De Nederlandse poëziekritiek? Lezen!

Soms kom ik wel eens iemand tegen die gedichten leest. Meestal zijn dat aardige, wat verfrommelde mensen, die een gedicht lezen alsof het een onderschrift bij hun eigen leven is. Het gedicht "verwoordt" gevoelens die de lezer niet heeft, of roept beelden op die hij niet zelf kan oproepen.

Eerlijk gezegd: zo lees ik ook. Ik denk zelfs dat poëzie alléén op die manier "existentieel" kan zijn, los van dichtersbewegingen, theoretische voorschriften of de waan van de dag. Zelfs Ton van 't Hof, die soms in een theoretisch harnas wordt geperst (of zich daarin láát persen), leest volgens mij op deze wijze, als ik zijn blogflitsen goed wichel.

Vaak gaat zo'n gedicht een leven lang mee, zoals in mijn geval bijvoorbeeld 'Twee reddelozen' van Martinus Nijhoff, of 'Thebe' van Gerrit Achterberg of heel veel gedichten van Ida Gerhardt of 'De zwijgzaamheid' van Gerrit Komrij, - gedichten die je met tussenpozen te binnen schieten en die bij elk licht weer opnieuw betekenis kunnen krijgen.

Het vreemde is dat de Nederlandse poëziekritiek inmiddels een geheel eigen wereld is gaan vormen, een wereld waarin aan het lezen van poëzie geen enkele aandacht meer wordt besteed. Poëziekritiek reageert alleen nog maar op poëziekritiek, of op de waan van de dag; "de gemiddelde poëzielezer" (een soort waartoe ik mezelf ook reken) krijgt bij het lezen van poëzierecensies het idee dat die over verre, door hem niet te ontdekken continenten gaat.

(Het is, maar dit is een zijweg, daarom niet verwonderlijk dat geen mens meer weet wie de poëzierecensies voor welke krant voor zijn of haar rekening neemt. Die namen van die vaste besprekers zijn de lezers totaal onbekend. Ze vertegenwoordigen niet alleen geen gezag meer, ze worden gewoonweg genegeerd door de paar mensen die nog wel eens een gedicht lezen.)

Het duidelijkst doet dit verschijnsel zich voor als een dichter die het goed doet bij de incrowd maar verder nauwelijks gelezen wordt een nieuwe bundel publiceert. Een dichter als Tonnus Oosterhoff bijvoorbeeld. Over het algemeen stijgt er dan uit de rijen van de landelijke critici een intens gejubel op, een wild hallelujah van tegen elkaar opbiedende bewonderaars.

Ik geef een voorbeeld. Op de website van De Groene bespreekt internetrecensent Erik Lindner de nieuwe bundel van Tonnus Oosterhoff, Leegte lacht. Hij combineert dit met een beschouwing over Nederlandse DaDa-kunstenaars, maar we beperken ons tot zijn opmerkingen over Oosterhoff. Een citaat: 

"Wat is het toch dat we Tonnus eigenlijk zo adoreren? Wij, die literaire goegemeente, die paar lezers. Ooit stelde ik een Franse bloemlezing samen van werk van 33 Nederlandse dichters die Frankrijk bezocht hadden. Ik liep ermee rond op de Salon du livre in Parijs van 2003 en liep een medewerker van Radio 1 tegen het lijf. Leuk, poëzie, riep die. Hij bekeek de namen die erin stonden. Bij Tonnus Oosterhoff verstijfde hij en legde het boek neer. Dat was geen dichter. Dat was voor hem de antichrist. Dat was geen poëzie. Hij liep boos weg. Terwijl... een bloemlezing hedendaagse poëzie zonder Tonnus Oosterhoff, wie kan zich dat indenken? Als er iemand is die helemaal niet tegen die adoratie kan, is het de dichter zelf. In zekere zin heeft hij het over zich uitgeroepen door al in zijn tweede bundel De ingeland een gedicht te schrijven over zijn eigen naam. 'Je bent zo integer, zo  bescheiden...'"

