Colofon

Dit is weblog De Contrabas. Begonnen op 21 augustus 2005 door Ton van ’t Hof en Chrétien Breukers. Laatste bericht zal worden geplaatst op 21 augustus 2015, of ergens rond die datum. De weblog zal blijven bestaan, om de rijke archieven niet aan de digitale vergetelheid prijs te hoeven geven.

De redactie was in handen van Chrétien Breukers. De reactiemogelijkheid is gesloten, omdat de website niet ten prooi wil vallen aan eindeloze reeksen spam of aan reacties van notoire internettrollen. Mailen over de website kan aan decontrabas[at]hotmail.com

De boeken van Uitgeverij De Contrabas worden geleverd via Liverse, via CB of direct via Liverse. Eind augustus gaat de nieuwe website van uitgeverij De Contrabas, met bestelinformatie, online.

augustus 2015

ma di wo do vr za zo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

« Wat nu? - En waarom? | Hoofdmenu | De Gids eert Anton Korteweg, voormalig directeur van Letterkundig Museum »

03 maart 2010

Het eerste gedicht (11): Robert Anker

Vandaag deel 1 van een nieuwe, 30-delige reeks: Het Eerste Gedicht. 30 keer (2 per week, op zaterdag en woensdag, te verschijnen) schrijf ik een stukje over evenzoveel openingsgedichten van min of meer recente dichtbundels. Schreef ik op 25 april 2009. Maar bij aflevering 10 bleef ik steken. Een hernieuwde poging. Het eerste gedicht van de week komt uit gemraad slasser d.d.t. van Robert Anker. Zoals voorheen: ik bespreek alleen de tekst van het gedicht, en maak geen gebruik van informatie uit de rest van de bundel of uit andere bronnen.

1
gemraad slasser pukt een kogel
onverweerd
als was het maar een toekomstweetje
opent hij zijn borstvlees met muziek
met bidde handen
hij trekt zich voren over de veren
gemraad wordt een schuddend oog
met breek-graag in zijn vocabulaire
de kapstok in de vestiaire
hangt vol met zijn vreugde
blijde te vermijden
wat hem achterop schoot
onstuimig is zijn stelling
slasser
zijn eigen moeder

Veel houvast krijg je niet, van Robert Anker; gemraad, is dat een persoon, of is dat een, eh, iets? Ik vermoed: een persoon. Die een kogel pukt, als was het maar een toekomstweetje; een persoon, dus, die iets wéét, iets waar hij op kan vooruitlopen.

Messiaanse trekken heeft hij ook, met die geopende borstkas en die bidde handen: hij lijkt een beetje op de grote muurschildering achter het altaar van de kerk in Leveroy, voorstellende Jezus, waar ik in mijn jeugd elke zondag naar heb zitten kijken.

We hebben dus van doen met een (moderne) messias, gemraad geheten. Iemand met een goed oog voor wat er in de toekomst gebeurt, de gave om kogels te ontwijken of af te wenden en bidde(nde) handen.

Een beetje ijdel is gemraad ook. De regel 'hij trekt zich voren over de veren' roept associaties op rond het personage The Fonz, uit de serie Happy Days. Die mooie banen in zijn haar kamde, waarna hij zichzelf bewonderde in de spiegel.

Een ijdele messias, met een goed oog voor wat er in de toekomst gebeurt, de gave om kogels te ontwijken of af te wenden en bidde(nde) handen. Dit is het beeld dat Anker ons schenkt, in dit gedicht. Maar dan:

gemraad wordt een schuddend oog
met breek-graag in zijn vocabulaire

Wat gebeurt hier? Het personage gemraad wordt een schuddend oog. Omdat hij het hoofd woest beweegt, waardoor zijn ogen in zijn kop lijken te bewegen? Het kan. Helemaal ontspannen is hij niet, denk ik; breek-graag in zijn vocabulaire; hij lijkt wel een lid van de PVV, of een kraker die ergens voor zijn rechten opkomt. Een boze burger. Een demonstrant.

