Colofon

Dit is weblog De Contrabas. Begonnen op 21 augustus 2005 door Ton van ’t Hof en Chrétien Breukers. Laatste bericht zal worden geplaatst op 21 augustus 2015, of ergens rond die datum. De weblog zal blijven bestaan, om de rijke archieven niet aan de digitale vergetelheid prijs te hoeven geven.

De redactie was in handen van Chrétien Breukers. De reactiemogelijkheid is gesloten, omdat de website niet ten prooi wil vallen aan eindeloze reeksen spam of aan reacties van notoire internettrollen. Mailen over de website kan aan decontrabas[at]hotmail.com

De boeken van Uitgeverij De Contrabas worden geleverd via Liverse, via CB of direct via Liverse. Eind augustus gaat de nieuwe website van uitgeverij De Contrabas, met bestelinformatie, online.

augustus 2015

ma di wo do vr za zo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

« Galmaarden weer op zoek naar nieuwe dorpsdichter | Hoofdmenu | Kleine berichten »

20 oktober 2009

Over het copyright op Louis Zukofsky's teksten

LZ Paul Zukofsky, zoon van de bekende Louis, heeft niet veel op met zijn overleden vader en wil louter geld slaan uit het copyright dat hem is toegevallen. Hij heeft over zijn toepassing van het copyright een merkwaardig bericht geschreven, waarvan ik eerst dacht dat het een grapje was, maar bij nader inzien toch weer niet:

"Finally, when all else fails, and you remain hell-bent on quoting LZ, but you really, really REALLY do not want to deal with me, or you have been stupidly advised to try to circumvent me -- remind yourself again and again, and yet once more, what Lyndon Baines Johnson’s said about J. Edgar Hoover i.e.: “I’d rather have him inside the tent pissing out, than outside pissing in”."

Lees verder op Z-site: A Companion to the Works of Louis Zukofsky.

Reacties

Samuel Vriezen

Dit is dezelfde Paul Zukofsky waar Cage zijn zeer virtuoze Freeman Etudes voor viool voor componeerde - de eerste zeventien tenminste, want toen hield hij er mee op omdat ze volgens Zukofsky onspeelbaar waren. Toen later Irvine Arditti er naar keek bleken ze wel te doen te zijn en toen schreef Cage de rest.

PZ moet wel een enorme hekel aan zijn vader hebben. Of zelfs aan zijn leven, anders schrijf je toch niet een zin als "I can perhaps understand your misguided interest in literature, music, art, etc." Maar eerlijk is eerlijk: hij is volkomen helder. Absoluut zakelijk daarin. En dat hij weigert om zijn rechten gewoon maar weg te geven vind ik eigenlijk wel goed.

Alleen vraag ik me af: hoe zit dat met die "fair use"? ik begreep ook al uit andere hoeken dat het citaatrecht in de VS drastisch teruggebracht is. Maar hoe zit dat eigenlijk in ons land?

Gert de Jager

PZ heeft een indrukwekkende discografie op zijn naam staan en ik vermoed dat we zijn opmerkingen over het algehele ‘misguided interest’ met een flinke korrel zout mogen nemen. Op de site waar hij zijn uitspraken doet, staat een omvangrijke concordantie op LZ’s magnum opus “A” en worden behoorlijk wat secundaire studies genoemd die zelf ook weer behoorlijk wat citaten bevatten. Tegen ‘guided interest’ heeft zoonlief blijkbaar weinig bezwaar. LZ’s paparassen zijn bovendien in het bezit gekomen van een respectabele universiteit.

Waarschijnlijk heeft PZ minder een hekel aan zijn vader dan aan de Amerikaanse dissertatie-industrie die soms groteske vormen kan aannemen. Het werk van een dichter beschermen tegen oneigenlijke vormen van inkapseling zou een daad van respect kunnen zijn en tegelijkertijd een pleidooi voor een bepaalde wijze van lectuur.

