Colofon

Dit is weblog De Contrabas. Begonnen op 21 augustus 2005 door Ton van ’t Hof en Chrétien Breukers. Laatste bericht zal worden geplaatst op 21 augustus 2015, of ergens rond die datum. De weblog zal blijven bestaan, om de rijke archieven niet aan de digitale vergetelheid prijs te hoeven geven.

De redactie was in handen van Chrétien Breukers. De reactiemogelijkheid is gesloten, omdat de website niet ten prooi wil vallen aan eindeloze reeksen spam of aan reacties van notoire internettrollen. Mailen over de website kan aan decontrabas[at]hotmail.com

De boeken van Uitgeverij De Contrabas worden geleverd via Liverse, via CB of direct via Liverse. Eind augustus gaat de nieuwe website van uitgeverij De Contrabas, met bestelinformatie, online.

augustus 2015

ma di wo do vr za zo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

« Poëzie is geen dooie juten zak | Hoofdmenu | Gedichten: Erwin Vogelezang »

14 december 2009

Gulden interviewt Van Willigenburg

Wat kunt u in de poëzie kwijt dat u niet kwijt kunt in de journalistiek?

Journalistiek klampt zich - steeds wanhopiger, lijkt het wel – vast aan logica, aan ethiek, aan een vorm van schijnrationaliteit. Dat loslaten, vind ik - ik zei het al -– ‘bevrijdend’. Waar je de intuïtie in de journalistiek steevast inkapselt met redeneringen, voorbeelden en citaten, kun je haar in poëzie in al haar naaktheid tonen. Ook al realiseer ik me dat de redeneringen, voorbeelden en citaten via de achterdeur weer mijn poëzie binnendringen. Dat laat ik ruimhartig toe. De angst dat het daardoor te veel op journalistiek gaat lijken, ken ik niet. Misschien ligt daar een zwak punt. Zou kunnen.
Lees verder op Meander.

Reacties

Chrétien Breukers

Nog opvallender, en heel aardig:

Vraag: Welke poëzie vindt u dat er gelezen moet worden?
HvW: Als ik dan tóch mag pushen: lees meer oppervlakkige poëzie, mensen! Neem Nico Dijkshoorn. Af en toe geniaal. Oppervlakkigheid is misschien wel de zwaarst onderschatte emotie in de poëzie. Daar moet ik eigenlijk eens een vlammend pamflet aan wijden.

Dát pamflet zou ik wel eens willen lezen. Al zou ik oppervlakkigheid niet zien als een emotie, maar wie ben ik? Etc.

RHCdG

Oppervlakkigheid is een kwaliteit waar maar zeer weinig mensen over beschikken, doorgaans pas na zeer lange geestelijke ascese. Dat zal HvW wel niet bedoelen. Waarschijnlijk bewondert hij in Nico Dijkshoorn het gemak waarmee die man oppervlakkige indrukken omzet in diep ingesleten vooroordelen en pasklare opinies.

Samuel Vriezen

Inderdaad een interessante opmerking over die oppervlakkigheid. Het is natuurlijk helemaal afhankelijk van hoe je dat precies invult, maar ik zou het er mee eens kunnen zijn. Als "oppervlakkig" ook ongeveer de poëzie van Stephen Ratcliffe zou betekenen bijvoorbeeld:

http://www.ubu.com/ubu/unpub/Unpub_025_Ratcliffe_Cloud.pdf
http://www.ubu.com/ubu/unpub/Unpub_026_Ratcliffe_Human.pdf

Erwin

...waarbij ik me dan afvraag hoe je dit als 'oppervlakkig' uit zou willen leggen. Meticulously descriptive, ja, maar met de 'oppervlakkigheid' van Nico Dijkshoorn heeft het niet veel gemeen. In beide gevallen zijn de teksten geproduceerd door veredelde zoogdieren, maar dan heb je de overeenkomsten ook wel uitgeput behandeld. Maar goed, je moet soms een aanleiding hebben om ergens de aandacht op te vestigen. En in dit geval kan dat geen kwaad, denk ik.

