Hoe schrijf ik een sonnet?

Jaap van den Born geeft een college sonnet-schrijven, op Het Vrije Vers:

De Dichter des Vaderlands, Ramsey Nasr, is boos en wist bij Pauw en Witteman op heldere en intelligente wijze uit te leggen waarom. Hij had zijn woede eerder tot uitdrukking gebracht in het volgende gedicht:

(...)

Het zal je niet ontgaan zijn dat we hier te maken hebben met een sonnet, want bij échte emoties, die je serieus neemt, kies je natuurlijk ook een serieuze vorm. Daarmee komt hij op ons terrein en ons interesseert natuurlijk hoe hij het er vanaf gebracht heeft.

(...)

Al met al lijkt het nu of ik het gedicht verschrikkelijk afkraak, maar ik zei al, voor een beginnend sonnetdichter is het zo slecht nog niet, er zit vaart in het verhaal, de woede weet hij ook overtuigend over te brengen, maar er is te vlug tevreden naar het resultaat gekeken, met alle fouten, haperingen en slordigheden als gevolg (ik heb nog niet eens alles genoemd),  die afbreuk doen aan het beoogde doel. En dat is jammer, gezien de ernst van de zaak.

Comments

[Geplaatst door: Martijn Benders]

Inderdaad, wat Nasr doet getuigt van een zeker lef, en zeker niet van een 'elitaire houding' die Vriezen hem voor de verkiezing aanwreef. Diezelfde Vriezen liep als een kip zonder kop achter de populist Bruinja aan, die juist systematisch zijn macht als lid van de Raad van Cultuur misbruikte om organisaties die van hem afhankelijk waren op te roepen ook op hem te stemmen. Aangezien populisme en corruptie tegenwoordig juist de 'heersende cultuur' vertegenwoordigen was Bruinja juist de elitaire figuur. Ik zag dat gelukkig bijtijds in destijds. Niet dat ik iets tegen elites heb, trouwens, maar ik heb wel iets tegen datgene wat tegenwoordig onzichtbaar daarvoor door wil gaan.

[Geplaatst door: Arjan Keene]

Ik vertaal : liever een halve Palestijn dan een hele FVriesz?

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Van Es: ik speelde via N. met je naam ['Nicht Ich denke,aber Es denkt mich'], omdat er, o.a. via Nietzsche, Rimbaud ('Je est un autre'),Groddeck, Van Gogh, een andere opvatting van het Ik in de filosofie, in de taal, in de psychologie, en in de schilderkunst verscheen, m.i. doordat het christendom halverwege de 19e eeuw de eerste tekenen van zijn neergang vertoonde. Rimbaud noemde de dichters die aan hem vooraf gingen 'egoisten'.
Leven we nu in een 'reactionaire' tijd ten opzichte van toen? En is de invloed van Rimbaud nu eindelijk grotendeels uitgewerkt?
Let op de sociologie en de context, daarin ga ik met CdGr mee, als ik hem tot nu toe goed heb verstaan.
Als je je de techniek hebt eigengemaakt en er niet meer over nadenkt tijdens het dichten, kun je gaan waarheen je maar wilt, lijkt me.
Ook ik heb ooit het sonnet beoefend.
Dichters van nu zijn erg competitief, uit materialistische motieven, Benders?
Dicht het Es of dicht het Ego? Of werken die samen, waarbij het een het andere afdekt? Verloren we zo onze onschuld en kan ik daarom af en toe van de afscheidingen van Annemieke genieten?
Ja, Eddy, ik zeg maar weer wat, want, inderdaad, we doen maar wat.

[Geplaatst door: RHCdG]

Die tweede alinea begint met het woord 'Als'.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

De vierde alinea volgens mij.
Als 'Als' tenminste op
mijn 'Als' slaat...
In dat geval: Nou en?
Ik schrijf toch 'Als'?

Het lijkt verdomd alweer een gedicht,
maar dat is het niet hoor, Van Es!

[Geplaatst door: eddy warmerdam]

ja dat is waar, je begon met 'als'
maar het lijkt me een 'als' die uitpunt in een idee dat iemand een gevaarlijke norm vertegenwoordigt die met alle middelen bestreden moet worden omdat anders het vaderland en de poezie in gevaar is (gerrit versus jaap, jij versus samuel en nog wat andere vica versaas) en dat is natuurlijk een kinderachtige voorstelling van zaken

maar hé, ik zeg ook maar wat ;-)

[Geplaatst door: der peter]

@ Arjan Keene

correctie:

'beter een halve palestijn dan een volle fries die geen standpunt durft in te nemen...'

[Geplaatst door: eddy warmerdam]

maar hou me ten goede RHCdG
de poezie is een ernstige zaak
daar ben ik uiteraard op aanspreekbaar

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

@Rutger: "Retoriek volgens Samuel: het feit dat er een dichter is met de titel van DdV die ergens een gedicht over schrijft."

Ik noem een redenaar iemand die het volk toespreekt en ik noem zijn retoriek de manier waarop hij dat doet.

Ik ben heel benieuwd wat je daar weer tegenin gaat brengen.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

@Martijn: "Inderdaad, wat Nasr doet getuigt van een zeker lef, en zeker niet van een 'elitaire houding' die Vriezen hem voor de verkiezing aanwreef."

Helemaal mee eens! Zo goed zag ik het dus niet allemaal. Maar dit is wel wat mij betreft het beste DdV-gedicht tot nu toe. Het "Dit land heeft een Dichter nodig"-gevoel heeft mij in de meeste andere gedichten van hem wel een beetje tegengestaan. Maar hier begrijp ik gewoon wat er aan de hand is: namelijk dat Balkenende een dreun verdient. Niet meer, niet minder.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Eddy, wil je dat met andere woorden nog eens uitleggen aan iemand die noch van het instituut stadsdichter noch van het instituut dichter des vaderlands een voorstander is? Wordt de dichter - die m.i. in maar vooral buiten het Systeem zou behoren te staan - zo niet tandeloos gemaakt, zelfs als hij zo woedend als de DdV schrijft? Zo van: ziezo, dat hebben we weer aangehoord. Oude koek?
Zijn er geen methoden of wegen meer te vinden om je hieraan te onttrekken, dus ook enigermate aan de sociologie en de context? Of moet je daarvoor criticus worden, meesterdenker, of, nog beter, wetgever?
De invloed van zoveel openbaarheid wordt langzamerhand verstikkend.
Ik kan me ook voorstellen dat een nonpolitiek gedicht dat een zenuw of snaar raakt in een massa lezers of toehoorders meer teweegbrengt dan een politiek getint gedicht.
Kunnen we alleen nog in het gedicht onderduiken?

