Jan Lauwereyns, 'Addertje zonder kop'

 "Zekere dag in de tuin" vindt de dichter "een addertje met geen kop" en - zo wordt verondersteld - "Onder bladeren de rest van het addertje zonder kop". Het beeld van het levenloze, hersenloze, dierenlichaam is de aanzet voor een flitsende dialoog over de functie van poëzie.

Dit tweetalig uitgegeven gedicht van Jan Lauwereyns blijft angstvallig uit de buurt van de voor de hand liggende metafoor "de tekst (het koploos addertje) is de uiterlijke verschijningsvorm van een onder bladeren verscholen diepere betekenis". In plaats van te belanden in een versleten 'er-staat-niet-wat-er-staat-discussie', kiest Lauwereyns voor een dartel spel met wat 'echt' is en parafraseert hij zelfs letterlijk Pessoa:

(...) Het is iets wat de dichter ooit heeft beweerd
Eigen pijn voor te wenden als pijn
Voor te wenden
Schijnbaar
Alsof het niet echt is(...)

'Addertje zonder kop' heeft, met zijn korte, eenvoudige en repetitieve zinnetjes iets weg van een parabel of een sprookje. Hypothetisch denken en kinderlijke fantasie wisselen elkaar af.  Wanneer de fantasie en het droomdenken de overhand dreigen te krijgen roept de nuchterheid het gedicht een halt toe. Addertjes (en gedichten) mogen hun kop verliezen maar de dichter niet:

Ho, genoeg
De kop van de dichter in hoge vlucht
Zeg dat het niet waar is
Het is wel een beetje
Erop en erover, meneer
Wie doet zoiets

[Addertje zonder kop van Jan Lauwereyns is een tweetalige uitgave van Druksel en werd op 5 maart 2009 in Japan voorgesteld ter gelegenheid van Shi-No, een symposium rond wetenschap en poëzie in Ebisu, Tokyo.]