Nasr op nrc.tv

Dichter des Vaderlands Ramsey Nasr draagt vanaf nu zijn gedichten voor op nrc.tv. Vandaag: mi have een droom: Rotterdamse straattaal in het jaar 2059.  Zo begint het:

wullah, poetry poet, let mi takki you 1 ding: di trobbi hier is dit
ben van me eigen now zo 66 jari & skerieus ben geen racist, aber
alle josti op een stokki, uptodate, wats deze shit? ik zeg maar zo
mi was nog maar een breezer als mi moeder zij zo zei: “azizi
doe gewoon jij, doe je gekke shit genoeg, wees beleefd, maak geen tsjoeri
toon props voor je brada, zeg ‘wazzup meneer’, ‘fawaka’ – en duh (...)

en zo gaat het door.  Hier verder lezen. Onder het interview.

Comments

[Geplaatst door: RHCdG]

Voor wie dacht dat over 50 jaar alle talen in het Engels zijn opgegaan: het tegendeel is het geval. De minderheidstalen treden juist aan de oppervlakte. Fantastisch gedaan, het beste DDV-gedicht dat ik gelezen heb.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

En zo is dat. Dit is heel goed.

[Geplaatst door: jan Pollet]

Dit is niet alleen heel goed, dit illustreert ook de positieve slagkracht van het internet: snel, voor iedereen leesbaar en hoorbaar en zichtbaar. Laten we de performer in Nasr niet veronachtzamen. Zo'n clip is toch een onmisbare aanvulling, niet alleen op het gedicht maar ook op de papieren analyses die literatuurhistorici, taalwetenschappers en sociologen er later zullen van maken. Deze DiDeVa is een DiDeVa van vandaag en van iedereen. Mooi.

[Geplaatst door: Erwin]

En toch: moet 'de poëzie' verstraattaalt worden? En, zo ja, kunnen we dan niet beter gewoon een cd'tje van De Jeugd, DuvelDuvel of Jawat! in het spelertje schuiven? Ik vind het een beetje geforceerd. Maar goed.

[Geplaatst door: Maarten Das]

Hier is meer aan de hand dan enkel 'verstraattaling' (excuseer dit lelijke woord), hier heeft het een inhoudelijke functie. Nasr blijft verbazen en bewondering oogsten.

[Geplaatst door: jan Pollet]

Bovendien is het een mogelijke evolutie die de taal zou kunnen afleggen in de komende 50 jaar. (zie ook de terechte opmerking van RHDdG hierboven.) Taal is geen statisch gegeven. Taal verandert, muteert, sluit huwelijken met andere talen, verdwijnt, sterft. Taal is een levend wezen.

[Geplaatst door: Erwin]

Tsja. Ik hoor toch liever een rapper. Smaken verschillen, uiteraard.

@Jan Dat de taal evolueert, durf ik niet te ontkennen. Maar of de 'nieuwe taal' van vandaag het huidige decennium overleeft (mieters gaaf, anyone?) betwijfel ik.

[Geplaatst door: mponte]

Ik weet niet of ik het nou zo goed vind, eigenlijk. Wat doet hij nou helemaal? Hij voert een figuur ten tonele in 1959 die met een Rotterdams accent voornamelijk slecht Surinaams spreekt om hem vervolgens in de metaforiek van Martin Luther King de segregatie en een teruggang naar de jaren vijftig van een eeuw eerder te laten preken. Wat is het statement hier nou precies? De angst is reeel, wees niet verbaasd wanneer mensen in de toekomst het racisme militanter gaan bestrijden?

[Geplaatst door: mponte]

het racisme gaan ze natuurlijk niet militanter bestrijden, maar prediken. de multicultuur gaan ze bestrijden. maar dat hadden jullie al wel begrepen, neem ik aan.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Ah, Nasr is nu gezakt voor zijn nY-diploma. Jammer.

[Geplaatst door: jan Pollet]

'mi have een droom' is volgens mij een eufemisme voor 'mi have een illusion'. Nasr houdt de onderbuik van een maatschappij een spiegel voor à la de Spaanse Brabander. De droom is een vermolmde droom, een anachronisme, lachwekkend want volslagen irreël. Een en ander kadert ook in zijn aangekondigd plan om de identiteitscrisis van Nederland als thema van zijn DiDeVa-schap te nemen.

[Geplaatst door: Maarten Das]

Wat hij doet? Mij verbazen, laten lachen, nadenken, en genieten van de opbouw en muzikaliteit van het geheel, en dat alleen maar door woorden. Het gaat over de wereld waar we nu in leven, maar is ook een fraai staaltje spelen met taal. Als een gedicht dat allemaal bereikt, vind ik het erg geslaagd.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Maarten: goed, je lacht en denkt dus, maar waar lach je dan precies om en wat denk je er precies van? Over de wereld gaan en spelen met taal doet elk gedicht, dus dat kan het op zich toch niet wezen.