[Geplaatst door: eddy warmerdam]

kunnen we alleen nog in het gedicht onderduiken...ja..wat heeft de taal in godsnaam met ons gedaan dat we alleen nog in poezie kunnen wonen..

maar ik begrijp je vraag niet zo goed
wat moet ik nog een keer uitleggen? dat vind ik niet terug in je tekst, wat ik moet uitleggen

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Trouwens, Rutger, met je FB-status ben ik het wel eens:

"Geen bijster fraai gedicht, maar daar gaat het niet om. Heel goed dat deze DDV zich niet beperkt tot obligate versjes bij nieuwe prinsesjes, maar vanuit zijn functie gevolg geeft aan misschien de belangrijkste opdracht van de poëzie: verzet te plegen en aan te klagen."

Mijn stelling nu is dat het podium zelf *ook* deel uitmaakt van de retoriek. En de context. (En de krukkigheid van het gedicht, bijna per implicatie, ook.)

Want retoriek vindt bij uitstek alleen in een context plaats: het gaat altijd om iemand die op een specifiek moment iets specifieks te melden heeft.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Eddy@ de zin: 'die uitpunt.....in gevaar'

[Geplaatst door: eddy warmerdam]

oh die zin over vermeende symbolen van het kwaad

die staat er duidelijk genoeg wijnand;-)

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Eddy@. Gek, dat ik hem toch niet echt kan bevatten, hij lijkt iets af te dekken; daar heb je het weer, iets 'staat er duidelijk genoeg' en toch is de zin voor mij vaag. Welke 'symbolen', welk 'kwaad'?
Als we regels of vormtechnieken verabsoluteren, zoals de echte schoolmeesters graag doen, dan wordt het toch griezelig, zowel in de samenleving van electronische deuren als in de poezie van restaurateurs van vormen uit de orale traditie?
Zo heb ik ook niks tegen restauratie van oude gebouwen, maar snak naar nieuwe schoonheid (of hakkelende prachtgedichten). Heten de schoonheidscommissies van eertijds daarom nu welstandscommissies?

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Eddy@Laat maar zitten, weer verdween er een geplaatste reactie van mij. Ik ben geen schoolmeester, en ik wil jou er niet toe verleiden het te worden. We volgen beiden RCdG toch?

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Oi, de censuur heeft hem toch doorgelaten!

[Geplaatst door: eddy warmerdam]

afdekken..hum..ja..euh..dat is het idiom hier een beetje dacht ik, afdekken
ik weet het nog niet hoor
ik ben hier pas
ik volg idd ook alleen maar RHCdG ;-)

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

X.: "Zelfs in mijn gedichten kan ik niet wonen"
Y.: "Maar ik kan in de mijne prima slapen zolang
de criticus mij niet wakkerkust"

[Geplaatst door: RHCdG]

'Ik noem een redenaar iemand die het volk toespreekt en ik noem zijn retoriek de manier waarop hij dat doet.

Ik ben heel benieuwd wat je daar weer tegenin gaat brengen.'

Daar breng ik niets tegen in - maar het punt is juist dat je het op geen enkele manier hebt over 'de manier waarop hij dat doet'. Voor jou bestaat de retoriek van dit gedicht nu juist uitsluitend uit de galm die de DdV-titel van de dichter eraan verleent. Maar dat is niet de galm waar Marsman om verlegen zat in

Volk, ik ga zinken als mijn lied niet klinkt;
ik moet verdrogen als gij mij niet drinkt;
verzwelg mij, smeek ik – maar zij drinken niet;
wees mijn klankbodem, maar zij klinken niet.

Dat zou het (vulgair) postmoderne moment kunnen zijn waar Eddy het over had: de galm van een galm, in plaats van de galm van een klankbodem, d.w.z. van een kritiek die mèt maar ook tégen de dichter in denkt, en die de vraag naar de doelmatigheid van zijn gedicht niet afhankelijk stelt van de gegeven context waarin hij schrijft, maar van de manier waarop hij erin slaagt de vorm van het gedicht in overeenstemming te brengen met zijn bedoelingen, desnoods buiten iedere context om. Dát is verzet plegen, Samuel, leer dat maar van mij.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Ja maar Rutger, die bedoeling van het gedicht is volgens mij nou juist in dit geval alleen binnen de context te begrijpen. Dus, inderdaad, niet "desnoods buiten iedere context om" - dat is weer ivorentorenliteratuur.

En binnen die context is de plaats (NRC) en de positie (DdV) zelf al een retorisch element. Hier spreekt het Vaderland! Het spreekt in sonnetten! In de Beste Krant van Nederland! En met grote urgentie want het moest vandaag nog af! Allemaal elementen van de retoriek, allemaal 'de manier waarop' Nasr tot Balkenende spreekt, allemaal vorm, allemaal in overeenstemming met de bedoeling van de dichter.

Wat de kritiek betreft die jij zo graag wilt uitoefenen: misschien moet je daar dan gewoon een ander gedicht voor zoeken? Het soort van verzet waar je het over hebt, buiten iedere context om enz. enz. misschien is dat gewoon wat overkill voor een gedicht dat zo nadrukkelijk voorál van dit moment wil zijn?

(En zo'n frase als "leer dat maar van mij" hoeft voor mij niet zo nodig, trouwens. Wat ik van wie leer zoek ik zelf wel uit, dank u.)

[Geplaatst door: Jaap van den Born]

En daar kom ik weer uit de hoek met mijn aanwijsstok en met roos op de schouders van mijn krijtstreeppak om met snerpend-calvinistische stem te melden dat de klemtoon bij 'klankbodem'in dit aangehaalde gedicht van Marsman zó verschrikkelijk verkeerd ligt dat het voor mij het hele ding verpest. Er staat niet klánkbodem, maar klankbódem en juist omdat de rest zo perfect klopt valt dit gruwelijk op als een rood zwaailicht. Alsof Rembrandt de Nachtwacht aflevert met een gemorste klodder verf erop en dan meldt dat je daar niks van mag zeggen omdat het toch een knap stuk werk is. Wist Marsman dit niet? Vast wel en het getuigt van arrogantie tegenover zijn lezers. Geen wonder dat ze hem niet lustten, zoals hij meldt.
Maar dit was even tussendoor, ik kon me even niet inhouden.

[Geplaatst door: RHCdG]

Ja, maar ik bén van de ivorentorenliteratuur, zonder enige ironie. Jij bent meer de jongeling uit dat àndere gedicht van Marsman, die de wijze raad van de grijsaard in de wind slaat, omdat ie zo nodig groots en meeslepend moet leven. Gelijk heb je, trouwens.

Mag ik je verder vragen om geen FB-statussen van mij meer over te nemen hier? Die zijn nl. bestemd voor mijn ivoren contacten, en niet voor een openbaar forum.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Sorry, Rutger! Zal niet meer voorkomen.

[Geplaatst door: Gerrit Komrij]

En wat als je nu eens haarfijn zou kunnen aantonen dat het sonnet van Ramsey Nasr helemaal niet zo'n krakkemikkig sonnet is? Net zoals je zou kunnen aantonen dat Marsmans 'klankbodem' daar perfect, zelfs aangrijpend staat, en dat iemand het alleen maar 'verschrikkelijk verkeerd' leest?

