Dode dichters 2011 (+update)

Magere Hein heeft dit jaar ook in dichtersdorp Zeverland toegeslagen. Deze dichters behoren tot z'n oogst:

J.C. de Bruïne            (1923-2011)
Douwe Fokkema       (1931-2011)
Hella S. Haasse         (1918-2011)
Heere Heeresma       (1932-2011)
Jan Meulenbelt         (1921-2011)
J.W. Oerlemans        (1926-2011)
W. Spillemaeckers   (1936-2011)
Mickey Walvisch       (1941-2011)
Ellen Warmond        (1930-2011)

J.C. de Bruïne - zie deze Contrabaspagina.

D.W. Fokkema (Utrecht, 4 mei 1931/Amstelveen, 23-8-2011)

Sinoloog, hoogleraar vergelijkende literatuurwetenschap Universiteit Utrecht, dichter en prozaïst. Studeerde Nederlands te Amsterdam, daarna Chinees te Leiden en aan de Universiteit van Californië in Berkeley. Eind jaren vijftig was hij medewerker aan het Amsterdams Tijdschrift voor Letterkunde en Wending. In 1957 debuteerde hij met de dichtbundel Rivieren (Het Nieuwe Voorhout-reeks, Boucher, 's-Gravenhage). Een fragment uit ''s Ochtens vroeg uit Amsterdam':

Schepen drijven diepgeladen
in de ochtendmist.
Door nevelflarden
komen fietsers langs de kade,
Een hengelaar heeft tevergeefs gevist

Hij debuteerde als prozaschrijver met de roman Zichtbare steden (De Arbeiderspers, Amsterdam, 1993). In 1999 verscheen zijn tweede en waarschijnlijk laatste roman Marco's missie - ook bij De Arbeiderspers. Een gedicht van hem, waaruit bovenstaand fragment, is tot dusverre in één bloemlezing aangetroffen, in Dichters omnibus. Vierde bloemlezing (ESSO Nederland N.V., 's-Gravenhage, 1958). 


Hella Haasse (Batavia, 2-2-1918/Amsterdam, 29-9-2011)

Zij verwierf vooral bekendheid als prozaïst maar debuteerde als dichter, met de bundel Stroomversnelling (Querido, Amsterdam, 1945). Twee jaar later volgde Balladen en legenden (vertalingen en bewerkingen van Middeleeuwse verhalen en poëzie), Querido, Amsterdam, 1947.

Een van de gedichten uit Stroomversnelling,  'Virgo', is na te lezen in de recentste Spiegel van de moderne Nederlandse en Vlaamse dichtkunst (Balans, Amsterdam, 2005). Een fragment:

'Zij houdt van lichte bloemen zonder geur,
lang kan zij zwemmen in de groene bronnen -
Zij leest veel en aandachtig, zoals nonnen
dat doen, alléén, achter gesloten deur' 

Hella Haasse werd veelvuldig bekroond. Zo ontving ze o.a. de Constantijn Huygensprijs (1981), de P.C. Hooftprijs (1983) en de Prijs der Nederlandse Letteren (2004).

Zie Google voor meer over Hella Haasse en bezoek haar eigen site: www.hellahaasse.nl.


Heere Heeresma (Amsterdam, 9-3-1932/Laren, 26-6-2011)

Vooral bekend als prozaïst. Maar hij schreef ook gedichten, die verschenen in deze dichtbundels:

Kinderkamer, La Maison du Chat qui Pelote, 1954 (200 ex.)
O kostelijke eer'lijkheid!..., Peter Loeb, [Amstelveen], [1974]. (100 ex.)
Deze verzen en gedichten, die poëzie ook. Verzamelde gedichten, Peter Loeb, Amstelveen, 1974 (300 ex.)
Ik lig op bed verveeld koket. Verzen van Laurie Langenbach [1947-1984] & Heere Heeresma, Peter Loeb, [Amsterdam], 1978. (50 ex.)
Eens en nooit weer. Verzamelde gedichten, Loeb & Van der Velden, Amsterdam, 1979 (2000 ex.)

In slechts één bloemlezing is tot dusverre werk van hem gesignaleerd: Het lichte gedicht, Podium, Amsterdam, 2002

Jan Meulenbelt (Amsterdam, 8-3-1921/?, 4-11-2011)

Dichter en verzetsstrijder. Tot aan z'n pensionering in 1986 hoofd Kunstzaken van de gemeente Den Haag. Oom van schrijfster Anja Meulenbelt, die over zijn leven en overlijden berichtte op haar weblog.

Een fragment uit het gedicht 'Park' (uit Plattegrond, 1950):

'Af en toe, met zijn fiets aan de hand,
komt een agent kijken naar de orde,
Er is niets aan de hand.
Logisch want overal staan borden.'