M.Benders

"En dat hij weigert om zijn rechten gewoon maar weg te geven vind ik eigenlijk wel goed."

Citaatrecht kun je niet 'weggeven'.

Gert de Jager

"Paparassen" is in dit verband een mooie tikfout.

Samuel Vriezen

Hm, die opmerking over dat hij meer geneigd is zijn moeder in bescherming te willen nemen dan zijn vader zegt toch ook wel iets...

Gert de Jager

Het zegt vooral iets over de wens een privésfeer te beschermen. Blijkbaar zijn er types die vanwege "A" scènes uit een huwelijk proberen te reconstrueren.

Joost Baars

PZ klinkt vooral als iemand die heel boos en paranoia is vanwege "iets" in het verleden.

Op feitelijk niveau zegt hij niets onredelijks, denk ik. Maar aan de andere kant: je kunt precies hetzelfde zeggen met een compleet andere toon. De zin waar ik uiteindelijk het meeste problemen mee heb, is "but one line you may not cross i.e. never never ever tell me that your work is to be valued by me because it promotes my father."

Even afgezien van dat lelijke woord "promotes": interpretatie en hergebruik zijn manieren voor kunst om zich in te bedden in een hedendaagse cultuur. Daar horen ook slechte interpretaties en matig hergebruik bij. Kunst en wetenschap zijn nu eenmaal geen gestandaardiseerde fabrieksprocessen, maar ondernemingen waar het risico op een flop tenminste 50% moet zijn.

Ik kan me Jan Wolkers herinneren die in een van zijn laatste interviews zei dat Turks Fruit niet meer van hem was, omdat het verder van hem af stond dan van de mensen die het nu lazen (en eventueel weer citeerden). Dat wil natuurlijk niet zeggen dat Wolkers niet meer op zijn royalties stond, maar wel dat hij snapt hoe cultuur werkt.

Als PZ iets zou snappen van hoe cultuur werkt, en vooral als PZ iets zou snappen van de citeerdrift in het werk van zijn eigen vader (hoe ironisch kan het worden!), dan zou hij op een andere manier voor zijn royalties gaan staan, namelijk op een enthousiasmerende manier ("Be sure to contact me first. If you do, I'm sure we'll be able to work something out."). De toon in dit briefje is de toon van dat stomme protectionisme dat in veel kunstkringen helaas nog heel erg gemeengoed is: heb respect, kom niet aan Het Kunstwerk.

Gert de Jager

Volgens mij is het laatste werkelijk nergens meer gemeengoed. De zin waar je problemen mee hebt lijkt me een reactie op een standaardzin die PZ vaak onder ogen krijgt en niets inhoudelijks over bedoelingen van de jonge onderzoeker meedeelt. Als royalty’s PZ's belangrijkste motivatie waren, zou hij het citeren uit het werk van pa stimuleren. Hij doet juist het tegenovergestelde.

Ik beweer niet dat ik PZ's toon en standpunt ideaal vind. Hebzucht en een hekel aan LZ lijken me echter geen noodzakelijke interpretaties. Bij de gretigheid waarmee op Amerikaanse campussen symbolisch kapitaal wordt nagejaagd kun je wat mij betreft soms vraagtekens zetten. Poëzie wordt dienstbaar gemaakt aan theorieën en carrières. Het lezen van poëzie maakt deel uit van een communicatieproces en zoals elk communicatieproces heeft het zijn eigen ethiek. Het kan misschien geen kwaad die ethiek af en toe te verdedigen – of op zijn minst aan de orde te stellen dat er zo’n ethiek zou kunnen bestaan.

Joost Baars

@Gert:

"Het lezen van poëzie maakt deel uit van een communicatieproces en zoals elk communicatieproces heeft het zijn eigen ethiek. Het kan misschien geen kwaad die ethiek af en toe te verdedigen – of op zijn minst aan de orde te stellen dat er zo’n ethiek zou kunnen bestaan."