de kapstok in de vestiaire
hangt vol met zijn vreugde

Maar een boze burger of een demonstrant komen niet zo vaak in een vestiaire. Die ook nog eens vol lijkt te hangen met diens vreugde. (Met een grote jas? Met een reeks jassen van gelijkgestemden?) Is gemraad geen boze burger of een demonstrant maar lid van een debatingclub, of de VVD, danwel PVV? Een beetje een rechtse roeptoeter?

blijde te vermijden
wat hem achterop schoot

Ja, maar wat? Is hij blijde dat hij iets kan vermijden, iets wat hem achterop schoot - en is dat iets, iets dat hem achterna kwam of dat hem, onderweg naar de vestiaire, te binnen schoot?

onstuimig is zijn stelling
slasser
zijn eigen moeder

Ik denk dat we inderdaad te maken hebben met iemand die in een wat conservatieve setting een mening verkondigt. Een dergelijke mening is vaak onstuimig. Afkomstig uit een man met een messias-complex. Type Fortuyn. Of Wilders. Die weliswaar een slasser is (een slasher), maar toch graag en niet zonder emotie terugdenkt aan zijn moeder.

Zo verenigt dit gedicht allerlei poëtische trends uit de laatste 20 jaar, van Maximaal tot Ik ben een bijl op vaardige wijze. Helaas heft het zich ondertussen op. Maar de rest van de bundel kan daarin natuurlijk verandering brengen.

Reacties

Hans Smit

Wat een baggergedicht. Woezie. Kluk. Etc.

Chrétien Breukers

Ja, dat zal best, maar daar gáát deze rubriek niet over.

RHCdG

Nee, daar gaat deze rubriek inderdaad niet over. Deze rubriek nodigt op zijn minst uit tot goed lezen, maar het is vaak makkelijker en ook bevredigender om die moeite niet te nemen en de moeite van een ander te belonen met een oprisping.

Zo'n woord als 'bidde' en 'blijde' en 'vocabulaire' zijn aanwijzingen dat de dichter zich laat leiden door de taal, meer dan door een idee. Als dan in de eerste regel gesproken wordt over een kogel, dan biedt dat bovendien een aanwijzing voor een metafoor waarmee je het gedicht kan openen. En dan blijkt, en dat is een van de kwaliteiten van dit gedicht, dat die metafoor het hele gedicht wordt volgehouden.

'onverweerd' speelt met het woord 'geweer'
'hij trekt zich voren over de veren' is een associatie op 'hij spant de haan van het geweer'
'een schuddend oog' is de sensatie die je hebt wanneer je door een vizier van een geweer kijkt
'de kapstok in de vestiaire/hangt vol met zijn vreugde' wijst dan op het door de jager geschoten vossenbont op de kragen van de jassen
'wat hem achterop schoot' is een variant op 'wat hem te binnen schoot' of zelfs 'door het hoofd schoot'
'onstuimig is zijn stelling' verbeeldt de schutter in zijn hinderlaag.

Een baggergedicht voor Hans Smit, voor mij bij deze eerste indruk al een hele bron van vreugde.

Alsa Remmer

Moderne poëzie. Elkaars cryptogrammen maken.

Hans Smit

Die vreugde is je gegund, RHCdG. En die interpretaties zijn mooi en verhelderend, maar kunnen niet verhelen, sterker nog, benadrukken het feit dat dit gedicht volkomen gekunsteld is, en na de interpretatie ook nog eens een redelijk nietszeggend. Want wat levert al die cryptiek uiteindelijk op? Wellicht, als je de leestrant van RHCdH doorzet, dat Slassers moeder ook een soort geweer is en Slasser zelf een kogel. De as van Freud zal zich in de handen wrijven, maar wat mij betreft kan het persbericht kan de deur uit: dit is geen gedicht, dit is een bouwpakket.

Martijn Benders


Inderdaad bagger. En wel bagger die meteen na zijn verschijning, nog voor ook maar een criticus het fatsoenlijk gelezen kon hebben, de Awater lijstjes aanvoerde als een van de beste bundels van het jaar. Wat natuurlijk precies de middelmaatsconsensus typeert: zo'n consensus drijft niet op het gebrek aan kwaliteit, maar op het feit dat kwaliteit wel aanwezig is maar genivelleerd wordt door er absolute bagger als gelijkwaardig naast te zetten. Vergelijk dat met een expositie: de slechts denkbare expositie is niet een expositie met alleen belabberde kunstwerken - integendeel, de slechts denkbare expositie is juist de expositie waar goede en slechte kunst kriskros door elkaar hangen. Juist daar wordt het totale gebrek aan smaak en visie zichtbaar. En dat is precies wat een middelmaatsconsensus bij voortduring schept.