Een aparte mix van autobiografische informatie over de recensent zelf, een halfslachtige poging tot heiligverklaring van de geliefde dichter Tonnus Oosterhoff en wat "polariserende" notities over lezers. Onbegrijpelijk blijft de alinea wel, en nergens draagt deze wirwar van zinnen iets wezenlijks bij aan de Oosterhoff-kunde (maar des te meer aan de Lindner-kunde).

Én aan de kennis van hoe de haasjes lopen, in poëzieland. Zij lopen elkaar namelijk, zoals de zinnen in een Lindner-recensie, allemaal in de weg.

Je hoeft de recensie, of nu ja, de autobiografische beschouwing van Lindner maar uit te lezen, om dat te zien. Niet Oosterhoff is er het onderwerp van, Lindner is dat, en Lindner is iemand die de deuren rond Oosterhoff goed dichttimmert. De bespreker gaat voor het geadoreerde werk staan en wil bepalen hoe erover moet worden gedacht; het is niet voor niets dat beschouwingen van (bekendere) collega's ook deel uitmaken van zijn "recensie".

Arnoud van Adrichem probeert dit probleem op te lossen in zijn beschouwing 'Lucht' die hij op De Reactor plaatste. Jammer genoeg doet Van Adrichem dit in het jargon dat we zo goed kennen van de gestaalde kaders ("de poststructuralistische kritiek die de blinde vlekken in de taal en het wereldbeeld zichtbaar wil maken") en is zijn oplossing er een uit het klassieke boekje van de revolutionair: laat alle belangrijke stoelen door anderen, door mij welgezinde collega's, bezetten:

"Maar gelukkig valt er ook goed nieuws te melden. Jonge, getalenteerde critici als Jeroen Dera, Kim Gorus, Laurens Ham, Daniël Rovers en Johan Sonnenschein laten zien dat het ook anders kan. In hun recensies durven zij wel stelling te nemen en relaties te leggen tussen het besproken boek en de wereld. Ook zijn ze niet bang om hun eigen beoordelingsproces publiekelijk ter discussie te stellen en zoeken ze nadrukkelijk aansluiting bij het internationale debat."

Ja, zo laat de poëzie zich wel erg gemakkelijk marginaliseren, of in de eigen navel wegdrukken, of onder een deken van hoogdravende zelfoverschatting smoren. Lindner en Van Adrichem lijken zich niet zozeer druk te maken om de poëzie, maar meer om de uitingsvormen die de poëziekritiek eraan toekent.

Daar kan de lezer maar één ding tegenoverstellen: af en toe eens een gedicht lezen.

Comments

[Geplaatst door: Nicolette Marié]

Ik ben afgehaakt met recensies lezen toen mij bleek dat het één en al haat en nijd is, in poëzieland. Of handjeklap. Of een curieuze mengeling van beide.

Daarnaast ben ik er niet intellectueel genoeg voor. Elke lettergreep wordt geanalyseerd, er wordt wild geciteerd uit deze en gene (het omgevallen-boekenkast-syndroom).

Ik lees gedichten omdat ze me ontroeren, omdat ze een verhaal vertellen dat me aan het denken of dromen kan zetten. (Denken en dromen zijn mijn grote hobbies.)

Eigenlijk is dat dezelfde reden dat ik die krengen schrijf, zo af en toe.

[Geplaatst door: Jacob van Schaijk]

@Nicolette: ik kan mij wel iets voorstellen bij je reactie. Ik ga maar eens kijken wat voor "krengen" jij schrijft.

[Geplaatst door: Robin Vermeeren]

Wanneer zelfs de recencenten de poezie niet stuk krijgen dan krijgt niets de poezie stuk.Ik lees met mijn kinderen van Ostayen en ze vinden het mooi,ze weten niets van "poststructuralistische kritek"en hopelijk zullen ze het ook nooit weten,ze laten zich niet een mooi gedicht ontnemen door wichtigmacherei.

