De titel van de nieuwe bundel van Menno Wigman komt uit de bijbel, Marcus 5: 1-20. De man uit het land der Gadarénen, waarover deze passage handelt, wil met de man die de kwade geest uit hem dreef, met Jezus, meegaan. Die staat dat niet toe: "Ga heen naar uw huis tot de uwen, en boodschap hun, wat grote dingen u de Heere gedaan heeft, en hoe Hij Zich uwer ontfermd heeft." In vers 20 heet het: "En hij ging heen, en begon te verkondigen in het land van Dekápolis, wat grote dingen hem Jezus gedaan had; en zij verwonderden zich allen."
Mijn naam is legioen reflecteert op deze passage, maar Wigman zou geen hedendaagse dichter zijn als hij het perspectief niet voortdurend verschuift van de bezetene naar de "genezene" en zelfs naar dat van de genezer (Christus). Dit alles om te ontkomen aan de enige die de dichter altijd maar met zich meesleept: zichzelf. Guus Middag schrijft hierover al in zijn NRC-recensie, in een passage die de "ik-lyriek" van Wigman in een breder perspectief plaatst:
"De poëzie van Wigman is altijd ik-lyriek: een gekwelde ziel die zijn klachten en verlangens uitzingt. Maar Wigman probeert zichzelf tegelijk ook zoveel mogelijk tegen het licht te houden, waardoor zijn persoonlijke gedichten vanzelf ook portretten van een generatie, of van de tijdgeest worden." Een tijdgeest die, voeg ik eraan toe, alleen te begrijpen is vanuit "mijn pik".
Waar het "grotere geheel", de tijdgeest, in vroeger dagen werd bekeken vanuit "God", of in de romantiek vanuit "de ziel" en nog weer later door "het (versplinterde) woord", bekijken we de zaken nu vanuit "mijn pik" of vulpen, zoals in het slotgedicht 'De weg van alle boeken':
Ik had vandaag een nieuwe pen gekocht
en zeven keer schreef ik mijn naam.
Toen moest ik huilen. God, wat huilde ik.
(...)
Ik wil de hemel en ik wil de straat,
ik wil in zestigduizend hoofden ruisen
en iedereen een tand uitslaan
voor ik de weg van alle boeken ga
en roemloos bij De Slegte sta.
Bij zoveel virtuositeit komt dat, vermoed ik, allemaal in orde; ook als de dichter daar zélf niet in gelooft. Kan iemand misschien tegen hem zeggen: "Ga heen naar uw huis tot de uwen, en boodschap hun (iets vaker dan eens in de zeven jaar)?"
Lenze L. Bouwers
Reine de Pelseneer
Jabik Veenbaas
Hans van Willigenburg
Peter Swanborn
Leo Herberghs
Ton van 't Hof
Ton van Reen
Joris Miedema
Peter Drehmanns
Frits Criens
Rik Andreae
Jabik Veenbaas
Sacha Blé
Bernhard Christiansen
Delphine Lecompte
André van der Veeke
Zeg, beste Chrétien, zo bijbelvast ben ik ook weer niet. Misschien helpt het om het gedicht te citeren dat aan de titel refereert:
Nachtrit
Man, eenentwintigste eeuw, kaal, gezet
en met een onvervreemdbaar recht op seks
(‘Mijn naam is Legioen, wij zijn met velen’),
jaagt door de late nacht over de weg
en wil zijn lichaam met gevrouwte delen.
De pompen van de Shell. Het pooierslicht.
Vol moed een meisje achter glas betalen.
Vol moed aan nieuwe vrouwen denken, echt,
elektrisch, kil, verhit, maar denken, denken –
een hersenhond, onthand en underfucked,
al jaren in zichzelf verongelukt,
maar met drie namen in zijn telefoon,
drie namen vol belofte van geluk.
Hij belt. Zijn recht op seks. Op scherpe meiden.
Waarom heb ik toch medelijden?
Geplaatst door: Menno Wigman | 18-1-12 om 10:02
Geweldig gedicht, Menno. Ik vind alleen die laatste regel jammer. Te moralistisch.
Geplaatst door: Joost van Baalen | 18-1-12 om 10:24
gevrouwte :)
ligt niet ver van gevogeld/te
Geplaatst door: dominique stoffelen | 18-1-12 om 10:51
De Volkskrant van vandaag brengt een groot interview met Menno Wigman i.v.m. de verschijning van 'Mijn naam is legioen'. Maar dit terzijde.
Geplaatst door: Bart FM Droog | 18-1-12 om 11:04
Deze maand, en dit jaar, kan nu al niet meer stuk. Direct besteld. En over een week verschijnt ook de nieuwe bundel van Ingmar Heytze.
Geplaatst door: Arjan Keene | 18-1-12 om 13:36
Was al enkele dagen op zoek naar een mailadres om Menno Wigman van harte te feliciteren met zijn magistrale bundel. Langs deze weg dan maar.
Geplaatst door: jan haerynck | 18-1-12 om 14:04
@ Arjan Keene:
En in april de nieuwe Hoorne. Het moet niet veel mooier meer worden...
Geplaatst door: Herman Hart | 18-1-12 om 21:22
Nu al tweede druk. M'n humeur kan niet meer stuk. Jammer trouwens dat je hier niet kunt cursiveren, want het woord 'underfucked' uit bovenstaand gedicht hoort cursief.
Geplaatst door: Menno Wigman | 19-1-12 om 16:38
Het zou zonde zijn als dat humeur echt niet meer stuk kan.
Geplaatst door: Josse Kok | 19-1-12 om 17:40