Martijn Benders

"Moderne poëzie. Elkaars cryptogrammen maken."

Alle poezie is per definitie 'moderne poezie'. Dit soort 'analyses' zijn feitelijk niet 'het ontcijferen van een cryptogram' - als je dat denkt verwar je het ideale met het reeele - maar juist het omgekeerde: deze mensen zijn schijnbaar de indruk toegedaan dat het feit dat je 'kunt associeren' bij een tekst interessant genoeg is om voor kritiek te worden versleten, of, net zo erg, voor 'begrijpend lezen'. En dat terwijl dit juist het meest voor de hand liggende en meest imbeciele manier is om een tekst te lezen. Vergelijk het met voor een schilderij van Picasso gaan staan en dan hee hard te roepen 'Blauw! Wolken! Tieten, de Wolken zijn Tieten!' - het is gewoon genant, niks meer, maar dat begrijpen deze kwezelaars niet. Die denken daadwerkelijk dat het neerpennen van dit soort volstrekt oninteressante associaties iets met het lezen van poezie te maken heeft.

Het probleem is hier ook niet dat dit werkje een 'cryptogram' is, het probleem is juist eerder dat het op een cryptogram probeert te lijken maar dat iedereen met meer dan twee hersencellen begrijpt dat het helemaal geen puzzel is.

wijnand steemers

Smits@. Wat is er tegen 'gekunsteld'? Je kunt ook last hebben van ongeremde natuurlijkheid.
En: 'de as van Freud' heeft geen handjes, dat is een mooi surreëel voorbeeld van gekunsteldheid.

De a.s. DdV van de zich voorbijstormende generatie dichters, Benders, debiteert weer eens een term uit het Wildersidioom: bagger.
Ik was nooit een groot liefhebber van Ankers gedichten en al helemaal niet van lijstjes, ook niet die van Awater, maar verwelkom deze cryptische speelsheid.
En ik verkneukel me om de reactie van een middelmatig dichter die denkt dat kwaliteit door absolute bagger genivelleerd kan worden. Dat is een kwaadwillige literair-politieke misser.
Uw SchDdV.

Alsa Remmer

Ja, daar kan ik me ook in vinden.

Helaas blijven de Awater recensenten het leuk vinden te associëren bij gedichten als dit: nietszeggende ideeën op krukkige wijze vertaald naar/vermomd als slechte woordspelingen en vergezochte beelden.

Martijn Benders


Verreweg het meeste wat voor 'conceptuele kunst' door moet gaan is ook totaal geen 'conceptuele kunst' in de zin dat een ingenieus concept nu juist volledig ontbreekt en het werkt verondersteld wordt te drijven op precies deze 'associeermanie' van dit soort fopcritici. Je legt een meloen op een matras neer en je wacht tot Rutger Cornet de Groot langsloopt die er zijn moeder, zijn fopspeen, en de rest van het universum (en vergeet DeLeuze niet!) in ziet, allemaal uiteraard in het kader van Lucebert, Cobra en de ultramoderniteit.

Tijs

'opent hij zijn borstvlees met muziek' vind ik mooi verwoord.

wijnand steemers

Asla@. Ook slordige, onbeholpen, gehandicapte, amateuristische, vergezochte gedichten zijn onmisbaar voor de poëzie. De nu heersende vrijheid van expressie (waaraan vooral de intoleranten zich ergeren) roept, al voorschrijdend, behoefte aan klassieke synthese op, zeer welkom, ook in de politiek.

Hans Smit

Puntje van de typo-orde: 'gemraad slasser PUKT een kogel'

Is het niet 'plukt'?


Chrétien Breukers

het staat er zo.

Martijn Benders


Fascinerend. Het doet denken aan het concept van de eenvormige dissonantie zoals in het werk van Badiou, Badiou, Badiou en Lucebert.