[Geplaatst door: Jacob van Schaijk]

@Robin: perfect. Ik heb ooit eens wat colleges algemene literatuurwetenschap gevolgd en daar heb ik een diepe afkeer van dat soort gebakken lucht aan overgehouden.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Waar zijn al die recensies dan die 'een en al haat en nijd' zijn? Als nu juist iets typisch is aan de nederlandse literatuurscene is dat die nauwelijks te vinden zijn - iets wordt hoogstens en bij voorkeur doodgezwegen, voor haat en nijd zijn het veel te grote angsthazen.

[Geplaatst door: Pierre Volondat]

Helemaal met Robin eens-als gewone liefhebber geniet ik van een gedicht omdat ik het mooi vind-dat kun je niet uitleggen,en al helemaal niet met een "poststructuralische kritiek"(of hoe je het ook spelt)

Ik weet niet voor wie die critici schrijven-niet voor mij en ik krijg van andere lezers nou ook niet bepaald de indruk dat ze de kritieken spellen-het lijkt me meer een incrowd wereldje dat voor zichzelf schrijft.

[Geplaatst door: Bas vd Vlugt]

Je zou ze allemaal het liefste een Kopstoot geven. http://jjpollet.wordpress.com/2011/11/27/kopstoot-te-koop/

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Critici zijn evil, recensies vol haat en nijd die niemand kan zien, lezers zijn geweldig - tot nog toe is het een erg boeiende discussie.

[Geplaatst door: Jacob van Schaijk]

Dat lezers geweldig zouden zijn heb ik hier niemand zien beweren.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Je kunt dingen ook impliciet beweren, Jacob. Een van de geheimen van een goed lezer is nu juist dat ze gevoelig zijn voor zulke implicaties.

[Geplaatst door: Jacob van Schaijk]

Je hebt gelijk, Martinus.

[Geplaatst door: Pierre Volondat]

Lezers zijn niet geweldig,critici zijn niet geweldig-goeie dichters zijn geweldig alleen zijn die er nauwelijks.

[Geplaatst door: Robin Vermeeren]

Die tiental goeie dichters met die paar honderd goeie gedichten,die maken dat er lezers blijven.Niet de critici,niet de slechte dichters,enkel die paar toppen maken dat je van een gebergte kunt spreken,waar je als lezer met stijgende bewondering doorheen blijft wandelen.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Dat klopt natuurlijk, Robin. Het zou alleen fijn zijn als die tiental dichters ook enige aandacht kregen in de media, en dan heb je een kritiek nodig die weet te herkennen dat dit inderdaad een tiental geweldige dichters zijn.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

...en om dat te kunnen erkennen moet diezelfde kritiek duidelijk maken dat die anderen dus helemaal niet zulke geweldige dichters zijn. Circeltje is weer rond, he? Volgende keer zelf even het koppie gebruiken.

[Geplaatst door: Robin Vermeeren]

Is ook weer niet helemaal waar er zijn genoeg dichters die door de kritiek eerst niet goed werden gevonden en door de lezers wel, Elisabetzh Bishop is een bekend voorbeeld,en zo zijn er wel meer.e.e. cummings is er nog een.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Uiteraard is de kritiek niet onfeilbaar - en er mankeert zoveel aan de huidige kritiek dat je het nauwelijks nog kritiek kunt noemen - maar dat neemt niet weg dat ZONDER die kritiek jij dit niet eens had kunnen zeggen over Bishop en Cummings, want die waren dan in de vergetelheid verdwenen naar alle waarschijnlijkheid. Dankzij die negatieve kritieken werd hun werk bekender. Er zitten overigens ook genoeg namen in 'de canon' die ik helemaal niks vind - sterker nog het overgrote deel van de canon doet mij geen zier.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

"Vermeeren" en "Volondat" zijn 1 persoon. Ook grappig. En een beetje typisch voor het niveau van deze discussie, die er op uit dreigt te draaien dat Benders zijn gelijk wil halen. Misschien kan het gaan over het onderwerp, zonder meteen op details in te zoomen? Dank.