[Geplaatst door: Gerrit Komrij]

Lees voor 'aangrijpend' gerust 'pathetisch', maar die ta-BOEM ta-BOEM ta-BOEM-fase zal iemand toch achter zich moeten laten, op het moeilijke pad van boekhouder naar dichter.

[Geplaatst door: Martijn Benders]

"Volk, ik ga zinken als mijn lied niet klinkt;
ik moet verdrogen als gij mij niet drinkt;
verzwelg mij, smeek ik – maar zij drinken niet;
wees mijn klankbodem, maar zij klinken niet."

Die laatste regel is toch zuiver persiflage? Een regel die zelf al aangeeft dat zij niet klinkt. Zelfs postmodern. En juist ook bijzonder vernuftig gemaakt, een lange oo als in verdrogen, de bodem-theorie van de zwarte romantiek erin (Volk und Bodem), zinken tot op de bodem, en ga zo even door. Heel mooi.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Zo verweet wijlen uitgever Van Oorschot mij eens de onregelmatige metra in mijn gedichten, terwijl ik mijn hartritmestoornissen juist daarin wilde laten doorklinken.

[Geplaatst door: Catharina Blaauwendraad]

Blijft het feit dat vorm en inhoud elkaar zouden moeten versterken. Wanneer die vorm nagenoeg nominaal is (er staat wel "sonnet" op, maar er zit aanmerkelijk minder sonnet in dan de verpakking doet vermoeden) wordt deze dusdanig losgelaten dat zij de inhoud niet meer ondersteunt.

Ook vraag ik me af of er voor "gestolde toorn" geen beter vehikel bestaat dan een sonnet. Waarom zou je molotovcocktails per diligence vervoeren? En dan ook nog een diligence waaraan belangrijke onderdelen ontbreken?

[Geplaatst door: Jaap van den Born]

'Die ta-BOEM ta-BoEM ta-BOEM fase zal iemand toch achter zich moeten laten op het moeilijke pad van dichter naar boekhouder'. Ik neem aan dat je je hiermee tot Marsman wendt, die volgens de aangehaalde tekst overduidelijk in die fase verkeert , maar het spijt me je te moeten melden dat de heer Marsman al geruime tijd overleden is en dus nooit dichter zal worden.
Ik vind de oplossing van Martijn wel een vondst.
Zo weet ik er ook nog één: juist door in het woord 'klankbodem'een verkeerde klemtoon te gebruiken ontstaat hier een wanklank, die de betekenis van het woord verbeeldt en versterkt en hij geeft hiermee als het ware aan dat met deze klankbodem de bodem onder zijn gedicht - en dus zijn bestaan, dat immers volledig met zijn poëzie verweven is - wegvalt, waarmee de wanhoop die het gedicht vertolkt des te immenser wordt.
Een groots dichter.Petje af.

[Geplaatst door: Jaap van den Born]

Citeer ik me toch per abuis verkeerd ; van dichter naar boekhouder': als dat geen voorzet is!

[Geplaatst door: Arjan Keene]

Als dhr van den Born opschiet kan hij wellicht in de carnavalkrakers mee gaan concurreren met Andre van Duin en Patty Brard. Ook gezellig.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

PERSBERICHT 'Ze ontploften in elk geval in het gezicht van de verwende slaafse vaderlandse kijkers. De inhoud van Nasrs geimproviseerde sonnetgordel heeft men niet in het mediapark kunnen detecteren, naar gebleken is', mevrouw Blaauwendraad.

[Geplaatst door: Martijn Benders]

Het viel mij op de kunstacademie ook al op: het is de mislukte kunstenaar die leraar wordt en bij veel van zulke types is een verborgen motief aanwezig: hun eigen mislukking tot standaard proberen verheffen. Juist omdat ze hun dromen niet konden waarmaken - en welke mensen zijn gevaarlijker dan mensen die hun dromen niet konden waarmaken - zijn ze geneigd mensen die nog wel zulke dromen hebben als afvalligen te beschouwen die van hun 'neigingen' dienen worden bevrijdt. De poezie kent gelukkig geen academies, maar wel genoeg mensen die schijnbaar heel veel van regels weten en je precies kunnen vertellen hoe je een gedicht moet schrijven zonder er ooit zelf een te hebben geschreven.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Kleine nuance, Martijn: het is natuurlijk raadzaam hun regels en regeltjes te kennen om die des te beter te kunnen overschrijden, ondermijnen, overstijgen, ondergraven. Over, onder, over, onder. Iove!
Zie Van den Born: Freud staat af en toe per vergissing op uit zijn graf, en ook onze Europeaan (uit de Republiek der letteren) Marsman is niet mors.
Wel mors zijn de boekhouders die ons proberen te betrappen op onze smokkelwaar.
Maar: de dichters zijn de niet erkende wetgevers van de wereld (Shelley). Ja, ik kan het niet laten, ik heb schoolgegaan.

[Geplaatst door: Catharina Blaauwendraad]

Juist, Wijnand, en om een bres in een patroon te slaan moet dat patroon wel herkenbaar zijn. Met een sonnet dat intrinsiek allang geen sonnet meer is, valt niet te breken.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Je merkt hier natuurlijk weer vrolijk op dat die boekhouders vegeteren op wat de dichter op zijn akker aan kruisingen, exotica en kruisigingen verbouwt... Ze leven van je, Martijn, ik zie het soms ook van de kritieke kant.

[Geplaatst door: Martijn Benders]

De 'regels' van een sonnet vallen helemaal niet te ondermijnen, het zijn een aantal vastgestelde, puzzelachtige afspraken die vrij eenvoudig in elkaar steken en elke aap in 10 minuten uit het hoofd kan leren.

Het enige wat je eventueel kunt 'ondermijnen' is het verwachtingspatroon van de lezer, die meent een sonnet te lezen en dan in een soort valkuil trapt.

Er zijn geen regels voor de poezie en je kunt deze dus ook niet 'kennen' om ze te moeten ondermijnen. Wat je waarschijnlijk bedoelt te zeggen is dat mensen heel veel moeten oefenen om iets effectiefs neer te kunnen zetten, als in het beroemde spreekwoord 'oefening baart kunst'. Dat is natuurlijk meestal het geval. Je hebt echter ook op die 'regel' weer uitzonderingen - dichters die op hun 19e al gedichten schreven die zo perfect zijn dat je ze alleen kunt vervloeken om hun ketterse talent.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

U bedoelt: we kunnen niet buiten het sonnet om ons tegen af te zetten? Dat is zeggen dat we niet buiten de bijbel kunnen om ons te gedragen. Eens komt de tijd dat we het sonnet en de bijbel niet meer nodig hebben om mee te breken,mevrouw, en er andere standaardvormen voor de boekhouders verschijnen (al op voorraad aanwezig), maar aangezien ons klootjesvolk lang met die standaarden is opgevoed, blijft Orfeus in de onderwereld, desnoods in die van het sonnet, want dat blijft een duistere grot waarin nog heel wat valt te beleven, ook zonder etiquettevormen.

