Jacques Gans: Liefde en goudvissen

In zijn mini-column voor de VPRO-gids heeft Wim Brands het deze week over Liefde en Goudvissen, de roman van Jacques Gans. Ik herinner me nog precies wanneer en waar ik het boek voor het eerst las: in Leuven, waar ik toen vijf maanden woonde, in een kot van 2 bij 2,5 met op de deur een bordje 'Nooduitgang'.

Bij De Slegte ter plekke lagen toen vijf boeken van Gans, die ik allemaal voor rond de 100 frank per stuk heb gekocht: Het pamflet, weekblad tegen het publiek, Berlijns Dagboek, 1931-1933,  Liefde en goudvissen en Het vege lijf. Ik las ze alsof het brieven waren, aan mij persoonlijk gericht, boeken met een bordje 'Nooduitgang' erop. Boeken van een dwarsligger met een licht-sentimentele inborst: een Paul Láutaud op polderformaat. 

De dwarskop Gans, met zijn slechte reputatie, is nog steeds een Geheimtipp, een schrijver die het zou verdienen om uit de marge te worden geduwd, richting literair centrum (als dat nog bestaat). Zijn stijl, zijn manier van ageren, zijn lust om tegen te zijn, zijn spitse redeneertrant: ze maken bijna alles wat hij schreef, zelfs als het over vakanties met de huifkar ging, onweerstaanbaar.

De briefwisseling die hij onderhield met E. du Perron is uitgegeven onder een titel die het allemaal wel samenvat: Als het moet, alleen tegen de geheele wereld. Gans heeft precies op die wijze geleefd: als schrijver van (helaas) maar twee romans, als columnist van De Telegraaf (wat hem niet in dank werd afgenomen, al had hij veel fans, onder wie A. Roland Holst, hoewel die ook niet heel links was) en als tientjes bietsend drank- en vreetorgel.

Komt u een van de boeken van Gans tegen, in het antiquariaat: verlos het daaruit.

p.s. Zou deze aflevering van Recht voor z'n Raab iets met de roman van Gans te maken hebben?

Comments

[Geplaatst door: Cees van Raak]

Paul Léautaud! 'Liefde en goudvissen' is m.i. de beste bohémien-roman (een minor-classic, zegt Henk Hofland, ook goed) van de Nederlandse letteren.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Gans was een groot liefhebber van het werk van Léautaud en heeft hem zelfs een paar keer ontmoet. Ach, dat had ik graag gezien.