[Geplaatst door: Nicolette Marié]

Op het gevaar af dat ik helemaal afgebrand word door über-polemicus Benders:

Zitten we niet in het post-mediale tijdperk?

Ik laat me toch echt niet door een criticus voorschrijven wat ik wel of niet moet lezen.

Maar als mensen zich voor duiding wél tot een criticus wenden, dan graag eentje die dat enigszins onbevooroordeeld en zonder onnodige diepzinnigheid kan doen.

O, en zonder dat vreselijke gekat. Dat zou me ook 'n lief ding zijn. (Moet je al kotsen, Benders?)

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Ja Nicolette, ik wordt inderdaad onpasselijk van het idee alleen al, geen critici, geen diepgang, alleen nog lezers, eindeloze lezers, die elkaars boekjes lezen zonder enige duiding. Met bloemen in hun haar. Goh wat een schitterend ideaalbeeld - net zo leuk als een film waarin niks gebeurt.

[Geplaatst door: Martin Berghoef]

Een gedicht is goed of slecht. Heel simpel. Dat er mensen zijn die daar dan
uitgebreid op ingaan, heb ik eigenlijk nog nooit begrepen (alla, ik begrijp
wel meer dingen niet). Maar goed, critici met voelsprieten voor poëzie zijn
met een vergrootglas te vinden. Trouwens, alsof een kritische recensie het
niveau van een dichter (eventueel) kan opschroeven... Nee, niet eens misschien.
Een criticus constateert, doet z'n zegje, klopt zichzelf even op de borst
und dann fertig. Dan is het voor de criticus afwachten geblazen welke schapen
zijn kritiek beamen. Recensies, hetzij ophemelend, hetzij afbrandend, zijn er
uiteindelijk slechts enkel voor de show. Of ze op waarheid berusten, ja of nee,
doet er, in principe, geeneens toe. Men zegt wel eens: het niveau van de
literatuur gaat pas omhoog als het niveau van de critici een keer omhoog gaat.
Je reinste kolder natuurlijk, want een echte schrijver of dichter wordt geboren.
Een criticus wordt niet geboren, hij wordt alleen maar gevormd.

[Geplaatst door: Nicolette Marié]

Ja maar jongen, dan zeg je dus in feite dat lezers oppervlakkige, onmondige onbenullen zijn, die zélf niet in staat zijn tot enige duiding?

Moet de lezer opgevoed worden?

Overigens bedoel ik met onnodige diepzinnigheid iets heel anders dan ohne diepgang. Volgens mij is een solide recensie ook mogelijk zonder dat hanige kijk-mij-eens-lekker-mijn-kennis-etaleren (waarbij dan echt niet altijd kennis wordt geëtaleerd waar ik als semi-intellectuele poëzieliefhebber wat mee kan).

En dat laatste is natuurlijk een mooi inkoppertje: de lezer moet wèl een bepaalde standing hebben.

Wij schrijven immers niet voor het plebs. Toch?

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Dat zijn de meeste lezers ook. Als je dus de kritiek afschaft, dan gooi je alles te grabbel aan een meute nogal oppervlakkige mensen. Dat is egalisme. Natuurlijk, het gros der critici is ook nogal oppervlakkig. Maar er blijven een paar aandachtige lezers, die ook met verve over poezie schrijven. Prima, toch. En je hoeft je niet eens van hun mening iets aan te trekken. Als jij Toon Hermans een gigantisch fantastische dichter vind mag dat allemaal best. Verwacht alleen niet dat intelligente mensen die mening delen, dat lijkt me wat teveel van het goede.

