Jonathan Franzen en het e-boek

Op de website van The Guardian staat een interessant artikel over de uitspraken die Jonathan Franzen tijdens een persconferentie deed over het e-boek. Op de website van Knack staan sommige uitspraken van de auteur vertaald weergegeven. Ik citeer:

"De technologie die ik echt waardeer is de Amerikaanse paperbackversie van Vrijheid. Ik kan er water op morsen, dan nog werkt het! Dus moet het wel goede technologie zijn. En wat meer is, binnen tien jaar werkt het nog altijd. Het is dus niet te verwonderen dat kapitalisten het papieren boek haten. Het is een slecht businessmodel."

Franzen ziet het maken van een boek als de materialisering van een idee dat de schrijver koesterde en uitvoerde, een materialisering die duurzamer wil zijn dan brons. Voor hem is het drukken, het vergaren van de pagina's en het brocheren of binden een van essentieel belang: "a sense of permanence has always been part of the experience." Hij ziet het e-boek als iets dat elk moment kan worden gewist, door de lezer: "Voor iemand als ik, gek van literatuur, is dat niet permanent genoeg."

Franzens betoog, een betoog vóór de tekst, is zeker niet weg te wuiven. Dat schrijvers mensen zijn die zich uitsloven om een tekst te maken en dat het ondanks alle verdienmodellen, verkoopstaten en ondernemersdrift moet gaan om die tekst, in de literatuur, lijkt als besef naar de achtergrond geduwd.  Of, in de woorden van Franzen: "Iemand werkt keihard om de taal perfect te maken, precies zoals hij of zij het wil. Als het dan in inkt wordt gedrukt, dan is dat omdat men heel zeker is dat het resultaat mag vastgelegd worden."

Hoe leg je tekst zo goed mogelijk vast: dát zal de komende jaren het strijdtoneel zijn waarop de literatuur haar waarde kan bewijzen, al denk ik wel dat e-boeks (mits professioneel gemaakt) iets kunnen toevoegen aan "de boekenwereld".

Zie voor meer hierover de weblog van Ton van 't Hof die een nieuw app heeft gevonden én doorlinkt naar een universeel-mopperend artikel over de rotzooi die met self-publishing óók naar boven komt. Onder zijn blogpost zegt criticus en dichter Bouke Vlierhuis: "Het lijkt erop dat het je, als je een niet-gratis boek in de iBookstore hebt gezet, verboden is om het nog via andere verkoopkanalen te verkopen. Voor mij reden om de app weer te deleten omdat ik, als ik 1 verkoopkanaal moet kiezen, liever mijn eigen website gebruik."

Het verdienmodel is een molen die namelijk de hele dag draait, door alle lagen van de tekst heen.

Comments

[Geplaatst door: Bouke Vlierhuis]

De bepaling die mij en anderen niet beviel is inmiddels door Apple aangepast. Zie onder andere hier: http://www.pcworld.com/article/249303/apple_scraps_controversial_terms_in_ibook_author_eula_agreement.html

Je mag je werk onder de nieuwe voorwaarden wel op andere manieren verkopen, als je dat maar niet in het .ibooks-formaat doet.

En ja, het verdienmodel... Is het niet uiteindelijk de ambitie van iedere schrijver om van zijn pen te leven? Ik heb die ambitie in ieder geval wel en dan moet je toch over die dingen nadenken (en dus af en toe het woord 'verkoopkanaal' gebruiken in een blogreactie).

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Ja, dat is ook heel verstandig. "Het verdienmodel" is namelijk heel belangrijk; maar ik wilde alleen zeggen dat je de tekst niet moet offeren voor een model. Misschien is dat wat ouderwets. Ik citeerde jouw stukje tekst juist als zinvolle bijdrage aan het geheel.

[Geplaatst door: Bouke Vlierhuis]

Je zult me het licht wantrouwen dat me overvalt als jij mij citeert wellicht vergeven.

En ja, laten we ouderwets zijn en de tekst vooral niet offeren aan welk model dan ook, hoe verleidelijk dat soms ook is. Laten we eerst iets moois schrijven en ons dan druk maken over de (on)verkoopbaarheid ervan.