RHCdG

Ik kan die pdf's niet openen, weet niet waarom? Maar zelf denk ik bij oppervlakkigheid - en nu wordt het even heel diepzinnig - vooral aan fenomenologie, aan empirie, aan Nietzsche's vrolijke wetenschap en, voor wat de poëzie betreft, aan haiku's van Buson en Basho. Enfin. Als het maar duidelijk is dat ik niet van de straat ben.

Erwin

Ik ben wel van de straat (je ontkomt bijna niet aan de Nederlandse planologie), maar Basho 'ken' ik (yeehaw!) en ook daar zie ik geen Dijkshoorn in.

RHCdG

Nee, maar dat beweerde ook juist niet.

Samuel Vriezen

Volgens mij heeft Ratcliffe in de meeste van zijn boeken niets anders gedaan dan dag in, dag uit volgens een of andere systematiek registreren wat er gebeurde. Geen achterliggende duiding en verdieping. Op die manier ligt dat werk heel erg aan de oppervlakte. Dat levert ook boeken van vele honderden pagina's op met steeds hetzelfde oppervlak.

Dat is "oppervlakkig" zoals minimal art het is. Gewoon een vierkant, gewoon een rechthoek, enzovoort. Je kunt best een indirecte link naar Dijkshoorn maken, voorzover die zich baseert op Vaandrager, en via de Nul-groep kun je dan denk ik wel tot verwantschap komen.

Rutger: ik kan ze je morgen wel sturen anders, die .pdfs. Er is nu ook een weblog van hem: http://stephenratcliffe.blogspot.com/

Die gedichten komen iets minder "oppervlakkig" over, denk ik. In de eerdere gedichten heb je allerlei gedachten en opmerkingen die steeds aan een personage worden toegeschreven. Dan is het dus duidelijk oppervlakkige registratie: X zei "Y", enz. In de reeks die hij nu schrijft zijn er geen personages, en lees je dus gedachten, die maken zo zonder context helemaal vanzelf een "diepere" indruk. Maar eigenlijk zijn het ook gewoon maar geregistreerde verschijnselen.

Prachtige dichter in elk geval. Helemaal Dijkshoorn is het niet, hoewel die natuurlijk ook gewoon zomaar wat gedachten opschrijft. Hij laat eigenlijk meer scheten, en daar zitten er wel eens heel grappige tussen. Maar als je strikt bent zijn ze misschien wel niet altijd zo oppervlakkig. Het zijn zinnetjes met knipogen, en dan zit er dus ook "iets achter". En dan ben je het oppervlak kwijt.

Eigenlijk is de hele presentatie van die man een en al knipoog. Daarom vinden we het ook stiekem leuk. We vinden het leuk, omdat het stiekem is om het leuk te vinden.

Basho's reisboeken heb ik nog wel eens flinke delen van gelezen, maar bij elke stukje proza en elke haiku had de vertaler zo giganstisch veel voetnoten over de achterliggende Japanse cultuur moeten opnemen, dat ik het spoor kwijt raakte. "Oppervlakkig" in Rutgers zin vond ik het in elk geval niet meer...

Gert de Jager

Hé, we hebben het over Basho zonder een macrameeënderijketandartsweduwen-context.

Het is waar dat veel culturele referenties in de reisboeken de westerse lezer ontgaan. Hetzelfde geldt voor Basho’s en Busons haiku’s. Bij de laatste komen daar nog de klankeffecten bij die voor een Japanse lezer erg belangrijk zijn – om maar niet te spreken van de verfijnde genoegens van de kalligrafie. Dat neemt niet weg dat er heel wat haiku’s zijn die los van elke culturele referentie een grote impact op westerse lezers hebben gehad - als natuurbeeld met een resonantie waarvoor de term ‘metafysisch’ al te zwaar is.