Het 'plebs' zegt mij niet zoveel, aangezien zo goed als alles wat ik weet te verzinnen er min of meer toe behoort. Ik ken maar een paar mensen die ik niet tot die abstractie zou rekenen.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Ja okee, 600.000 mensen die poezie schrijven, en niemand die het bespreekt, is dat dus het ideaalbeeld wat jullie voor ogen staat? Nou, fantastisch hoor. Iedereen drie-en-een-halve lezer, en niemand een idee wat er tegenwoordig goed is. Wat een ongelofelijk interessante utopie.

[Geplaatst door: Nicolette Marié]

Ik was afgelopen woensdag bij de première van een documentaire over chilisalpeter, een spulletje dat begin vorige eeuw vanuit Chili per schip naar de haven van Delfzijl werd vervoerd.

Daarin werd wat gezongen en muziek gemaakt. Maar ook droeg een oude Chileen, een man die heel wat ellende had doorstaan bij het werken in de mijnen, voor de camera een gedicht voor.

Was dat een intellectueel? Nee. Hij was wel geletterd, wellicht is dat al heel wat in Chili.

Maar 't was een hele gevoelige man, en ik vond het een prachtig gedicht.

Ik houd niet van inkadering op basis van "intellect". Mensen zijn minder beperkt dan je op het eerste gezicht zou denken.

[Geplaatst door: Nicolette Marié]

En verder onderschrijf ik Martins woorden helemaal.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Ook dat is een categorische vergissing - immers, 'intelligent' is ook een abstractie en ik zou heel goed juist die chileen als 'intelligent' kunnen zien. Wat jij hier nu doet is feitelijk beweren dat hij niet tot die categorie zou behoren, en dan protesteer je dat heel het idee van 'intelligentie' overboord moet om die reden.

Ik heb weinig moeite met simpele mensen die hart en ziel voor een bepaalde zaak hebben. Waar ik wel moeite mee heb is simpele mensen die zich tot het hoogste van het hoogste wanen, terwijl ze dat overduidelijk niet zijn. Daar stroomt het internet tegenwoordig van over. Allemaal van die Henk en Ingridjes die experts zijn, stuk voor stuk, en stuk voor stuk willen ze liefst de kritiek afschaffen, want die zit hun expertisme alleen in de weg. Dat soort mensen vind ik niet bepaald 'simpele mensen met hart en ziel' meer maar eerder raspolitici.

[Geplaatst door: Nicolette Marié]

Martijn, je weet best dat ik met "intellect" doelde op een door studie gevormd brein. En dat had deze man overduidelijk niet.

Ik vermoed dat we allemaal hetzelfde willen voor hen die duiding verlangen: goede analyses die ook echt ergens over gaan. Wat mij betreft zijn die toegankelijk geschreven om een breder publiek te bereiken. Moet kunnen.

[Geplaatst door: Josse Kok]

Ik had het er vandaag nog met vrienden over. Een gedicht, een goed gedicht, vergt aandacht. Er moet op gekauwd, desnoods meermaals geconsumeerd, voor er een smaak boven komt drijven. En dat is helaas niet meer van deze tijd. Men wil snel, men wil beeld, kant en klare hap, orgasme na orgasme, en dan weer door. Een gedicht is een vreemde eend in de bijt. Daarom zal het altijd voor een beperkt publiek blijven, een publiek dat het snapt, geduld heeft, en zichzelf wil uitdagen in het ervaren van. Het zij zo. Als het maar behouden blijft. Niets mooiers dan een zin die 's ochtends nog door je hoofd spookt. Diepe buiging voor wie dat bewerkstelligt.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Dat is een definitie van 'intelligentie' die ik simpelweg niet deel. 'Een door studie gevormd brein' gelijkschakelen aan 'een intelligent brein' is erg kort door de bocht. Ik zie persoonlijk helemaal geen 'ontgankelijke kritieken' sterker nog alle kranten denken er precies hetzelfde over als jij en employeren oppervlakkig keuvelende 'critici' die inderdaad heel toegankelijk schrijven voor een breed publiek. Ik lees het niet, want het is slaapverwekkende kost.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Wat mij eerder stoort, om even op het daadwerkelijke onderwerp van dit item terug te komen, is dat het rijtje voorgesteld 'nieuw talent' (Jeroen Dera, Kim Gorus, Laurens Ham, Daniël Rovers en Johan Sonnenschein) geen van allen kunnen bogen op enige kritische weerslag, net zoals iemand als Jeroen van Rooij bijvoorbeeld de belangwekkende literator kan uithangen tegenwoordig terwijl hij één boek heeft geschreven dat nauwelijks besproken werd. Of dat Arnoud van Adrichem drie hoofdredacteurschappen heeft of wil hebben en maar twee dunne bundeltjes publiceerde. Proporties - die bestaan schijnbaar niet meer, het idee dat de rol die je vervult gelijkgeschakeld kan worden aan je daadwerkelijke prestaties. Of neem nu zo'n popi-jopi leeghoofd als Jeroen Theunissen, wie kan een avantgarde nou serieus nemen die met zulke lichtgewichten de sier denkt te kunnen maken - het lijkt wel een modeshow.