Ja. Maar als je dat in dit licht zo stelt, is het net alsof je vindt dat er op Amerikaanse campussen volledig barbaars en ethiekloos wordt geciteerd en dat PZ met zijn barbaarse toon de leesethiek verdedigt. Terwijl de werkelijke uitwerking van zijn toon bijvoorbeeld is dat we in Perdu minder snel geneigd zijn om een experimentele performance van "A" te programmeren. Nu wil ik niet prat gaan op de onomstotelijke waarde van een dergelijke performance, maar de crux van ontwikkeling is nou juist dat de onomstotelijkheid van een waarde pas achteraf kan blijken. En soms lang achteraf.

Ik bedoel daarmee niet te zeggen dat Perdu niet bereid zou zijn een performance fee te betalen. Ik bedoel dat je als programmeur of componist van een dergelijk werk na zo'n aggressief bericht van PZ denkt: laat maar, ik heb geen zin om met die man in conclaaf te gaan. Hij staat niet alleen voor zijn recht, maar hij ontmoedigt ook. En ik denk dat hij de verkeerden ontmoedigt, of liever: dat hij niet vantevoren kan weten wie hij moet ontmoedigen.

En daarmee schaadt hij zijn vaders werk. En dat blijkt vrij letterlijk als je het van citaten vergeven "A" leest. Als de erven van iedereen die LZ in "A" citeert zich zo moeilijk en aggressief hadden gedragen, dan had PZ nu zijn briefje niet kunnen schrijven.

Gert de Jager

"Volledig barbaars en ethiekloos" - dat beweer ik niet. "Soms" schrijf ik, en "af en toe".

Ik vind het vreemd dat je je als programmeur bij voorbaat laat afschrikken door PZ's toon. Als je echt iets met "A" wilt en je gelooft daarin, dan schrijf je toch een vriendelijk briefje? Niet echt een Werner Herzog-attitude.

Wat je als laatste beweert is misschien waar, maar misschien ook niet. Ik weet niet helemaal zeker of LZ wel toestemming nodig heeft/had voor de manier waarop hij citeert. In zijn grote voorbeeld, Pounds Cantos, zie ik in ieder geval geen enkele copyrightvermelding.

Samuel Vriezen

PZ is heel helder. Hij heeft liever niet dat je je met het werk van LZ bezighoudt. Wat er over zijn vader wordt gezegd kan hem niets schelen (zijn moeder wel). De ontmoediging is expliciet bedoeld, en staat er met zoveel woorden: "In general, as a matter of principle, and for your own well-being, I urge you to not work on Louis Zukofsky, and prefer that you do not."

Voor Gert's opmerking dat er ook van een "guided interest" sprake zou kunnen zijn wat PZ betreft zie ik trouwens weinig aanleiding. PZ zegt weliswaar dat hij eventueel begrip zou kunnen opbrengen voor je belangstelling, maar noemt die belangstelling dan al wel "misguided".

Of een citaat onder "fair use" valt, wordt van geval tot geval bepaald. Daarbij worden diverse factoren meegewogen; als er bijvoorbeeld geciteerd wordt ten behoeve van een parodie, of sowieso om iets nieuws te maken, wordt "fair use" makkelijker toegepast dan als er alleen maar wordt aangehaald. Dus het verwerken van citaten in een nieuw gedicht, vergelijkbaar met de manier waarop LZ zelf ook citaten verwerkt heeft, zouden mogelijk kans kunnen hebben bij de rechter.

RHCdG

Ik ben helaas niet bekend met de Zukofsky's, maar het komt mij voor dat Pauls ‘copyright notice’ blijk geeft van een bijzondere gevoeligheid voor plagiaat, in de oudste betekenis van het woord: een 'mensen-' of 'zielenrover' (plagiarius). Kennelijk heeft Paul het gevoel dat zijn vader – de man van vlees en bloed - hem wordt ontvreemd door wat er door anderen met zijn werk wordt gedaan. Dat lijkt me de overheersende reden dat hij geld vraagt voor gebruik van dat werk: wie hem niet zijn vader kan laten, moet daarvoor betalen.