[Geplaatst door: RHCdG]

Persoonlijk vind ik het niet nodig iemand de reden te laten verklaren waarom hij lacht, verbaasd is, nadenkt of geniet. Poëzie werkt o.m. en allicht in eerste instantie op het gemoed, het lijf, en wat daar gebeurt hoeft zich niet m.i. te legitimeren. Als het lezen, genieten en nadenken over een gedicht zo'n weinig vrijblijvende bezigheid is, zou 't je haast de lust ontnemen je überhaupt met poëzie bezig te houden.

Verder nog in de richting van mponte: door over dat Rotterdamse accent te vallen val je volgens mij in de val van het gedicht. Het is, dat leek me duidelijk, maar voor de zekerheid zei ik het al, juist in een taal gesteld waarin verschillende stemmen c.q. talen meeresoneren. Een soort flarf maar dan anders. Of is het de bedoeling dat Nasr zijn accent aflegt en een taal spreekt die iedereen verstaat maar die niemand de zijne kan noemen? Net zoals het niet voldoende is te zeggen dat je iets mooi vindt maar er 'uitleg' bij moet verschaffen (zie boven?). Dat lijkt me een lichte vorm van het 'racisme' waar je 't over hebt. Verder wijs ik er nog op dat je je een eeuw vergist: het gedicht speelt in 2059.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

"Persoonlijk vind ik het niet nodig iemand de reden te laten verklaren waarom hij lacht, verbaasd is, nadenkt of geniet."

Ik ook niet, tenzij dat lachen als antwoord moet gelden op de vraag wat de dichter doet.

De vraag die gesteld werd ging niet over legitimatie maar over betekenis.

[Geplaatst door: Erwin]

"Wat hij doet? Mij verbazen, laten lachen, nadenken, en genieten van de opbouw en muzikaliteit van het geheel, en dat alleen maar door woorden. Het gaat over de wereld waar we nu in leven, maar is ook een fraai staaltje spelen met taal. Als een gedicht dat allemaal bereikt, vind ik het erg geslaagd."

Ik ook, maar dit gedicht doet mij (helaas) weinig. Ik kan er niet om lachen, ben geen moment verbaasd en evenmin al te zeer onder de indruk van de vermeende muzikaliteit. Ik vind het op een wat abstracte manier knap geschreven, maar heb constant het idee dat het een aanleuntrucje is. Dichter doet Straattaal. Big fucking deal. Smaak, smaak, smaak.

[Geplaatst door: RHCdG]

Dat was inderdaad de vraag die gesteld werd, maar het antwoord keerde de vraag om, en terecht: want het enige adequate antwoord erop bestaat uit een herhaling van de tekst van het gedicht. Het antwoord dat een lezer geeft, heeft betrekking op *diens* reactie. En als die reactie nu eens niet-discursief is, maar intuïtief - dwz op een 'onmiddellijke, niet op begripsdenken en redenering berustende overtuiging van de waarheid' (Van Dale) - dan geeft navraag m.i. geen pas: de vraag beheerst nl. niet het discours, maar maakt er zelf deel van uit. Door te beweren dat het hier om 'betekenis' gaat verschaf je een alibi aan een vraag die zichzelf weigert te legitimeren, omdat het haar doel is om ditzelfde trucje juist op anderen toe te passen, en het hen aldus lastig te maken.

Ik heb ook genoten van dit gedicht. Genoten!

[Geplaatst door: Maarten Das]

Ik verbaas mij over dit onverwachte gedicht (straattaal in poëzie is niet nieuw, maar had ik echt niet van Ramsey Nasr verwacht - tot ik me weer zijn stadsgedichten voor Antwerpen herinnerde, maar toch) en denk: hij is toch echt van heel veel markten thuis. Ik lach om het komische effect van het gebruik van straattaal. Ik besef me dat Nederland altijd een smeltkroes is geweest, alleen dat we ons daar niet (altijd even goed) van bewust zijn, en het is natuurlijk een gedachtenexperiment over hoe het Rotterdams over een halve eeuw misschien klinkt. Dat vind ik mooi, droom maar, denk ik dan. En ga maar los met die straattaal, heerlijk, het werkt op mijn lachspieren, terwijl het tegelijk serieus bedoeld is. Knap toch?

[Geplaatst door: jan Pollet]

Ik sluit me volledig aan bij RHCdG. Het is een organisch geheel gebracht door een rasperformer. Het sleept je mee, het swingt, het draait je maag om, het tilt je op, het draait de vinger in de wonde. Poëzie quoi.

[Geplaatst door: RHCdG]

"Dichter doet Straattaal. Big fucking deal."

