De Contrabas, zeven jaar

Een jaar of vier geleden had ik de dood van Willem G. van Maanen meteen in een berichtje gevat. Niet omdat ik zo'n liefhebber ben van 's mans werk (ik ken het nauwelijks), maar omdat ik elk nieuwsfeit uit de letteren interessant vond. Na zeven jaar persberichten lezen, na zeven jaar dode schrijvers en dichters zien voorbijtrekken en na zeven lange, lange jaren de laaiende emails van heetgebakerde dichters te hebben gelezen, is dat een beetje over.

Literair nieuws is aan inflatie onderhevig, zeker op het web. Elk artikel dat waar dan ook online is gezet middels een link wereldkundig maken, het is bloggen op oud-digitale wijze, maar nieuws maak je er niet mee. Prijzennieuws? Het is over het algemeen geen nieuws. Dode schrijvers? Laat ze vergeten blijven, wat ze voor hun dood trouwens meestal al waren. Recensies? Ze zijn geen nieuws, maar informatievoorziening (als het interessante recensies zijn).

Eén terrein ligt open, en er gebeurt weinig op. Dat van de digitale kunstkritiek, een gebied waar de literatuurkritiek bij zou moeten horen. Op de website van hard/hoofd schrijft Floris Solleveld een beschouwing over dit onderwerp. Over literatuur op het web schrijft hij: `Voor de literatuur zijn er De Reactor, Raster, De Contrabas, Ooteoote en nY. Maar al deze sites zijn op één of andere manier gesubsidieerd (behalve Ubuweb, dat heeft geen onkosten; het enige voorbeeld van een website voor kunstkritiek met een eigen verdienmodel, wereldwijd, is e-flux). En geen van deze sites kan qua impact op tegen het kunst- of boekenkatern van NRC, De Volkskrant of De Standaard.´

Gek genoeg noemt Solleveld een paar sites niet, Tzum, Hanta, De Nederlandse Poëzie Encyclopedie, en neemt hij Raster (een site die oude artikelen online zet, in een gezapig tempo) en nY (experimentele literatuur voor de middelbare heren) mee, - sites waar helemaal niet aan kritiek wordt gedaan, maar aan archivering van wat er nooit is geweest. Oote en De Reactor zijn roofsites, met redacties die hoopten binnen hun kader een veilige omgeving voor vertrouwde meningen te scheppen.

Blijft, los van zijn merkwaardige opsomming, over wat hij over de impact van de sites zegt. Inderdaad, NRC, De Volkskrant of De Standaard: daar kan de gemiddelde site, wat betreft budget, personele bezetting én kwaliteit van de scribenten niet tegen op. Een traditie van eeuwen is niet door een digitale revolutie van twaalf jaar te breken, al kalft de papieren krant, zeker waar het de kunst- en de letterenbijlage betreft, verder en verder af en de blogs waar interessante schrijvers voor werken moeten nu op het vinkentouw zitten.

Solleveld ziet het heil hier: `Een eerste aanbeveling is meer eigen content, en minder web 2.0: niet stomweg sharen en reposten, maar tekst en beeld uit de eigen kweek. Wat je plaatst zou op zichzelf interessant moeten zijn, en niet alleen als commentaar op iets anders. Er zijn kunstenaars (te weinig!) die het uiten van beredeneerde opinies tot deel van hun kunstenaarschap hebben gemaakt. En er is een mismoedig stemmend overaanbod van nagesprekken en artist talks die wel wat kritischer zouden mogen. De opgave is nu om werken en ideeën op zo’n manier bij elkaar te brengen dat het geen pretentieuze potpourri wordt, maar een vorm van kunst zonder mystificaties, een vorm van kunstkritiek van binnenuit. De ingrediënten voor die verandering zijn er. Nu nog een beetje roeren, dan kan het gaan gisten en borrelen.´

Het gaat over kunst, maar verdomd, dát is wat er hier, op de niet-gesubsidieerde (maar dit terzijde) Contrabas gebeurt: interessante stukken die ook los van hun onderwerp (van kritiek) goed leesbaar zijn, en iets nieuws brengen, een nieuwe kijk op de letteren... Een mengeling van `eigen´ en andermans `content´, al dan niet via link&embed gepresenteerd... Misschien is de nieuwe kunstkritiek er al, en gaat het niet zozeer om de impact in vergelijking met die van kranten, maar om een hele andere, nieuwe wereld, met eigen wetten en een eigen dynamiek. 

Er is hoop. Al blijft het woord verdienmodel als een zwaard van Damocles boven alle plannen hangen.

Comments

[Geplaatst door: imsook]

zo..plezierig te lezen. De inhoud is goed te verteren..ondanks/dankzij de nieuwe woorden.
daank,

[Geplaatst door: Diederd Kronjee]

Vers is de kernkwaliteit van content op internet. En kort, een andere kernkwaliteit. Precies wat De Contrabas biedt dus.