[Geplaatst door: Heike]

Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat M. Benders de aarde lijkt te willen ontstijgen. Vanop zijn wolk bekotst hij alles en iedereen...

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Blijf je wel een beetje positief doen, Hieke? Wat een negativeiteit allemaal hier. Eerst de kritiek willen afschaffen, dan moet de intelligentie ook meteen maar de deur uit, en allemaal met dezelfde idealen in het achterhoofd die elke krant tegenwoordig ook bezigt. Goed over nagedacht!

[Geplaatst door: Martin Berghoef]

Kritiek afschaffen? Waar lees je dat, Martinus?

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Ja, waar lees ik dat. Wellicht in het getoeter van al die lui die 'recensies onzin vinden' en dingen als 'Wanneer zelfs de recencenten de poezie niet stuk krijgen' etc schrijven? Moeilijk he, lezen. En lijntjes trekken. Van 'A' naar 'B'.

[Geplaatst door: Heike]

Met plezier blijf ik positief, Martinus! En als ik jou daar een plezier mee kan doen, natuurlijk ook.
't Is gewoon een vaststelling dat jouw gal al je woorden kleurt. Maar het is heel goed mogelijk dat ik het verkeerd zie, ik 'lees' je nog niet zo heel erg lang.
Kritiek en intelligentie zijn zeker geen onwelkome gasten in een goed gesprek of een levendige discussie.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Hieke,

Leer eerst eens zelf schrijven voor je de schrijfsels van anderen gaat becommentarieren. Het is maar een idee!

[Geplaatst door: Heike]

Oei, ik heb geloof ik een gevoelige snaar geraakt, meneer Benders.
Tussen haakjes... 't Is Heike en niet Hieke.

[Geplaatst door: Martin Berghoef]

''Moeilijk he, lezen.''

Ach, op die toer. Ja, best wel, Martinus.
Maar gelukkig ben ik in het trotse bezit
van een strikdiploma, dat dan weer wel.
Trouwens, zodra mannetjes met naampjes op
de proppen komen, om zogenaamd iets te ver-
duidelijken, weet ik al weer hoe laat het
is. Hell yeah, klokkijken, Engels en
vloeken kan ik godverdomme ook nog!
Slechts het lezen wil nog niet zo vlotten,
zoals je zelf al met je anusoog, euh, ik
bedoel arendsoog, opmerkte. Vergeef het me.

[Geplaatst door: Nicolette Marié]

Kijk, met zulke dichters heb je geen lezers meer nodig.

En nu ga ik weer wat nuttigs doen met m'n leven.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Huhuhuhu! Hij zei Anusoog! Lachu!

[Geplaatst door: Merijn Schipper]

Er wordt zelfs beweerd dat literatuurkritiek een vertragende werking zou hebben. Die vermenging van commerciële en kwalitatieve belangen toch...