[Geplaatst door: Catharina Blaauwendraad]

Er is een klein verschil, Martijn, tussen uit het hoofd leren en effectief toepassen. De kenmerken van het sonnet dragen verder dan lettergrepen tellen, rijmschema's en andere boekhoudkundige activiteiten.

[Geplaatst door: Jaap van den Born]

Ondanks zijn zure opmerkingen wil ik Arjen Keene toch even waarschuwen: wist je dat iemand zich voor jou uitgeeft en onder jouw naam light verse heeft ingestuurd naar onze site vorige week?
Twee ollekebollekes om precies te zijn en ze staan nog steeds op ons forum. De ene bespaar ik je en de andere luidt aldus (zonder correcties):

Heb dit idee gejat
van dilettant poeet:
nu je die meisjes van
achttien zo ziet

denk je in bed is het
vlinderonhandigheid
als je het mij vraagt maar
dat doen ze niet

Een ander forumlid gaf beleefd commentaar op het metrum en de klemtoonfout in het zeslettergrepige woord en de reactie was:

"Dank voor je commentaar. Je hebt wel een punt. Ik las de regel zelf als VANdiletTANTpoeet
en
VLINderonHANdigheid
maar het is idd niet geheel perfect."
Ik zou daar toch werk van maken, want wie weet wat voor vreselijks die figuur onder jouw naam nog meer uitvreet

[Geplaatst door: Martijn Benders]

"Er is een klein verschil, Martijn, tussen uit het hoofd leren en effectief toepassen."

Zonder twijfel. Maar dat verandert niets aan het feit dat de regels van een sonnet niet te ondermijnen zijn, en dat het basaal bezien wat eenvoudige vormregels zijn waarbinnen je oneindig je gang kunt gaan als dat soort gepuzzel je aanspreekt. Met soms hele mooie resultaten, inderdaad.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Wat is 'vastgesteld' - door wie? Opzoeken? - (Petrarca c.s.) - kun je ondermijnen, door varianten, overtredingen enz. die 'niet mogen' etc. Het is als met de gulden snede. Vormen die iets universalistisch hebben waarin het lyrische gevoel of het genietende verstand kan uitrusten, inslapen, doodvallen.
Ik vermoed - wordt aan gewerkt - dat er ook andere harmonische modellen te bedenken zijn om het volgende millennium boekhouders mondvoorraad te verschaffen.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Rijmt
Miezerd
op
Mussert?

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

Genabeth verzamelde zijne bloemlezing ooit in 1833 met als doel nuttig te zijn.Ik vergeet nooit meer wat ooit een leraar Nederlands vertelde in die prachtige taal van toen over wat zijn redenen zoal waren. Den jongeling den beschaafden stand bij de vorming van zijn hart , liefde tot deugd, liefde tot verstand in te boezemen. Dit werd je toen nog geleerd om de nationale geest op het voorbeeld der Engelsen en Fransen meer en meer aan te kweken.

Ik zal te ouderwets zijn maar hou van naast de postmoderne taal van de klassieke dramatische en verhalende de didactische en lyrische poëzie bij flagen en ook van het sonnet al kan ik er zelf geen snars van binnen dat strakke corset van veertien regels maar dat weerhoud me niet om er wel van te houden op inhoud, Poëzie in welke vorm ook heeft zoveel prachtige verbeelding in zich te zot voor woorden om er woorden aan vuil te maken.

Hoe wonderlijk al die meningen over een gedicht dat uit zijn hart plofte hoe wonderlijk en ook prachtig dat er zoveel stemmingen en stemmen een koor zijn gaan vormen van kleuren naar aanleding van een artikel hier van Chretien over wat hij aanreikte om meningen te genereren.

Voorrede zou er bij kunnen staan en de redenen van een ieder staan hier dan ook, met onderscheid tussen didactiek en gebruikelijke methoden en over smaak valt te twisten .Wat een dans is hier te zien , mooi toch zoveel mensen die om welke reden dan ook betrokken bij taal van poëzie houden, ja mooi.

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

aanleding=aanleiding( bloos)

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

poëzie hoeft zich niet altijd uit te leggen het mag genoten worden is het niet.

[Geplaatst door: Arjan Keene]

Jaap, als mijn opmerking zuur overkomt, excuses, het was grappig bedoeld. Inderdaad, wordt vaker misverstaan.
De persoon die je noemt ben ik inderdaad zelf. Het ONdermaatsBOLleke was echter *bedoeld als* light verse. Dat is m.i. wel een verschil, en het commentaar aldaar nam ik ter harte. De titel was overigens 'Een ingmarheytzeke', van wie ik - ook vermeld - het inhoudelijke idee had geleend.
Kortom, als light verse zodanig bedoeld is, dan - van harte mee eens - moet het aan die regels voldoen. Maar anders niet.

[Geplaatst door: Arjan Keene]

Reageer dan ook onder eigen naam. Dan is kritiek veel leuker, sorry, plezieriger.

[Geplaatst door: Martijn Benders]

Dat ene lightverse van Keene was beter dan het hele Oeuvre van van den Born, ondanks de vermeende foutjes. Dat is het essentiele probleem waar we hier mee te maken hebben.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Iemand geeft zich onder de naam Van den Born uit, maar dat is waarschijnlijk Van den Born zelf...

[Geplaatst door: eddy warmerdam]

"En wat als je nu eens haarfijn zou kunnen aantonen dat het sonnet van Ramsey Nasr helemaal niet zo'n krakkemikkig sonnet is?"

- wie dat kan die zet een boel mensen hier voor aap..

bij marsman lukte dat plots zomaar; kijk je ook even naar het gedicht van ramsey, martijn

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Wijnand Steemers is een pseudoniem van Jozef Cnaplinck, moet ik bekennen...

[Geplaatst door: Martijn Benders]

O, ik vind dat gedicht van Nasr helemaal geen geweldig gedicht. Maar dat ligt mijns inziens niet zozeer aan het feit dat hij de 'sonnetvorm' niet afdoende beheerst maar aan het concept van het gedicht zelf: het is inderdaad leuk, en terecht, als klap in het gezicht van Balkenende, en mooi tijdig. Maar op conceptueel niveau (het 'script') is het nogal vlak en kinderachtig. Je kunt je natuurlijk ook afvragen of die borden met 'moordenaar' erop de meest effectieve wijze zijn om de vijand te saboteren. Het blijft moralisme met moralisme bevechten, wat doorgaans weinig zoden aan de dijk zet. Nasr's gedicht is eigenlijk een vorm van politieke slapstick.

[Geplaatst door: Martijn Benders]

(MAW: ik beweer dat ZELFS al zou de vorm van het gedicht 'perfect' zijn, waar je dan nog over kunt bekvechten, het geen goed gedicht zou zijn, behalve in zijn context als leuke emmer water over iemands bloempottenhoofd) - dat is het verschil met de andere redenaties hier, die schijnbaar menen dat dit WEL een geweldig gedicht zou zijn als de vorm maar naar de 'inhoud' zou luisteren. (Maar zoals Nietszche al schreef: voor de echte kunstenaar is inhoud vorm, en vorm inhoud..)