Het kan zijn dat al die westerse lezers zich vergissen en haiku’s lezen en schrijven om de verkeerde redenen. Het kan ook zijn dat het soms beter is om de naslagwerken in een hoek te gooien en de gigantische hoeveelheid noten ongelezen te laten. ‘Comburite mihi lexica’, riep een hoogleraar klassieke talen eens uit voor een verbluft publiek van studenten: ‘verbrandt alle woordenboeken’. Wat je in een gedicht kunt zien, manifesteert zich op de allereerste plaats inderdaad aan de oppervlakte. In een haiku is dat, meer dan we gewend zijn in de westerse poëzie, een semantische oppervlakte.

Met wat mijnheer Dijkshoorn ons als poëzie voorschotelt, heeft dit overigens vrij weinig te maken.

RHCdG

Weet niet goed wat je bedoelt met een 'semantische oppervlakte', Gert. Ik heb weliswaar Barthes' 'Rijk van de tekens' gelezen, maar ben verder helemaal geen kenner van haiku, lees alleen met ongelooflijk veel plezier en bewondering een bundeling haiku getiteld 'Een jonge maan', vertaald en ingeleid door J. van Tooren (ingedeeld volgens de seizoenen, net als die mooie film van Kim Ki-Duk). In dat boek staan ook veel andere haiku-meesters, onder wie Shiki en Issa, maar het zijn Basho en Buson die me telkens vloeren - ik kan het niet anders zeggen. Ze laten zien wat concentratie is, het denken aan iets en niet aan iets anders. En ja, misschien is dat bij nader inzien wel het tegendeel van oppervlakkig, en heb ik een verkeerd voorbeeld gegeven. Maar wie weet ook hangen beide beschouwingswijzen innig samen.

Erwin

@ Samuel: Je ben de koning van de verbanden. ;-) Je zult gelijk hebben wat Ratcliffe betreft. Ik kende zijn werk niet en baseerde mijn uitspraak dus puur op die PDF's. Of ik gedachten als 'geregistreerde verschijnselen' wil beschouwen, daar moet ik even over nadenken. Maar eerst aan het werk.

Bert Natter

Ik geloof dat er een verschil bestaat tussen oppervlakkig zijn en aan de oppervlakte blijven.

Bert Natter

Ik moet ook denken aan die uitspraak van de componist Hendrik Andriessen over het verschil tussen Franse en Duitse muziek (kan even het boek niet vinden, dus parafraseer ik):

De Duitsers graven heel diep, maar wat vinden ze eigenlijk? De Fransen blijven aan de oppervlakte, omdat ze weten dat de waarheid zich daar vlak onder bevindt.

Bij Basho denk ik dat het allebei is en bij Dijkshoorn geen van beide, hoewel ik erom moet lachen en er een zekere virtuositeit in zijn werk zit - het is de lichtvoetige virtuositeit van rrrrrroept u maarrrr en die veronderstelt talent, taalgevoel, humor, schaamteloosheid en lenigheid van geest. Maar over driehonderd jaar zullen zelfs zo idioot veel noten als bij Basho Dijkshoorn niet meer begrijpelijk maken voor Japanners.

f.starik

Italo Calvino heeft op iets dergelijks ook gewezen: (ook ik parafraseer wegens intuïtief geordende boekenkast) 'Diepheid, diepzinnigheid, wat wil dat zeggen? Je als een steen naar de bodem laten zakken. Iedereen kan dat. Veel schoner is het, zich in te spannen te blijven drijven aan het glinsterende oppervlak, dat zoveel meer te bieden heeft en enzovoorts.'

RHCdG

Iets andere categorieën, maar evengoed: 'Men moet inzien dat het uitgebreide en het beknopte hetzelfde beogen' (Epicurus).

De reacties op dit bericht zijn afgesloten.

Uitgeverij De Contrabas

Cookies

De Contrabas maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie Zie hier
.

Laatste reacties

Pageviews


Sinds 21 augustus 2005

Categorieën

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...