Nou, gewoon kijken uit wat voor onderdelen het gedicht bestaat en ze dan in rijtjes bij elkaar zetten. Een kind kan de was doen.

'Ledematen': vuist, gewricht, kin, poten, armen, handen (2x)

'Handelingen': op een draf, zwaaien, hangen, strakgespannen, vliegen, tillen, vallen

'Ratio': vorm geven, zoveelwekenplan, tips, schema, rekensom, we tellen af

'Gebrek aan controle/angst': onbehouwen, op een draf, opvliegen, vlucht, rep en roer, schaamte, angst, uit je handen valt

'Beeldhouwkunst': vorm aan je leven geven, onbehouwen, er schampte zojuist een pijl [Amor/Cupido], strakgespannen armen, zwaaien gaat niet meer, gesmeed

Als je 't op deze manier een beetje bij elkaar brengt hoef je 't niet eens meer uit te leggen allemaal. 't Enige wat je hoeft te doen is ophouden met regel voor regel lezen en proberen de samenhang in het geheel te zien. Eerlijk gezegd weet ik niet goed hoe je een gedicht ánders kunt lezen. En ik vind het 't minste wat je met een gedicht kunt doen voor je er zelf mee aan de haal gaat - en dat zeg ik nog eerder tegen Runa dan tegen Chrétien, die in elk geval terughoudendheid betracht als hij het niet precies weet. Een ethiek van het lezen, daar zouden we eens wat mee moeten doen.

Reinier de Rooie

Komende vrijdag een nieuw gedicht van Lucas Hirsch op DichtLicht:

https://www.facebook.com/pages/DichtLicht/285791404866138?ref=hl

Chrétien Breukers

Nou Rutger: wat let je? Je hebt de blogruimte, je kent de methode! En avant.

Runa De Moudt

De ETHIEK van het lezen? Een lezer is dat niet verplicht toch? Een recensent wel, natuurlijk. Misschien. Stof om over na te denken. Ik was gisteren in een baldadige bui, en het is een beetje jammer dat dat op de kap van Lucas Hirsch moest, dus om het goed te maken zal ik het vanavond eens voor het echt doen, de oefening.

RHCdG

Ik verveel me niet, Chrétien, ik heb genoeg te doen.

RHCdG

Bovendien heb ik het niet zozeer over schrijven maar over lezen. Het indexeren doe je in je hoofd, terwijl je een gedicht leest.

Leo Besouw

Misschien, Crétien, is dit gedicht iets teveel een spiegel van jezelf, dribbel eens wat heen en weer ervoor, misschien helpt het. Er blijft de spanning tussen "we" die iets zien/lezen en het onvermijdelijk uiteindelijk eenzame "ik", dat misschien een cirkelredenering opbouwt uit zelfbehoud. Ik vind het gedicht wel een spiegeling van de huidige tijdssfeer geven!

Lucas Hirsch

Ik denk dat Leo het goed heeft gelezen.

Gr

Chrétien Breukers

Maar ja, een 'spiegeling van de huidige tijdssfeer', dat is me toch te weinig. Daar kan alles in, in zo'n 'spiegel'; dat kan net zo goed de spiegel zijn die het beeld van de huidige stemming van de dichter weerspiegelt. Nee, jammer, maar ik vind het als 'verklaring' te weinig.

A.H.J. Dautzenberg

insomnia, want bang om iets te missen

RHCdG

Interessante beweging, de dichter komt naar voren en geeft zijn goedkeuring aan iemands lezing van zijn gedicht. 't Moet niet veel gekker worden.

Runa De Moudt

Ha. Maf. Het is een beetje later geworden dan vanavond maar ik wil het toch nog eens bekijken, voor de lol, voor mezelf. + een spiegeling van de huidige tijdssfeer, dat zei ik toch ook? (Zij het iets ludieker, toegegeven.)

Runa De Moudt

Maf was een antwoord op Rutger.

Lucas Hirsch

Tja DHGCR, het zou wat zijn dat de lezer je gedichten begrijpt.

RHCdG

En daar ga jij over?

A.H.J. Dautzenberg

insomnia verwijst ook naar Bloem / de dood, accelereert de kooplust en het gedicht

Lucas Hirsch

Rutger,

Bepaal jij dat? Sinds wanneer ben jij de poeziepolitie?

Mvg

Runa Svetlikova

He! Chretien, waarom heb je mijn nagekomen belofte nu verwijderd? Of is ie niet goed doorgekomen?

RHCdG

Ik bepaal niks, ik stel je een vraag. Maar je geeft geen antwoord. Dat hoeft ook niet, hoor. Ik heb andere plannen met deze avond dan vermoeiende een-tweetjes met een dichtertje.

Lucas Hirsch

Rutger,

Ik hoop dat je goed en fijn hebt geslapen. Zoals gezegd heeft de lezer het gedicht begrepen zoals ik dat in grote lijnen heb bedoeld en dat meld ik hem en dat bepaal ik inderdaad. Dag meneer de dichter(?).

Groeten van het dichtertje

De reacties op dit bericht zijn afgesloten.

Uitgeverij De Contrabas

Cookies

De Contrabas maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie Zie hier
.

Laatste reacties

Pageviews


Sinds 21 augustus 2005

Categorieën

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...