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Benders, jij doet, zoals je schreef, toch ook je computeroorlogspelletjes? Jullie DdV gebruikte het woord nu toch weer ouderwets als wapen met het ouderwetse sonnet als schietpistool? Zeg jij waarschijnlijk weer: het woord is geen wapen. Waarom muggezift en betweter je dan zo graag? Of gaat het je om het vergaren van prestigekapitaal en gebruik je je munitie om een gat in de verdediging van anderen met andere opvattingen te schieten omdat het je dag- en nachtdroom is miljonair te worden of misschien zelfs Dichter des Vaderlands?

[Geplaatst door: Martijn Benders]

Ik speel inderdaad vaak Panzer General. Dat is een spel dat dateert uit 1995 geloof ik, maar het steekt enorm goed in elkaar. Het geheim van het winnen van welke moderne oorlog dan ook is vrij simpel: dominantie in de lucht. Ik snap daarom ook niet waarom zoveel naties geld verslinden aan grondtroepen, marine en andere kostbare projecten: met afdoende luchtdominantie ben je niet te kloppen. Wie dus veel geld spendeert aan grondtroepen ed geeft al per definitie te kennen niet alleen op verdediging uit te zijn. Mijn plan is dus elke vorm van defensie te verbieden behalve die in de lucht. Dat maakt in principe elke vorm van oorlog nutteloos, omdat landen niet meer te bezetten vallen, en scheelt enorm veel geld ook.

Miljonair worden heb ik altijd een interessant plan gevonden, maar DDV wil ik alleen worden als dat van op afstand kan, lekker vanuit mijn leunstoel hier in Istanboel. En dan is inderdaad een van mijn plannen om alles af te schaffen en de poet onder dichters te verdelen. De situatie nu is namelijk dat dichters voor een glaasje ranja en een boekenbon komen optreden op festivals waar de directeur een half ton salaris krijgt. Ik vind dat een omgekeerde wereld die rechtgezet moet worden.

[Geplaatst door: Jaap van den Born]

Kijk maar uit dat Gerrit je niet hoort.
'Als je nou eens haarfijn zou kunnen aantonen': ook met een blauwe muts op zul je 'haarfijn' moeten definiëren.

Er wordt verschrikkelijk veel 'aangetoond' in de poëzie en je oproep wordt gevolgd door Martijn en Wijnand die hun best doen, maar je kunt over elk woord in een gedicht (of de bijsluiter van je antidepressivum)natuurlijk je fantasie de vrije loop laten en eindeloos doormekkeren zonder een vlieg kwaad te doen, en dat is ook lekker, maar of je daarmee haarfijn iets aantoont?
Die hartritmestoornissen deden me, toen ik uitgelachen was, denken aan die dichters die in de vijftiger jaren met behulp van een medisch instrument 'wetenschappelijk' aantoonden dat het ritme in de poëzie van een dichter bepaald werd door zijn ademhaling. Sorry, ik hoop niet dat je nu ritmestoornissen krijgt

En dat ta-BOEM hoef je niet achter je te laten als je voor een andere vorm van poëzie kiest waar dat helemaal niet aan de orde is. De Psalm van Ramsey was een hoogstandje zonder dat ta-BOEM en getuigde van meer zeggingskracht dan in een tijdje vertoond is in de vaderlandse poëzie.
Maar dat sonnet was niks. Als je voot ta-BOEM kiest zul je je dat toch eerst eigen moeten maken voor je het loslaat. En wie het ta-BOEM beheerst kan dat daarna ook loslaten omdat hij weet waarom.Tenzij hij light versedichter is, want dan is hij verzot op ta-BOEM om het ta-BOEM, zonder de inhoud te verwaarlozen.

En dat is het punt: er valt geen ta-BOEM achter je te laten op het moeilijke pad van boekhouder naar dichter om de simpele reden dat dat pad helemaal niet bestaat.
Er lopen een heleboel paden door elkaar vol individualisten die op kruisingen op elkaar botsen, soms gezamenlijk een tijdje optrekken om bij een volgende splitsing weer met ruzie uit elkaar te gaan.
En als ik dan op het pad van de light versedichters loop en daar mededelingen verstrek ben ik natuurlijk wel verrast als ik opeens over de heg (Heg? Laat ik er maar een doolhof van maken, een nog beter beeld, want dat pad leidt naar nergens)uitgescholden word.
Tot mijn verrassing doe ik daar nu zelf ook aan mee,het bevalt me prima: misschien moeten we allemaal even naar annemieke steenbergen luisteren.

[Geplaatst door: Martijn Benders]

O, voor 'een half ton' mag je gerust 'een half miljoen' of 'de balkenendenorm' invullen, maar het essentiele punt is dat degene die het 'volksvermaak' brengen niet diegenen zijn die de grote salarissen verdienen. Je hebt dus twee scenarios:

1. Van der ploegmodel: kunst moet het volk vermaken, daar hebben wij geld voor over zolang er een hoop festvals georganiseerd worden, die dikke directeuren hebben waar het meeste geld naartoe verdwijnt.
2. Bendersmodel: kunst moet de hoogste maatschappelijke waarde, geld, krijgen, zodat het een aantrekkelijke manier wordt uit het systeem te ontkomen.

Er zijn ongetwijfeld nog wel meer modellen te verzinnen, maar ik meen dat mijn model een leuk alternatief is voor het van der ploeg model.

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

" De situatie nu is namelijk dat dichters voor een glaasje ranja en een boekenbon komen optreden op festivals waar de directeur een half ton salaris krijgt. Ik vind dat een omgekeerde wereld die rechtgezet moet worden."

ja belachelijk Martijn , het is waar wat je zegt, maar er zijn goede uitzonderingen.
Bram Roza festival in Nieuw Beijerland dat jaarlijks terug keert met een groot podium op de vrijdagavond en de Posthoorn in Puttershoek destijds wat georganiseerd was door Eeelse Bies , zij gaven in 2005 de optredende dichters ( ik trad bij beide op ) al een maaltijd en consumpties naast twee hondervijftig euro voor hun optreden , dat was in twee avonden voor 15-20 minuten optreden en voordragen dus vijfhonderd euro en een bos bloemen kregen we er ook nog bij.

Verschil en betalen , entree heffen voor poëzie was hen niet vreemd.

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

en dat bestuur: allemaal Vrijwilligers met onkostenvergoedingen , alleen Eelse Bies was cultureel aanjager van cultuur in Zuid-Holland aangesteld door de provincie wel een betaalde kracht.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

'voor de echte kunstenaar is inhoud vorm, en vorm inhoud'

Beetje dom van jouw Nietzsche, meester van de vorm met inhoud, maar je citeert vermoedelijk uit je hoofd.
In mijn 'theorie' voor zover en voor zolang ik die heb, vloeien uit mijn inhouden mijn vormen voort, daarom zijn mijn gedichten stilistisch graag divers.
Zodra het werk klaar is, zijn inhoud en vorm samengevallen.
Soms is de inhoud een bepaald of onbestemd gevoel, een vaag idee, een klont ja wat? Daarna komt het eropaan.
De first draft is ook een vorm waaraan je volgens sommigen misschien niet eens MAG prutsen.
Jij bent bij elke geboorte van je eigen gedichten aanwezig, ook bij de bevruchting, neem ik aan, eveneens bij het wiegje, maar je weet niet of de buren het een mormel zullen vinden. En jij maar trotse vader staan te zijn.
Nooit zal ik een vorm zonder inhoud, ja bij de vampier, in een lege doos en bij van den born.