RHCdG

Toch grappig om te zien welke hysterie ik bij Martijn losmaak, telkens wanneer hij tot het inzicht moet komen dat ik iets zie wat hij gemist heeft, of iets zeg wat hij graag, in een ander leven, gezegd had willen hebben.

Ik zou alleen willen vragen, Martijn, als je je gebrek aan talent en inzicht dan niet in bescheidenheid kunt dragen, of je 't niet op een andere manier kunt maskeren dan telkens maar met die middelmaatconsensus van je, en alle andere clichés waarmee je je paranoïde universum stoffeert. Kom op zeg, je leest toch zo graag en zo veel?

Willem Thies

Ik denk dat het 'bidde'/'bidden' hier eerder te maken heeft (of althans *ook* te maken heeft) met het stilhangen in de lucht voor een roofvogel toeslaat / zich op zijn prooi werpt. (eventueel ook met het bidden van de gelovige; het zal hoe dan ook op een ritueel duiden, maar misschien eerder het ritueel van de jager/de sloper/de moordenaar/de predator/de agressor, dan van de vrome)

'onverweerd' - Rutger, jij zegt dat het associaties oproept met 'geweer'; waarom niet met 'onverveerd' = 'onvervaard', = onbevreesd; het beeld rijst dan op van een 'onverveerde agressor', een nietsontziende, meedogenloze agressor (verderop komt de 'veer' terug; dan heb je een associatiereeks: onverweerd-onverveerd-veer)


of: 'onverweerd': '(...) de kogel / onverweerd': misschien wordt - heel letterlijk - bedoeld dat de kogel nog heel 'vers' is, niet geroest, geoxideerd, verweerd... hij zit pas net in zijn borst...

of Slasser (met zijn open borstkas) is op dat moment weerloos, onverweerd? of hij heeft zich niet verweerd tegen de kogel? (want hij is vast ook nog eens masochist, en kickt op de pijn? op het bloed? op de afzichtelijke wond?)

wat is 'pukt', in 'pukt' een kogel?

duidt het openen van de borst/het borstvlees misschien op het *eigenhandig* verwijderen van een kogel aldaar? gemraad slasser is getroffen in zijn borst door een kogel (misschien een politiekogel?) maar moedig en koelbloedig ('onverveerd') verwijdert hij (zonder hulp, zonder verdoving) de kogel

de muziek kan op een soort trance duiden waarin hij zichzelf brengt, op een staat van vervoering misschien zelfs, die als pijnstiller dient - althans als kalmeringsmiddel, ze sust hem, brengt hem tot rust...

het 'schuddend oog' lijkt op extase te duiden, grote pupillen, rusteloze ogen, die in hun kassen tollen, heftige bewegingen, spasmen, Slasser is aan het schuimbekken en stuiptrekken, hij verkeert in zijn trip, zijn bloedroes...

met breek-graag in zijn vocabulaire: dit breidt het bovengenoemde uit: Slasser (goede associatie van Breukers met *slasher*, dit lijkt me een heel plausibele verklaring van de 'herkomst' van de naam, Engels verbasterd tot 'Slasser') breekt graag, simpelweg, hij is een sloper, alles moet kapot, een hooligan, een nihilist, niet alleen een vandaal, maar ook iemand die graag molesteert en moordt (het bidden van de roofvogel, de extase van de schuddende ogen, de kogel, de wonden), vreugde aan de kapstok (trofeeen van zijn slachtoffers?), hoe dan ook is duidelijk dat hij *kickt* op het slopen & molesteren & moorden -- het is zijn ziekelijke en perverse genot

hij is woest en onstuimig - spreekt voor zich

zijn eigen moeder - misschien duidt dit er wel op: hij zou zelfs zijn eigen moeder wat aandoen/bestelen/molesteren/vermoorden; of: hij *heeft* zijn eigen moeder gemolesteerd... etc.