(http://eerstehulpbijplaatopnamen.blogspot.com/2011/11/de-mangel-over-de-dodelijk-vertragende.html?utm_source=EHPO+Headlines&utm_campaign=e8fd99cc48-EHPO_Headlines_14511_27_2011&utm_medium=email)

Ten slotte nog iets over de discussie. Buiten het verschil tussen 'zoals vaak gaat' en 'zoals het zou moeten', is kritiek in de eerste plaats onafhankelijk. Dus Nicolette Marié, kies je recensenten met zorg en generaliseer niet. ;-)

Verder lijkt de indruk te bestaan dat recensenten geen goede lezers zijn. Het zijn juist zeer goede lezers, al zijn ze, zoals Martijn Benders al aanstipte, niet feilloos. Ze zijn vooral gretig en grondig. Dat is hun taak.

Voor mijn recensie van Borges' Alle gedichten op 8WEEKLY bijvoorbeeld, las ik naast de te recenseren (414) gedichten: eerdere vertalingen, een biografie, zijn essays, korte verhalen en colleges over poëzie. Zoiets zou bij boeken van zulk gewicht vanzelfsprekend moeten zijn. Even vanzelfsprekend als dat je bij een nieuwe bundel, ook de rest van het oeuvre van de dichter leest.

Recensenten hebben daarbij een functie die verschilt van lezers: ze positioneren een werk in het literaire veld.

Soms is ter introductie wat van biografische informatie prettig, ook al liggen intentional fallacies altijd op de loer. Ik ben het met Chrétien Breukers eens dat een Recensent een werk dient te ontsluiten in plaats van zichzelf. En ik zeg Nee! tegen dichttimmeren, zolang duiding niet wordt uitgesloten; interpreteren is evengoed als bij poëzie een spel waarmee je je uiteen kunt zetten.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Er is wel een bepaalde vooringenomenheid in recensieland - maar die zie ik niet echt op sites als 8weekly, dat me een redelijk neutraal podium lijkt. Of Meander, of de Contrabas, want ook Breukers maakt niet de fout dat hij zijn politieke vijanden niet bespreekt. Er zijn echter sites die wel zo opereren. Prima wat mij betreft, maar niet als het door de overheid gesubsidieerd wordt.

[Geplaatst door: Martin Berghoef]

Nee, dat heb ik niet gezegd, Martinus,
ik schreef het. Nogal een verschil, dunkt me.
En dat terwijl je zo goed bent in wiskunde.
Boy oh boy. Moeilijk he, lezen.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

"Nee, dat heb ik niet gezegd, Martinus,
ik schreef het. Nogal een verschil, dunkt me."

Huhuhuhuhu!

"En dat terwijl je zo goed bent in wiskunde."

Huhuhuhu! Lachu!

[Geplaatst door: buigt]

Wat een misselijk stukje zeg. Lindner wordt weggezet als een zielige zelfbevrediger en van Adrichem als communist van het onzuiverste water. En nu is het de bedoeling dat die mensen getergd gaan reageren zeker. Nivootje nul hoor.

Dit was een recensie. Iemand nog vragen?

[Geplaatst door: Martin Berghoef]