Inhoud is het oermoedertje dat vele vormkindertjes baart.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Herstel: Nooit zag ik een vorm zonder inhoud...

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

p.s en er kwam ook nog een mooi gedicht uit voort destijds samengesteld door henriëtte Faas uit regels van dichters :

Gezamenlijk gedicht van de dichters die optraden op vrijdag 26 augustus 2005, opgedragen aan Bram Roza

Als god schreef ik mijn namen in het zand.
Als dichter, grijs, bereisd en een nomade,
woon ik in een gedicht.

Voortklinkende stamelklanken roept zij
op, als bij te veel drank: de oh’s en ah’s
ontsnappen aan de bankgelegen lippen
als zij uitgezonden wordt

je moet bewegen jongen
tril maar als de poëzie
aard de randen van de hel
zeg dat je een user bent
dan begrijpen ze je wel

Wat er aarzelt,
water valt erover,
stort,
en wordt van kracht

een zoektocht naar het hier het ooit
de oorsprong van het heden
verwarring in gevoelens
onder een dampkring van verleden

tijd is altijd maar bewegen
en aan wie niet tot leven komt
ontglipt hij: zand
dat weglekt uit je hand

Wat beweegt mij zo bewogen te leven?

Liefde
die beweegt de zon
en alle sterren -

De bijdragen voor bovenstaand gezamenlijk gedicht zijn strofen uit andere, bestaande gedichten van respectievelijk: Maria van Daalen, Ruben van Gogh, Pom Wolff, Patricia de Martelaere, Linda Brouwer, Job Degenaar, Annemieke Steenbergen, Huub Oosterhuis. Samenstelling: Henriette Faas.

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

Patricia de Martelaere vertoeft na 2005 inmiddels in hogere sferen.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Heel chagallesk: Martijn Benders, dominee in lucht en dominant in de lucht!
Ik ga voorbij aan wat mij uit het hart gegrepen is in je verhaal.

[Geplaatst door: Martijn Benders]

Je hebt geluk dat ik nog geen DDV ben, Steemers, want dan was je allang richting Siberie verdwenen.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

O jee, dat zijn geen bijdragen van door mij gewaardeerde dichters, Annemieke. Zelfs samen wordt het niks.
Een onsonnettig sonnet van Nasr raakt me meer dan deze collectieve lapjesdeken, misschien als onderlegger bij nachtmerries.
Over smaak valt te twisten, maar dat is een oorlog die op den duur wat oplevert.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Mijn bulderende lach moet tot over de Hellespont te horen zijn geweest.
Ik maak een uitzondering: ik stem op je als je kandidaat DdV wordt, Benders. Krijgen we dan je Ode op Poetin bij Pauw en Witteman te horen?

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

Nou bedankt Wijnand , wat beweegt me zo bewogen te leven? was mijn regel.;)

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

@Gerrit: "En wat als je nu eens haarfijn zou kunnen aantonen dat het sonnet van Ramsey Nasr helemaal niet zo'n krakkemikkig sonnet is?"

Dan ben je Born ondersteboven. De frik vervangen door de didacticus. Bad cop, good cop; cop all the same. Ook dan gaan we niet naar het Binnenhof om de kop van Balkenende te eisen.

[Geplaatst door: Quirien van Haelen]

'Dat ene lightverse van Keene was beter dan het hele Oeuvre van van den Born, ondanks de vermeende foutjes.' zegt Benders.

Wat een populistische lariekoek, maar wat goed dat je het hele oeuvre van Jaap van den Born kent. Ik vraag me wel af, is dat inclusief Van den Borns vertaling van Abu Ala al-Ma'arri of exclusief?

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

@Samuel: 'uitwissen', 'Siberie', 'kop (...) eisen'. We gaan toch niet gelijk aan onze tegenstanders worden? Niet in alle gevallen bleven woorden maar woorden. Ik ben de laatste tijd te teergevoelig gestemd (daarom val ik soms scherp uit).
Sinds uitdrukkingen als 'met het mes op tafel' enz. enz. de politiek binnenslopen, verhardde ook het maatschappelijk klimaat.
Tere, broze poezie heeft wat mij betreft - altijd tijdelijk natuurlijk - nog niet haar tijd gehad. Maar dan ben je natuurlijk niet mainstream. Daarom ben ik razend benieuwd naar de eerste honderd Turingers.
En: de beste kritiek op een gedicht is een beter gedicht, Baudelaire said that.

[Geplaatst door: Martijn Benders]

Uiteraard ken ik niet het hele Oeuvre van de Heer van den Born. Maar dat hoeft ook niet. De techniek heet 'representatief samplen' dat gebruiken ze in laboratoria ook. Een blik hier: http://arjankeene.blogspot.com/ en een blik hier: http://www.hetvrijevers.nl/ volstaat om te begrijpen dat van den Born absoluut niet tegen Keene is opgewassen.

Dat hij ook ooit een boek vertaald heeft, dat zal wel. Een plakplaatje van de meester.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

@Wijnand: 'uitwissen' en 'Siberie' zijn geen woorden die ik heb gebruikt, geloof ik. En Balkenende wil ik niet dood hebben hoor. Wel weg, graag. Dit voor de duidelijkheid.

[Geplaatst door: Martijn Benders]

In een koud hok en verplicht 24 uur per dag alle 15.000 Turing gedichten voorgedragen door Steemers keihard uit de luidsprekers, dat lijkt me wel wat voor Jan-Peter. Als dank voor zijn fantastische bijdrage aan het handhaven van de mensenrechten overal ter wereld.

[Geplaatst door: Cees van der Pluijm]

Neen, Gerrit. Ook volgens Drs. P rijmt ij op ei. Alleen vond hij het voor zichzelf een sport ij uitsluitend op ij en ei alleen op ei te laten rijmen. Wel vond hij dat kou en rauw niet op elkaar rijmden, vanwege de w in rauw. Ou en au rijmden wel voor hem, maar ook daarin legde hij zichzelf, en alleen zichzelf, de regel op auditief rijm ook oogrijm te laten zijn. En Drs. P heeft nooit de dichtkunst bedreven, naar eigen zeggen. Hij was en is een versificator die zijn eigen regels bepaalt.