toch, ondanks wat je allemaal over het gedicht *zou kunnen* zeggen (en, Rutger, ik vind dat je mooie dingen zegt; maar ik vind je 'brainstorm' mooier dan het gedicht zelf; zelf weet ik er absoluut niet *meer* uit te halen dan jij; maar ik vind het niet per se een teken van gemakzucht van Hans Smit om het een inferieur gedicht te vinden; als je er maar op los projecteert kun je elk gedicht wel 'interessant' maken en 'rijk' en 'aanzettend tot blablabla' en 'een bron van vreugde'. Begrijp me niet verkeerd, ik prijs *dat* je het doet, maar volgens mij verdient niet ieder gedicht zo'n behandeling; je haalt meer uit die aftandse kist dan erin zit....), vind ik het gedicht niet erg sterk...

wat dat betreft ben ik het eens met Hans Smit en Martijn Benders

en ook met Alsa Remmer: het gedicht *is* krukkig, houterig, stroef -- het is onbeholpen, hortend en lelijk

en dan wordt doorgaans gezegd: ja, maar dit gedicht WIL ook stroef, onbeholpen, hortend en lelijk zijn... dat is opzettelijk! het wil ook de lelijkheid van de wereld laten zien of iets teweegbrengen in de taal (een sensatie van afschuw/afkeer)!

onzin! opzettelijk of niet opzettelijk, gemotiveerd of niet gemotiveerd, lelijk = lelijk, en houterig = houterig,

en daarbij schreef Anker ook al moeizame, houterige, onbeholpen gedichten toen hij nog gewoon natuurverzen schreef...

het lijkt me bij hem dus eerder een gebrek, te wijzen op onkunde,
waar hij nu makkelijk munt uit probeert te slaan door opeens over het lelijke van de moderne tijd te gaan dichten... want dan is het geoorloofd krukkig te dichten!

toch een beetje meeliften op de verontrustende & beklemmende & indringende & grimmige poezie, een soort radicale maatschappijkritiek zonder zelf een moreel oordeel te vellen (want jezelf impliceren/medeplichtig maken door de protagonist de grootste boef te laten zijn) en dan ongebreideld & tomeloos & mateloos & zonder restrictie alle 'slang' en straattaal het papier op smijten als een actionpainter zijn verf...

dat inzetten van 'slang' in poezie is inmiddels toch ook een trucje, men gebruikt de op dat moment hipste ('bruutste, gruwelijkste', om maar enige 'straatwoorden' voor 'geweldig', 'fantastisch' te gebruiken, 'kankerharde') woorden (terwijl 'breezersletje', ook uit de bundel, alweer heel erg 2007 is, hopeloos gedateerd!), maar deze zijn binnen drie jaar alweer middeleeuws, prehistorisch - zo gaat dat met hippe woorden...

dus volgens mij probeert Anker op van alles en nog wat mee te liften: straat- en jongerentaal, geengageerde poezie, verontrustende & beklemmende & indringende poezie en ten slotte lelijke, houterige, stoterige, stroeve, moeizame, onbeholpen poezie

als dit *(post)modern* is doe mij dan maar (modern) klassieke poezie!


Martijn Benders


Ik zie dat Cornets weer aan zijn wedstrijdje 'wie ziet er het meest in de drol' is begonnen en mij verwijt dat ik er niet gezellig aan meedoe. Klopt, Rutger, maar met hysterie heeft dat weinig te maken. Juist die hele zelfbevlekking van de ongebreidelde associeerzucht, alsof die zucht belangrijker is dan het werk in kwestie - dat is pas een vorm van absolute consensushysteria.

RHCdG

Inmiddels ga ik nog maar even door met mijn strikt persoonlijke kwezelassociaties op dit gedicht:

'onverweerd' speelt met 'onverveerd' (cf. het Wilhelmus) en brengt het gedicht in een plechtige, vaderlandslievende stemming
'toekomstweetje' varieert op 'toekomstmuziek': kennelijk bereidt gemraad zich voor op een daad waar het belang van het land (of van de gemeente: gemraad als afkorting van gemeenteraad?) mee gemoeid is
'opent hij zijn borstvlees met muziek/met bidde handen': hij zingt en vouwt beide handen in bidstand samen

Verderop in het gedicht staat 'blijde'; waarom niet gewoon 'blij'? 'blijde' rijmt op 'bidde' maar ook op 'vermijden'. Kennelijk is er met dit rijm een belang gemoeid. Is er nog ander rijm in het gedicht? Ja: de dure woorden 'vocabulaire' en 'vestiaire' rijmen op elkaar. En 'toekomstweetje' zou op 'muziek' rijmen, als het niet, net als 'bidde' (van beide/bidden) en 'breek-graag' een uit twee begrippen samengestelde nieuwvorming was.

