1070 Bloemlezingen sinds 1900

en de teller loopt door

Een van de bronnen voor het onderzoek voor de Nederlandse Poëzie Encyclopedie wordt gevormd door de poëziebloemlezingen. In de verantwoordingen kan je veel informatie vinden over bundels die niet bij de Koninklijke Bibliotheken bekend zijn. Maar om die anthologieën te onderzoeken, moet je ze wel weten te traceren.

Vandaar dat Jurgen Eissink en ik de afgelopen maanden druk bezig zijn geweest met het registreren van de sedert 1 januari 1900 verschenen bloemlezingen. Hoewel we nog dagelijks ons onbekende bloemlezingen uit de jaren Nul van de twintigste eeuw tot en met de jaren Tien van de eenentwintigste eeuw ontdekken, is Eissink vandaag maar eens gaan turven. Dit is het resultaat:

1900-1909:   40 bloemlezingen
1910-1919:    45 bloemlezingen
1920-1929:   49 bloemlezingen
1930-1939:   86 bloemlezingen
1940-1949:   85 bloemlezingen
1950-1959: 121 bloemlezingen
1960-1969:   86 bloemlezingen
1970-1979:   72 bloemlezingen
1980-1989: 122 bloemlezingen
1990-1999:  171 bloemlezingen
2000-2009: 179 bloemlezingen
2010-2012:   14 bloemlezingen

totaal: 1070 bloemlezingen

Let wel: dit zijn slechts tussenstanden.

Bij deze telling zijn de twijfelgevallen (bloemlezingen waarvan we niet zeker weten of ze aan onderstaande criteria voldoen) buiten beschouwing gelaten.
Enfin, we blijven noest doorspeuren, want nog voor onze dood moet het af. We houden u op de hoogte.

Criteria voor bloemlezingen, zoals gebruikt in het onderzoek voor de Nederlandse Poëzie Encyclopedie

Een bloemlezing is 'een boek bevattende uitgezochte stukken proza en/of poëzie' (Kramers Handwoordenboek Nederlands, 1993)

Een bloemlezing die geregistreerd wordt als bloemlezing in de Nederlandse Poëzie Encyclopedie is daarnaast

1. - een oorspronkelijk Nederlandstalig boek uitgebracht door een 'reguliere' uitgeverij of bedrijf* in een grotere oplage dan doorgaans voor afzonderlijke bundels gebruikelijk is.
* de afgelopen honderd jaar hebben diverse bedrijven die doorgaans geen boeken produceren wel bloemlezingen uitgebracht, doorgaans als relatiegeschenk, in vaak hoge oplagen. Zoals bijvoorbeeld de ESSO-bloemlezingen, oplage 17.000.
2. niet tot stand gekomen als gevolg van een wedstrijd (uitzondering: de beste gedichten van 2010 etc, die een uitvloeisel zijn van de VSB Poëzieprijs)
3. een bloemlezing die voornamelijk werk bevat van 'professionele' dichters (i.e. dichters die werk bij 'reguliere' uitgeverijen uitbrengen).
4. een bloemlezing die niet alleen voor scholieren bestemd is, maar ook voor het plezier gelezen kan worden.
Dus een bloemlezing waar onder een gedicht een hele vragenlijst staat niet, een schoolbloemlezing waarin geen expliciete vragen of opdrachten staan wel. In veel bloemlezingen van vóór 1980 staat vermeld dat ze (ook) voor het onderwijs bestemd zijn - als uitgevers dat in een bloemlezing afdrukten hoefden ze geen rechten aan de dichters te betalen. Een regel waar tientallen jaar misbruik van gemaakt is.
5. een bloemlezing die oorspronkelijk Nederlandstalige gedichten bevat of - wat soms bij Friestalige gedichten het geval is - gedichten die door de dichter zelf vertaald zijn.

Comments

[Geplaatst door: bart plouvier]

Kent u deze? "Soms raakt de zee van liefde puur verstild", 100 mooie gedichten over de zee, samengesteld door Bart Plouvier. Uitgegeven door Icarus (een imprint van De Standaard) in 1996.

[Geplaatst door: Bart FM Droog]

Nee, die is ons nog onbekend. Er zijn waarschijnlijk nog veel bloemlezingen van Vlaamse uitgeverijen ons onbekend - het gericht zoeken op de site van de KB Brussel is zo goed als onmogelijk; en we kennen (nog) geen Vlaamse tegenhanger van de Brinkman's.

Dus zijn we heel blij met deze aanvulling. Bart, zou je, als je tijd hebt, de titelpagina en inhoudsopgave/verantwoording kunnen scannen en verzenden naar decontrabasXhotmail.com? (vervang X door @]