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

wijnand deze vijf regels waren van pom wolff
maar dit terzijde, een lappendeken is wel een mooi woord voor kleurrijke mensen die iets dichten.

je moet bewegen jongen
tril maar als de poëzie
aard de randen van de hel
zeg dat je een user bent
dan begrijpen ze je wel

Grappig dat eddy warmerdam hier schrijft , mijn eega schreef ooit een gedicht specifiek voor hem, eerst in 2003 op poetry alive en toen nog een keer in 2005 op dichttalent

Zeg meneer Radjah

Crypto welkom op deze Asmaandag
ons duet wordt verstoord
er zit weer veel ruis op de lijn

die zin staat voor losbandigheid
die voortkomt uit een denkprestatie
uit weerzin tegen het burgerlijke

althans zo willen kunstenaars
hun geilheid en gebrek
aan moraal natuurlijk
het liefst verklaren

deze zin klinkt stigmatiserend
als kunstenaars [alleen]
hier goed in zijn
het is de kunst
om van de zin iets te maken dat
breder is als alleen neuken m.i
24-1-2005 Geronnimo ( ronny )

en voor nog iemand anders :

Wandelende tak

Je brengt geschiedenis, komt dichterbij
mijn monumentale verjaarde dagen.
Raggende razende auto’s vol biografieën
passeren als jaren zonder bezwaren.

Hoe lang vereeuwig je dat niet onvruchtbare,
kom je nog meer en nader tot mij.
Armen vouwen rijker van boven open
verwelkomen bomen, volstrekt “jij “deze mei.

geronnimo | 16 mei 2006

Tja beide ook geen sonetten maar wel gedichten die een dichter des vaderlands ook zou hebben kunnen schrijven.

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

chips, sonnetten de n moet er wel twee keer in

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

CvdPluijm@ Naast deze Doctorandus werd ik - ik meen ergens in de eerste helft van de jaren 90 - ondervraagd voor de Wereldomroep. Hij noemde zich inderdaad 'versificator'. Hij sprak zeer denigrerend over een van hem afwijkende soort dichterschap. Een literaire puritein die leuke liedjes keurig in de vormpjes bakte, maar een haar van duistere afkomst op zijn sneeuwwitte Zwitserse bontjas kon hem toen al uit zijn humeur brengen, leek me.
De G'd van de versifictoren uiteraard.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Benders@ Nee, Martijn, als ik Jan-Peter de 15.688 gedichten [100 euries per gedicht, uit jouw knip!] zou voorlezen zonder jouw luidsprekers (wie kan nog onversterkt spreken, musiceren of schrijven?), zou hij voorgoed gewonnen zijn voor de poezie, uiteraard voorlopig voor de bent van Van der Born.

[Geplaatst door: Bas Boekel]

Dichten is een ambacht, aldus Drs.P. Rasmsey Nasr heeft er nogal wat moeite mee. We hebben het hier wel over de ‘Dichter Des Vaderlands’! Dan mag je toch wel iets verwachten? Vorm is vorm, zonder concessies. Je schrijft ook geen Limerick van zes regels, of een sonnet van vijftien regels, omdat dat je beter uitkomt. Je danst niet een rumba op walsmuziek omdat je anders draaierig wordt. Een marathon stopt niet na dertig kilometer omdat je moe bent.
Vorm kan een slecht gedicht niet redden. Een slecht toegepaste vorm doet afbreuk aan het gedicht.
Nasr demonstreert als sonnetdichter zijn onvermogen.
Ik vind het onbegrijpelijk dat poëten van naam klooien met de versleer en er mee wegkomen. Dat verwijt ik niet alleen hen, maar vooral hun lezers die geen knol van een citroen kunnen onderscheiden.
Bas Boekelo

[Geplaatst door: Arjan Keene]

O, o , Bas Boekel(o). Ik voel de 200 komen.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Ik keek even op Keene's blog, moest weldra stoppen als na het eten van teveel chocola. Ik begrijp dat Benders hem t.o.v. Van den Born nog enigszins de hand boven het hoofd houdt, Benders moet immers netwerken om DdV te worden.
Vanuit Ankara,

[Geplaatst door: Arjan Keene]

Haha, ja daar kan ik inkomen. En dan moet ik de lokum met Grand Marnier nog toevoegen zelfs. Maar goed, terug naar the subject at hand.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Annemieke@. En P. Wolff hoorde en zag ik op een Poetry Slam in Velp (hebben allebei hun tijd gehad; ook op internet is een graf te graven) in Velp, 19 december 2009. Voorgoed genezen, een zichzelf uit zijn graf hijsende schim van Simon Vinkenoog. Met wie je omgaat wordt je besmet, daarom geef ik bijna geen dichter een hand. Jong mij begeleidend dichteresje dat mee wilde doen, zag er na die Wolff onmiddellijk van af.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Postmodern gedicht

Jaap van den Born
Arjan Keene
(afvoeren, niet
naar Siberie, maar
naar de pantoffels)

Samuel Vriezen,
Martijn Benders
(Afvoeren, niet
Naar Ankara, maar
Naar Sebastopol?
Of naar het hart
Van de poezie?) maar

Waar zit hun hart?
Boven het zweepje
Van R. Cornets de Groot?

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

@Martijn, heb je geen zwaardere banvloek dan je toekomstige verbanning van mij naar 'Siberie' in huis? Ik snak naar een definitieve afstraffing door jouw stalinistische karwats!

[Geplaatst door: Quirien]

'representatief samplen', dat is dus eigenlijk precies hetzelfde als wat Balkenende deed toen hij besloot dat we Irak moesten binnenvallen. Of is het meer je mening bij elkaar flarfen?

[Geplaatst door: Arjan Keene]

Woesteem

Mij past gepaste bescheidenheid,
als haan kan ik mijn ei niet kwijt.
Maar gans alleen in donker Ankara,
rijmt dat nou wel of niet op Sahara?

[Geplaatst door: Jaap van den Born]

Aboe l’Alaa al Ma’arri, Martijn, snobistische platvloerse cultuurbarbaar die je bent, was een van de grootste dichters en filosofen uit de Oosterse wereld, die algemeen beschouwd wordt als de eerste vrijdenker en voorloper van onze Verlichting en wordt ook wel de Voltaire van het Midden-Oosten genoemd.
Al in de 11e eeuw ging hij tekeer tegen het gezag van vorsten en godsdienstige leiders en verwierp elke godsdienst.
Keer op keer pleitte hij voor het zelfstandig denken en het nuchter onderzoeken van de feiten. Nog steeds wordt over de hele wereld zijn uitspraak aangehaald:

De joden, moslims, christenen; zij dwalen
Twee mensensoorten laten zich bepalen:
De denkers, die niet malen om geloof
En de gelovigen, die énkel malen

Hij keerde zich tegen het geloof in reïncarnatie:

De ziel, zegt men, verhuist van lijk naar kind
Zodat hij wordt gereinigd en gerijpt

Aanvaard toch niet wat iemand maar verzint!
Je bent een palm die naar de wolken grijpt:

Slechts hout! Denk na en wees niet ziende blind
Zodat je niet naar iemands pijpen pijpt

