Abraham Schooleman (1853-1875)

Over het tragische leven en de merkwaardige dood van de schrijver van 'Een liedje van Koppelstok' (In naam van Oranje, doe open de poort!) alsmede over een omslachtige speurtocht

Bij het onderzoeken van de bekende bloemlezing Ik ging naar Bommel om de brug te zien. Nederland in 100 liedjes en gedichten. Bijeengebracht door - daar heb je ze weer! - C.J. Aarts en M.C. van Etten (Bert Bakker, Amsterdam, 1998) kwam ik A.J. Schooleman (?/?) tegen. Schrijver van 'Een liedje van Koppelstok', waarvan de openingsregels bekender zijn dan de titel:

In naam van Oranje, doe open de poort!
De Watergeus ligt aan de wal

De catalogus van de Koninklijke Bibliotheek bezit twee muziekbladen getiteld 'Een liedje van Koppelstok den veerman', gepubliceerd in 1918 en 1928. Waardoor ik aanvankelijk meende dat A.G. Schooleman een twintigste eeuwer was. Deze gedachte werd versterkt door het vinden van een huwelijksakte, d.d. 7 december 1911, die getuigt van de huwelijksvoltrekking in het Friese Rauwerdehem tussen de 28-jarige Abraham Jacobus Schooleman (geboren te Zutphen) en de 31-jarige Taetske de Haan.

Maar twee bronnen zijn géén bronnen, dus keek ik ook nog even in de Historische Krantenafdeling van de KB. Waar ik dit traceerde:
----------------
Nieuwsblad van Friesland: Hepkema's courant, Heerenveen, 18-4-1922

„In naam van Oranje, doe open de poort”

Het lied van Koppelstok, den Brielschen veerman, zoo populair, dat iedere Nederlander het kent, — wie kent den maker er van?

De dichter-componist is jong gestorven en wel in onze provincie, te Akkrum. 't Was de onderwijzer A. G. Schooleman. Hij maakte als 18-jarige jongen in 1871 het lied, en toen het volgende jaar, in 1872, het 300-jarig feest van den Briel alom in den lande gevierd werd, werden door een uitgever te Zutfen in veertien dagen tijds 80.000 exemplaren van het overal inslaande lied verkocht. Schooleman zelf spon er echter geen zijde bij. Hij kreeg een mooi boek voor de moeite, en een vriend van hem, die hem geholpen had voor de melodie, eveneens een boek. Schooleman kreeg kort daarna een ongeluk. Op een bankje voor de klasse staande, kantelde hij om. Hij ontwrichtte zijn heup en 't gevolg was, dat hij het onderwijs verlaten moest. Toen zijn vader, die stationschef was, naar Akkrum werd overgeplaatst, ging de zoon mee. Abraham Schooleman is daar in 1875 op 22-jarigen leeftijd overleden.
---------------

Op z'n overlijdensakte staat: Abraham Jacobus Schooleman. Overlijdensdatum 22-02-1875. Leeftijd 22 jaar. Ongehuwd. Waardoor je bijna gaat denken dat de te Zutphen geboren Abraham Jacobus Schooleman (1883-1954) een naar de tekstdichter vernoemde neef is. Maar dit terzijde.

Dit geschreven hebbende keek ik op Google of er meer over hem bekend was. En ja, op Wikipedia bevindt zich een pagina over hem. Máár... zonder de smakelijke details, en zonder bronvermelding - al strookt wat ik daar lees met wat de krant uit 1922 meldt (op het A.G. Schooleman na, een tik- of zetfoutje dat te dateren valt op 1922).