Meulenbelt publiceerde twee dichtbundels: Plattegrond (De Windroos, Holland, Amsterdam, 1950) en De ziekte van Hodgkin en oudere gedichten (Bosch & Keuning, Baarn, 1981). Hij schreef ook het historisch werk De Duitse tijd. Vijf jaar vaderlandse geschiedenis (Bruna, Utrecht, 1955. Tweede druk 1960)


Jacques W. Oerlemans (Velsen, 22-5-1926/Poortugaal, 20-3-2011)

Dichter en historicus, gepromoveerd in 1966. Kreeg in 1992 de Anna Blamanprijs voor zijn complete oeuvre. Debuteerde met De verte tussen ons in. Gedichten (Bert Bakker-Daamen, Den Haag, 1962). Daarna volgden nog acht bundels, waarvan de laatste De tuinen van Dodeman ([met ets door Lydia Oerlemans], Bert Bakker, Amsterdam, 2002) was. In 2006 verscheen een bloemlezing uit zijn werk, samengesteld door Willem Otterspeer, onder de titel Koers. Onveranderlijk onsterfelijkheid (Bert Bakker, Amsterdam).

Graag hadden we hier een dichtfragment van hem getoond. Wat niet mogelijk is: zijn gedichten zijn kort, diep en krachtig; kortom: niet te fragmenteren.   

Werner Spillemaeckers (Antwerpen, 3-12-1936/Deurne?, 9-11-2011)

Dichter en essayist. Werner Spillemaeckers was griffier bij de Rechtbank van eerste aanleg van het arrondissement Antwerpen (1969) en bij het Hof van Assisen van de provincie Antwerpen (1976). Uitgever van het tijdschrift Artisjok (1968-1969), 'Kanselier van Pink Poets' (1972), lid van Mensa en ridder in de Kroonorde. Hij publiceerde onder meer in het literaire tijdschrift 'Heibel'. Deze - voor het merendeel vrij obscure - bundels van Spillemaeckers heeft uw Contrabasteam kunnen achterhalen:

Ik ben Berlijn, eigen beheer, Deurne, 1961. Oplage 100 ex.
Tekst in tekst asbest, De Bladen voor de poëzie, Jaargang 12 nr. 4 [tweede serie], Lier, 1964
Fuga Magister, Yang Poëziereeks YPR 12, Van Ryssel, Gent, 1970
Veranda, Poëziereeks van de Uitgaven Contramine nr. 5, Contramine, Antwerpen, 1974. Oplage 75 genummerde en gesigneerde exemplaren.
Verzamelde gedichten 1954-1974, Saeftinge, Westerlo, 1974
Blad na blad, Contramine, Antwerpen, 1983. Oplage 150 genummerde exemplaren. 2de druk 1984
Tien Brabantse teksten, Groote Beer, Antwerpen, 1997. 63 genummerde en gesigneerde exemplaren.

Gedichten van hem zijn gesignaleerd in twee bloemlezingen:
Gedichten 1970, Davidsfonds, Leuven, 1971
Hotel New Flanders. 60 jaar Vlaamse poëzie. 1945-2005, Poëziecentrum, Gent, 2008

Mickey Walvisch - zie deze Contrabaspagina.

Ellen Warmond (Rotterdam, 23-9-1930/Kijkduin?, 28-6-2011)

Pseudoniem van Pietronella Cornelia van Yperen. Dichter, prozaïst, jeugdboekenschrijver en vertaler. Redacteur van ‘Gard Sivik’. Van 1955 tot 1983 was ze werkzaam bij het Letterkundig Museum in Den Haag, eerst als secretaresse van directeur Gerrit Borgers, later als algemeen medewerker. Voor het museum verzorgde ze verschillende publicaties over auteurs als Gerrit Achterberg, Pierre Kemp, J. Slauerhoff, Anna Blaman en Simon Vestdijk. Haar hele oeuvre is in 1987 bekroond met de Anna Bijns Prijs.

Een fragment, uit 'I.P.V. scheurkalender':

'een wreed dier is een mens
die bang is voor zijn medemens
maar sterker soms en hem
dan afslacht en zich daarbij
lekker voelt' 

(uit Persoonsbewijs voor inwoner, Querido, Amsterdam, 1991)

In 2003 promoveerde Trudy van Wijk op het werk van Warmond aan de Universiteit van Maastricht met het proefschrift De huid vanzelfsprekend bewonen. Literair existentialisme en mystiek bij Ellen Warmond (Universitaire Pers Maastricht, [Maastricht], 2003).

Warmond debuteerde met de bundel Proeftuin (Bakker-Daamen, ‘s-Gravenhage, 1953). Daarna volgden zeventien oorspronkelijke dichtbundels en twee bloemlezingen uit haar werk. Al in 1969 verscheen een vroege versie van haar verzameld werk: Mens: een inventaris (Querido, Amsterdam).
Haar laatste dichtbundel was Kaalslag (Querido, Amsterdam, 1999). Het wachten is op haar complete Verzamelde en nagelaten gedichten.

Comments

[Geplaatst door: Paul van de Wiel]

"een wreed dier is een mens
die bang is voor zijn medemens
maar sterker soms en hem
dan afslacht en zich daarbij
lekker voelt"

Nog nooiteen cliché-wijsheid gezien die zo slecht onder woorden werd gebracht door een kennelijk gerespecteerd dichteres. Het maakt wel nieuwsgierig. Is de rest ook zo slecht of heeft Bart Droog opzettelijk haar allerslechtste regels uitgezocht?

[Geplaatst door: Bart FM Droog]

De vraag stellen is deze beantwoorden. Waarbij in dit geval bovendien geldt dat de wijze van vragen meer zegt dan welk antwoord ook.