Ik kan daar wel inkomen. Zoals bekend doe ik nogal mijn best meer bekendheid aan het werk van mijn vader te geven - maar een van mijn zusjes weigert nog altijd om het werk te lezen, omdat ze bang is dat dat het beeld dat zij van hem heeft zal vertroebelen. Voor mij geldt dat bezwaar niet, omdat ik het werk niet los zie van dat leven: het werk is wat buiten het leven valt, buiten de 'daden van het ik', maar het valt binnen de naam, het 'meer ik dan ik'. Er valt dus niets te plagiëren, te 'roven', want het punt waarop beide zijn terug te voeren - waar het bij plagiaatkwesties toch om gaat - is die naam: een term binnen een orde waarin iedereen deelt. Vandaar, vermoedelijk, dat de zorg van Paul nagenoeg beperkt blijft tot een juiste weergave van die naam.

Samuel Vriezen

"Kennelijk heeft Paul het gevoel dat zijn vader – de man van vlees en bloed - hem wordt ontvreemd door wat er door anderen met zijn werk wordt gedaan."

Toch zegt hij: "I hardly give a damn what is said about my father [...] my interest is almost purely economic."

Gert de Jager

Ja, dat schrijft hij. En meteen daarna:

That being said, I do not approve of delving into the personal lives of my parents. If you wish to spend your time worrying if LZ did or did not shtupp alligators, that is your problem, but I will not approve quotation. That is not scholarship. That is gossip, and beneath contempt.

Ergo: PZ werkt vanuit een idee wat werkelijk 'scholarship' is en wil wel degelijk een beeld van zijn vader onaangetast laten. Ik denk dat Rutger gelijk heeft.

Samuel Vriezen

Ja, maar het blijft zo dat hij liever niet heeft dat er iemand met "scholarship" rond zijn vader bezig is. ("I urge you to not work on Louis Zukofsky, and prefer that you do not.") Scholarship is hoogstens nog net te billijken.

Gert de Jager

Ook die uitspraak van PZ ondersteunt de interpretatie van Rutger, vind ik. Afblijven, privé, het is mijn vader en niet de jouwe, nooit zul je met je geleerdheid en je theorieën iets over mijn vader kunnen meedelen dat ook maar in de buurt komt van de werkelijkheid. Lees LZ's boeken, maar houd je kop. Zoiets, denk ik.

Overigens doet PZ zijn uitspraken in een context: een website waarop degelijke en analytische stukken te vinden zijn van hemzelf en anderen. Voorbeelden van 'scholarship' waar blijkbaar weinig op aan te merken valt.

Samuel Vriezen

Kennelijk is het in elk geval geen "gossip", maar de kwaliteit van het scholarship maakt PZ niet uit, zolang er maar voor betaald is. Het enige dat we uit zijn tekst over die site kunnen concluderen is dat het zakelijk rond is.

Verder is het allemaal speculatie. Maar ik blijf niet geneigd om aan het woord van PZ te twijfelen als hij zegt dat zijn belang vrijwel volstrekt economisch is. En het is wel mooi dat hij kennelijk daarmee de wil van zijn vader uitvoert.

Chrétien Breukers

Kan iemand Samuel Vriezen een keer een admin-bar geven? Het is te veel, en zijn reacties hebben de smaak van bedorven rubber.

Samuel Vriezen

Dat is waar.

De reacties op dit bericht zijn afgesloten.

Uitgeverij De Contrabas

Cookies

De Contrabas maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie Zie hier
.

Laatste reacties

Pageviews


Sinds 21 augustus 2005

Categorieën

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...