Neem een Turks stoombad, wellicht kom je dan weer een beetje bij zinnen. In voorgaande zin wou ik eigenlijk op het einde 'knul' zetten, maar ook ik heb zo mijn manieren. Enfin, genoeg mezelf op een voetstuk geplaatst. Don't worry, met dezelfde snelheid haal ik mezelf daar net zo goed weer vanaf. Stilstaan past niet in mijn straatje. Ik ben van alle markten thuis, moet je weten. Klopt, dat moet je ook maar net kunnen. Och, ik heb zoveel talent. Zoveel talent dat ik niet meer weet waar ik het zoeken moet. Ziekmakend in feite. Ik zie al shitloads full of hoofdschuddende sufkoppen voor me die denken: Berghoef, lieve jongen, je gaat behoorlijk off-topic. Ga maar weer lekker spelen in de zandbak met je kut-schepje. Niet eens misschien, zeg ik dan. En dan druk ik me nog uiterst beschaafd uit. Ik had, bijvoorbeeld, ook kunnen zeggen: 'Val allemaal toch kapot, stelletje dooie honden! Lik de stront uit mijn anus!' Maar nee, zo ben ik geenszins. Mijn opvoeding was er namelijk eentje om in te lijsten. Serieus. Trouwens, ik heb niets met zand, ik bouw liever kathedralen in de lucht en dan de tijd doden met het neuken van engelen die er, stuk voor stuk, uitzien als Kate Winslet. Mijn hemel, dat zou wat zijn zeg. Ach ja, het was hier van meet af aan al off-topic. En zolang ik niet door het lintje ga, is er geen vuiltje aan de lucht. Punt. Ik denk dat ik maar eens een ontzagwekkende joint ga emballeren, een flinke pot jasmijnthee ga zetten, en weer verder ga schrijven aan mijn bestseller in spe. (Die komt natuurlijk pas uit, als ik 6 feet deep lig. Je hebt stijl, of je hebt het niet. Ik bedoel er uiteraard niets mee. Wanneer ik doodga? Bedankt voor je belangstelling, Martinus. Met een uitgestreken hart kan ik zeggen: voorlopig nog niet. Ja, heel goed gelezen, Martinus, voorlopig nog niet. Ik zal het nog een keer herhalen voor het geval je er toevallig overheen hebt gelezen: voorlopig nog niet. Echt Benders, ik ben apetrots op je. Ga zo door, je komt er wel. Waar weet ik niet, maar je komt er. Geloof me. By the way, mocht je op dit stukje - bij vlagen geniaal - van mij willen reageren, wees dan wel zo sportief om even hello te zeggen tegen my little friends, dat zouden ze zeker appreciëren.) Ik hoop dat je dit stukje zonder kleerscheuren en ademhalingsproblemen hebt uitgelezen. Maar goed, zoals ik reeds eerder aangaf: een Turks stoombad wil wel eens uitkomst bieden.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

Martin, dat stuk ga ik niet lezen, ik heb je foto gezien: http://94.100.120.36/1271350001-1271400000/1271351501-1271351600/1271351521_4_3gAD_1.jpeg

[Geplaatst door: Martin Berghoef]

Joh, je meent het.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Berghoef en Benders: zoals onder een andere post gezegd, het is beter om niet off topic te gaan "discussiëren".

[Geplaatst door: Jacob van Schaijk]

Feit is dat anderen om dit soort discussies wegblijven van deze site. Voor maakt het verder niets uit, want niemand zit op mij te wachten. Maar jammer vind ik het wel.

[Geplaatst door: Jacob van Schaijk]

Voor mij. Sorry.

[Geplaatst door: Abe]

Toch wel ontluisterend dat zelfs op een site als de Contrabas de poëziekritiek in bescherming moet worden genomen tegen het zgn. gezonde verstand. We kunnen het allemaal zelf wel en we maken het allemaal zelf wel uit. Nou, schrijf dan gvd die gedichtjes óók zelf eens! O sorry, dat doet u helaas al. Honderd punten voor Benders m.a.w.

[Geplaatst door: Jacob van Schaijk]

Gaat het hier om weerstand tegen de poeziekritiek (sorry, ik kan even geen trema plaatsen) in het algemeen of tegen een bepaalde stroming?
Dat iemand geen recensies leest, wilt niet zeggen dat hij of zij zich niet door middel van meer algemene beschouwingen in de dichtkunst verdiept of heeft verdiept.

[Geplaatst door: Martinus Benders]

De teneur is duidelijk: ik word niet besproken, dus kan de hele poeziekritiek niet deugen. Het klopt deels ook wel - er is wel sprake van een bepaalde tendentieuze afscherming van de markt - maar natuurlijk onzin om dan maar meteen de hele kritiek met het badwater weg te gooien. Er zou juist meer kritiek moeten komen, en zeker niet minder.