Het hele gedicht wordt beheerst door de muziek die in het rijm te beluisteren valt, en waarvan het religieus/nationalistische karakter in r. 2/5 wordt aangegeven. Het lijkt erop dat gemraad boze plannen heeft met zijn geweer, en zich daarbij door, eh, bedenkelijke motieven laat inspireren.

Wat de moeder in de laatste regel ermee van doen heeft moet ik schuldig blijven, mogelijk wijst dat vooruit naar de rest van de gedichten in de bundel.

Een gekunsteld bouwpakket inderdaad. Net als de gedichten van Lucebert, Kouwenaar, Polet, Faverey, Oosterhoff, Kregting, Lampe, en van al die dichters die hun inauthenticiteit liever voor zich uitdragen dan dat ze die achterhouden, zoals de dichters van zogenaamd 'natuurlijke', 'oorspronkelijke' poëzie met een humanistische agenda.

RHCdG

Paar goede associaties, Thies, vooral ook van slasser/slasher met het openen van het borstvlees. Borstvlees doet ook denken aan kippenvlees (vgl. ook de 'veren'). In 'pukt' kunnen dan 'pulkt' (een kogel ergens uit pulken) en 'plukt' (de veren van de kip) zijn verwerkt.

Wat je oordeel verder betreft, dat is uiteraard helemaal aan jou. Ik ken Anker verder niet, ken alleen dit gedicht, en zie er geen aanleiding in hem van alles en nog wat te verdenken. Niet alles is politiek en populisme. Ik vind het mooi, vakkundig en overtuigend gedaan.

Martijn Benders

"Ik vind het mooi, vakkundig en overtuigend gedaan."

Uiteraard. En je analyse was weer eens volstrekt superieur.
Blijde rijmt op bidde. En ook op 'vermijden'. Gemraad blijkt 'boze plannen' te hebben met zijn geweer. Niet alleen dat, er is zelfs sprake van 'bedenkelijke motieven'.

Vervolgens trekt mijnheer er een zootje dichters bij de haren bij die allemaal als schoolvoorbeeld van de bouwpakkettenpoezie zouden moeten fungeren. En besluit hij, uiteraard, dat het allemaal heel mooi, vakkundig en overtuigend is gedaan. Bijna net zo overtuigend als het denkbeeldige betoog dat hij net in de spiegel heeft afgestoken.

RHCdG

't Enige wat jij in het gedicht kan zien, Martijn, is de spiegel van je eigen onkunde.

Martijn Benders


Natuurlijk, Rutger. Dat zal het zijn. Eerst de freudiaanse associatiedrift, en dan het freudiaanse spiegeltruukje. Wordt het niet hoog tijd weer even naar het zelfportret boven je schouw te turen?

Chrétien Breukers

Joehoe! Jullie zijn beiden in het bezit van een weblog, ga daar dan even lekker bakkeleien.

der peter

ik blies vroeger m'n modellen van Airfix op met een rotje. dat was nog leukerder dan het bouwen...

RHCdG

Als je Martijns obstructies nou gewoon wist, dan kunnen we het hier over het gedicht hebben ipv over zijn frustraties. Idee?

Over het gedicht:
'hij trekt zich voren over de veren' was een andere manier om 'hij spant de haan van het geweer' te zeggen, zei ik. Haan verwijst opnieuw naar kip.
'de kapstok in de vestiaire': vestiaire rijmt behalve op vocabulaire ook op 'volière'; de kapstok is de stok waarop de kippen op stok gaan.
'slasser wordt een schuddend oog': zoals een kip met zijn kop schudt; een kip zonder kop, zijn eigen moeder; vergelijk ook: 'hij trekt zich voren' als variatie op 'hij trekt zich af' wat ook het schudden verklaart. Slasser met zijn plasser is een moederskindje, een pueriele jongen met een missie. Dat Benders zich daar niet in herkent...