Betreur je ziel als je een streven vindt
Blijf kalm: het zwaard slinkt, als je ’t steeds maar slijpt

En over bijbel, koran en andere geschriften zei hij –in het 11e eeuwse Syrië!:

Ze zijn niet heilig, al die oude boeken
Die al na oppervlakkig onderzoeken
Uit niets bestaan dan fabels, wind en lucht
Dit vloeken met geloof vraagt om vérvloeken

Over zijn medemensen was hij tamelijk pessimistisch:

U heerst nu al zo vele eeuwen lang
Uw fiere knevels zijn niet uit te bannen
O koningen en vorsten en tirannen:
Uw knevel houdt ons stevig in bedwang

En tegen al dat onrecht samenspannen
Met fierheid en met woedend krijgsgezang
Zal echt niet gaan gebeuren, ben ik bang
Want ik zie enkel mietjes, maar geen mannen

Ze staren dom en hoopvol naar elkaar
Of één van hen Profeet is en Bevrijder
Zij volgen slechts wie leidt met harde hand

Vergeefse hoop, vergeefs dat blind gestaar!
Want niemand luistert naar de échte Leider
En dat is doodgewoon gezond verstand

Deze man, blind van jongs af aan, asceet en vegetariër waagde het een satire op de koran te schrijven en publiceerde eeuwen voor Dante een beschrijving van een tocht door de hel met gesprekken met de daar aanwezigen, Martijn.
Maar in jouw Groot Citatenboek komt hij niet voor, dus ken je hem niet.
Hij erkende maar één gezag, Martijn: dat van het rijm en het vaste metrum.
Het Arabisch rijm kent een volgehouden eindrijm, maar (net als Drs. P, Gerrit), hij legde zichzelf vrijwillig een extra verplichting op met dubbel eindrijm.
Verder paste hij veel woordspelingen toe, kortom, je zou hem bijna een light-versedichter noemen.

En daarom, vanwege die extra moeilijkheidsgraad, draagt zijn hoofdwerk de titel ‘Loezoem maa laa jalzam’, wat letterlijk zoiets betekent als ‘De niet-verplichte verplichting’ of ‘De noodzaak van het niet-noodzakelijke ’, door mij vertaald als ‘Uit vrije dwang’.
En dit hoofdwerk heb ik, in samenwerking met de arabist en oud-hoogleraar Pieter Smoor vertaalt in het Nederlands en uit respect voor deze man in dezelfde strakke vorm en het onberispelijk metrum dat hij hanteerde.
En daarmee heb ik lopen leuren langs uitgeverijen, die het uit angst niet uit durfden brengen.
Tot ik bij de Nederlandse vrijdenkers kwam die het wél durfden. (Uitgeverij De Vrije Gedachte).
En dat deed ik niet alleen uit respect voor een light-versedichter avant la lettre, maar omdat ik het belangrijk vond voor de moslimjeugd hier.
En voor Nederlanders die niets afweten van de rijkdom van de Arabische cultuur.
En om een échte vrijdenker te eren, geen snob achter een computer.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Keene@.
In Ede zijn genoeg hoeren
om jouw hane-ei te voeren,
En in helder Istanboel
Zit een schreeuwlelijk met...met...
Metworst? Nee, met opgekropt gevoel.
Wil hem niet langer pesten,
Als je begrijpt wat ik niet bedoel.
Zijt Gij Keene een Queene
Geboren uit een duistere poel?
Die hoognodig moet berijmen
Wat verstart in ieders gevoel?
Zwelg maar heerlijk bij je zwijnen.
Ik zou zweren bij je steenpuist
Als die opensprong. Maar ik blijf koel.
Dat is de zwaan die in mij huist.
Blijf af van die donderse Martijn,
Pijnig hem niet, want hij blijft mijn,
Hoe vernuftig gij ook rijmt.
Op Sahara of Ankara,
Ik rijm vooral op
Aha!
Nu tevreden?
Op uw tombe staat geschreven:
'Al bij leven overleden'

[Geplaatst door: Arjan Keene]

Mijn opa zaliger zou zeggen: nou, nou ...
Was overigens een Brit, dus Keene rijmt in ieder geval niet op Queene, maar dan weer wel op Queen.

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

JaapvdBorn@ zijn citaat: 'Want ik zie enkel mietjes, maar geen mannen'

Ai, daarom moeten wij in het uniform van het mannelijke vers der verlichte versificatoren!

Rijmt Mussert
Dan toch
Op miezerd?

[Geplaatst door: Wijnand Steemers]

Voordat ik wegzak in deze digitale modder groet ik U, medevoyeurs,vanuit de echte wereld, en negeer deze 'light'versificatoren die aan mijn morrend gemompel nog enig merg voor hun bestaansrecht zouden kunnen zuigen.

[Geplaatst door: Martijn Benders]

Dank, Heer van den Born, voor de wijze les over het boek dat u vertaald heeft. Ik kan me echter niet herinneren een kwaad woord over de Heer Aboe l’Alaa al Ma’arri te hebben geopperd, maar ook dat weet u vast beter.

De gedichten die u post vind ik zielloze moraallesjes. Dat die ook al in de 11e eeuw geschreven werden toont maar aan dat het met de menselijke evolutie niet al te best gesteld is. Uiteraard vind u, als typische westerling, dit het hoogtepunt van de Arabische literatuur. U moet er niet aan denken dat er ook veel mooie gedichten over Allah geschreven zijn. De moslimkindjes in Leutjesbroek mogen zich gelukkig prijzen dat een verlichte ziel als u het ware woord uit hun cultuur heeft weten bovenhalen.

Ik heb zelf overigens niet zoveel met arabische poezie. Ik heb vooral erg veel oosteuropese en russische poezie gelezen. Schijnbaar nemen mensen automatisch aan dat in Istanbul wonen een zekere verplichting tot het apprecieren van allerlei zaken uit het midden-oosten met zich meebrengt. De naam 'cultuurbarbaar' neem ik dan ook graag als een geuzennaam aan van een pietlut als u.

[Geplaatst door: Arjan Keene]

Tot slot dan Kahlil Gibran, die aan de vraag van de dichter om te spreken over de schoonheid antwoordt:

"Al deze dingen heb je over de schoonheid gezegd,
maar in werkelijkheid had je het niet over haar, maar over de onbevredigde behoeften,
en de schoonheid is geen behoefte, maar een extase.
...
Zij is niet het beeld dat je zou willen zien, noch het lied dat je zou willen horen,
maar veeleer een beeld dat je ziet, al sluit je je ogen,
en een lied dat je hoort, ook al sluit je je oren."

[Geplaatst door: Martijn Benders]

Sorry, maar ik heb een pesthekel aan Gibran sinds ik de enorme fout maakte een boek te kopen met de liefdesbrieven die hij aan een of andere meid had geschreven. Nog nooit zoveel idealistisch gekwijl op een hoopje gezien.

[Geplaatst door: Arjan Keene]

Ja, da's jammer. Hij is ook niet de enige profeet die met een of andere meid aan de haal ging ...