Lijkt me de reactie van een paranoïcus die bang is dat de dichter er met zíjn straattaal vandoor gaat, in plaats van in te zien dat de dichter voor die taal juist ruimte reserveert.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

"Dat was inderdaad de vraag die gesteld werd, maar het antwoord keerde de vraag om, en terecht: want het enige adequate antwoord erop bestaat uit een herhaling van de tekst van het gedicht."

Je blijft me verrassen, Rutger. Ik dacht nou net dat je door Vaessens helemaal was gewonnen voor het wereldse en het uit de ivoren toren treden van de literatuur maar nu is de betekenis van de tekst toch weer helemaal de tekst zelf.

Ik vind het verder allemaal best hoor, mij heb je er niet mee, en ik ben heel blij dat er zo veel mensen van het gedicht hebben genoten. Het interesseert me ook niet om de kwaliteit van het gedicht te betwisten.

Dat neemt niet weg ik het onbehagen van Matthijs ook begrijp, en niet zie worden weggenomen door de loftuitingen.

Laten we niet vergeten dat Nasr DdV is en dat is geworden op een programma waarin hij Nederland wil helpen bij de worsteling met zijn identiteit. Dit gedicht is daar overduidelijk een bijdrage aan. Dan kunnen we niet onder de vraag uit: wat is precies de bijdrage die dit gedicht levert? Wat is de uitwerking van dit gedicht op het identiteitsdebat?

Ik moet zeggen dat ik het zelf ook niet zo precies zie. Er is een soort Wildersstemmer van de toekomst aan het woord maar dan uit verschillende hedendaagse subculturen samengesteld, een xenofoob met een taaltje dat door veel lezers hier erg grappig wordt gevonden. (Waarom is het trouwens grappig? Wat zegt het dat die etnische en sociale registers komisch worden uitgespeeld? Zouden we ook in staat zijn om zo'n spreker serieus te nemen?)

De boodschap lijkt te zijn dat de xenofobe sentimenten van het lyrisch subject bizar zijn omdat dat subject uit verschillende identiteiten is samengesteld, en op dezelfde manier zijn misschien onze eigen xenofobe sentimenten ook bizar. Die spiegel, die de DdV ons voorhoudt dus. Dat inzicht is niet heel opzienbarend, maar misschien weet Nasr met zijn gedicht en performance wel wat xenofoben te bereiken die daar nog nooit over hebben nagedacht, dat zou natuurlijk fijn zijn.

De precieze verhouding tussen die gefingeerde toekomst en onze tijd is niet zo heel scherp uitgewerkt, waarmee de analyse vlak blijft. Zo wordt de voornaamste hedendaagse motivering voor discriminatie niet op grond van afkomst maar in termen van ideologie verwoord, en zit daar op dit moment het venijn (Theodor Holman: "Er is een verschil tussen ‘alle Marokkanen het land uit’ of ‘alle islamieten het land uit’. Het eerste zou ik ernstig bedreigend vinden, het tweede zou ik toejuichen.")

Blijft over het komische effect: een hybride van typetjes. Dus: "multi-culti is burlesk maar uiteindelijk toch vooral intolerant"? Wat ons wordt voorgehouden is vooral een lachspiegel?

[Geplaatst door: RHCdG]

Fraai staaltje manipulatie is dit, zeg:

"Je blijft me verrassen, Rutger. Ik dacht nou net dat je door Vaessens helemaal was gewonnen voor het wereldse en het uit de ivoren toren treden van de literatuur maar nu is de betekenis van de tekst toch weer helemaal de tekst zelf."

Nooit de moeite genomen, kennelijk, om mijn teksten over Vaessens' boek te bestuderen, maar wel mag ik me tegen zulke insinuaties verdedigen? Het is weer hetzelfde geintje als wat bij Maarten Das werd uitgehaald, waarbij iemand wordt gedwongen zich uit te drukken in een taal die hem wordt opgelegd, vergelijkbaar met wat Mulisch beschrijft in het verhaal 'Keuring', waarin een soldaat tegen een officier onder bedreiging van een pistool roept:

"Niks christendom! God worden! En nu vervoegen! Ik word God, jij wordt God, wij worden God, zij worden God..."

Pas als het rijtje is afgemaakt, is men in Perdu tevreden.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Goed, goed, ik doe mijn pistool al weg.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Serieus Rutger: ik dwing jou nergens toe en Maarten Das ook niet, en je mag me ook best een idioot noemen omdat ik opmerkingen van je niet goed heb begrepen. Verder zit ik niet bij Perdu (zoals Matthijs Ponte trouwens niet bij nY zit.)

De discussie over het gedicht is geloof ik ondertussen al weer voorbij.

[Geplaatst door: RHCdG]

OK, Samuel.