Willem Thies

Goed, Rutger, nog 1 dan (ga ik mee in je vogelreeks):

kapstok kun je, als je dat woord contraheert, lezen als 'kapok', en kapok is natuurlijk het vlokkige opvulsel van kussens en matrassen, net zoals veren dat zijn... kapstok = kapok = veren (het gemeenschappelijke van kapok en veren is natuurlijk de veerkracht)

een 'schuddend oog' kan dan gezien worden als zo'n glazen (half)bol waarin doorgaans een sneeuwpop en/of huisje... als je de bol schudt gaat het 'sneeuwen', je ziet vlokjes dwarrelen...

dit 'sneeuwen', het dwarrelen van de vlokken, associeert weer het stuiven van veertjes of kapok, als je een kapot/gescheurd kussen heftig schudt...

bidden = ook gewestelijk voor bedelen; een 'biddeman' is een bedelaar, of iemand die ter begrafenis nodigt

'toekomstweetje', alludeert inderdaad op 'toekomstmuziek'; een 'muziekje' is ook een 'wijsje', en iemand die 'wijs' is die 'weet'

de kapstok is inderdaad een kipstok


zou 'wordt een schuddend oog' dan ook nog zoiets kunnen zijn als 'een en al oog', een alziend oog, ook associaties met een glazen bol, of nee, met een glazen *kolf*, waarin scheikundige experimenten worden uitgevoerd; die beelden in oude griezelfilms (of moderne komedies) waarin je 'gekke of duivelse wetenschappers' allerlei goedjes ziet mengen en dan begint die glazen kolf ongecontroleerd te schokken (schudden) op de tafel; het borrelt en sist; er slaan dampen van de glazen kolf af

*dat* is 'schuddend oog'

het geeft aan dat gemraad slasser een en al 'chemisch proces' is, op een heel chemische manier 'werkt'; hij is speelbal van biochemische processen; van neurotransmitters, endorfine, adrenaline... hij is een adrenalinejunk, hij kickt op risico en gevaar; op de extase; zijn pupillen verwijden zich, hij staat helemaal strak als hij weer gaat 'studentje rammen' (bijvoorbeeld), hij is verslaafd aan die kick, die chemische stofjes

de glazen kolf roept dan weer de kolf van het geweer op!

RHCdG

Thies, ik vind het leuk, deze associaties van je, en zoals je misschien weet doe ik maar al te vaak een beroep op alchemistische symbolen en theorieën om gedichten (en ook films) mee te duiden. Maar voor mijn gevoel voeren je associaties te ver van het gedicht af. En dat komt doordat je op één associatie verder associeert - maar die eerste associatie maakt geen deel uit van het gedicht: het is een associatie. Dus: die veren zijn er wel, maar die kapok is al een term die je hebt gevonden, die staat niet in het gedicht. Als je 't dan ook nog laat sneeuwen en je gaat op basis dáár weer van zeggen dat dat schuddende oog een alziend oog of een glazen bol of een coke-oog is, dan begeef je je wat mij betreft echt in de sfeer van de speculatie. Ik vind niet dat iemand je het recht mag ontzeggen om dat te doen, maar het is wel zo dat hoe verder je je van het gedicht verwijdert, hoe groter de mogelijkheden worden, want natuurlijk kun je met die glazen bol of dat coke-oog ook weer aan de haal. De vraag is alleen: kom je dan nog thuis? Dat de glazen kolf de kolf van het geweer oproept mag waar zijn, maar 'kolf' staat nergens in het gedicht: het zijn jouw associaties.
Daartegenover: [geweer], hij trekt zich, opent hij zijn [kleding], [p]lasser, schudden, stok, schoot: dat zijn bij elkaar te veel clues om in dat geweer niet ook een fallus te zien, en in het hele gedicht, behalve de eerder aangegeven betekenisreeksen, ook de beschrijving van een masturbatiescène. Nou ligt dat natuurlijk aan mijn ziekelijke brein, want zoals men weet zie ik in een brandkast nog een lillende vagina, maar mijn conclusie is dan dat er zich naast elkaar twee scènes afspelen: aan de ene kant een jongen die in plechtige, religieus-nationalistische stemming met een geweer een politieke daad gaat verrichten, en daartegenover de suggestie dat hij daarmee eigenlijk aan het sjorren is. In dat laatste is de kritiek vervat op het eerste.

Willem Thies

Jawel, maar tenzij jij die 'veer' (inderdaad heel freudiaans) als een erectie ziet, een 'gespannen veer', zie ik in het gedicht evenmin toespelingen op onaneren - dus ook *ik* ben van oordeel dat *jij* te ver afdwaalt van het gedicht.

Soms is een sigaar immers gewoon een sigaar en 'het voren over de veren' trekken kan eenvoudigweg betekenen dat hij zich, ijdel, door de haren strijkt, zichzelf bewondert voor de spiegel, zichzelf een mannetje, een haantje vindt, zoals Breukers volgens mij suggereerde - het *hoeft* er niet op te duiden dat hij zich aftrekt, denkend aan zijn moeder. Dat vind ik weer wat vergezocht, en freudiaans - waarom overal een oedipuscomplex vermoeden?

En waarom die kippen overal vermoeden, doorheen het hele gedicht?

Waarom die plasser erbij gehaald? In de zin van: onaneren?

cocaineoog - zoiets heb ik ook niet beweerd

ik wil enkel en alleen zeggen dat voor deze gemraad slasser geweld/agressie en genot heel dicht bij elkaar liggen - geweld geilt hem op, hij kickt op geweld; *dat* bedoelde ik toen ik zei dat hij waarschijnlijk op een heel biochemisch niveau 'werkt'.... zoals dat vaker geldt voor mensen die behagen scheppen in geweld... ze vinden het *lekker*... het is een soort substituutseks... ik zie nergens masturbatie/onaneren... en als er al sprake is dan omdat geweld/agressie hem mateloos opwindt

de 'muziek' waar sprake van is, lijkt op vervoering, een roes, te duiden; 'een schuddend oog' lijkt op extase/uitzinnigheid te duiden (op een soort woeste, heftige spasmen, een trillen), en de combinatie van 'vreugde' en 'onstuimig' wijst ook op een roekeloos, wild en woest iemand -- iemand die daar genot/plezier uit put, uit zijn roekeloosheid/wildheid

ten slotte lijkt mij het neologisme 'breek-graag' veelbetekenend: hij sloopt en molesteert graag; in 1 woord staat hier heel letterlijk dat hij een vandaal- of hooliganachtig figuur is; hij schept er plezier in dingen (en wellicht mensen) aan gort te slaan....

ik zou dus meer nadruk leggen op de agressie en het geweld (de gewelddadigheid) en het perverse genot dat deze hem verschaffen... met inderdaad een bijna seksuele lading (hij vindt het 'geil', lekker) maar niet zo plat/eendimensionaal te verstaan als masturbatie/onaneren... dat is *al* te freudiaans...

(ps er is een regel van bukovski over een groot aantal mensen, jagers, dat op ganzen aan het schieten is:

'ejaculating their guns (...)'

dat is een mooi beeld

toch zou ik oppassen met een lezing van dit gedicht in het licht van het oedipuscomplex - *dat* vind ik pas een verwijdering van wat er nu precies in het gedicht staat

RHCdG

Ik heb het nergens over Oedipus, op geen enkele manier. Ik wijs op de associatieketen "[geweer], hij trekt zich, opent hij zijn [kleding], [p]lasser, schudden, stok, schoot", en daarnaast op mijn indruk dat deze gemraad een puberjongen is met grootse plannen, waar hij een stijf plassertje van krijgt. Het gewelddadige wil ik intussen niet ontkennen hoor, maar het is me toch te weinig specifiek cq coherent. Maar goed, laat duizend bloemen bloeien, en ik hoop dat een aantal mensen inmiddels toch wat meer plezier aan dit gedicht beleven dan bij eerste oogopslag; daar ging het me maar om.

Laat een reactie achter

Reacties worden gemodereerd en zullen niet verschijnen op deze weblog voordat de auteur ze heeft goedgekeurd.

Cookies

De Contrabas maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie Zie hier
.

Laatste reacties

Pageviews


Sinds 21 augustus 2005

Categorieën

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...