Colofon

Dit is weblog De Contrabas. Begonnen op 21 augustus 2005 door Ton van ’t Hof en Chrétien Breukers. Laatste bericht zal worden geplaatst op 21 augustus 2015, of ergens rond die datum. De weblog zal blijven bestaan, om de rijke archieven niet aan de digitale vergetelheid prijs te hoeven geven.

De redactie was in handen van Chrétien Breukers. De reactiemogelijkheid is gesloten, omdat de website niet ten prooi wil vallen aan eindeloze reeksen spam of aan reacties van notoire internettrollen. Mailen over de website kan aan decontrabas[at]hotmail.com

De boeken van Uitgeverij De Contrabas worden geleverd via Liverse, via CB of direct via Liverse. Eind augustus gaat de nieuwe website van uitgeverij De Contrabas, met bestelinformatie, online.

augustus 2015

ma di wo do vr za zo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

« De opvolger van Knuvelder, deel 5 | Hoofdmenu | Gedicht: Eelke van Es »

20 juni 2009

'Ouwde zuurpit' op de bres voor de dichters

‘Nu heb ik weer de behoefte om een stuk te schrijven over het feit dat de militaire Willemsorde door de koningin wordt uitgereikt’, schrijft hij, ‘terwijl de PC Hooftprijs in een achterafzaaltje van het Letterkundig Museum wordt overhandigd. Er komt niemand. Een treurige vertoning. Dus wij geven de soldaten meer eer dan de dichters, dat zegt iets over onze cultuur’. zei Freek De Jonge.

Reacties

Chrétien Breukers

Het pamflet van Brouwers gaat over de positie van de schrijver - niet alleen over de positie van de schrijver Brouwers.

Gert de Jager

‘Dus wij geven de soldaten meer eer dan de dichters, dat zegt iets over onze cultuur’.

Dichters worden nooit genoeg gelezen en geëerd en ook cultuurkritiek kan er nooit genoeg zijn. Toch is het ‘dus’ van De Jonge en Vaessens in dit geval niet erg gefundeerd.

Als ik het goed heb, was het voor het eerst in veertig jaar dat de Willemsorde werd uitgereikt. Dat Majesteit die gebeurtenis wel eens wilde bijwonen, is logisch – als ze deze kans niet gegrepen had, was ze naar alle waarschijnlijkheid zonder ooit een dappere soldaat tot ridder te slaan, het graf ingedaald. Vergelijk dat eens met haar aanwezigheid bij culturele manifestaties. De gemiddelde balletdanser loopt een grotere kans op een koninklijke inspectie van zijn kuiten dan de gemiddelde soldaat.

Ook wat de prijs zelf betreft, gaat de vergelijking niet op. De Koningin is niet aanwezig bij de uitreiking van de P.C. Hooftprijs, maar eens in de zes jaar reikt ze in Hoogsteigen Persoon de Prijs der Nederlandse Letteren uit aan een auteur uit Nederland of Vlaanderen. De P.C. Hooftprijs krijgt de laureaat uit handen van een minister – zoals een gedecoreerde militair door een minister zijn onderscheiding krijgt opgespeld. Het zaaltje van het Letterkundig Museum was in het verleden een zaal in het Muiderslot. Sinds enige jaren is dat niet meer zo. Omdat sommige auteurs een beetje zenuwachtig worden van officieel gedoe, wordt de entourage van de prijstoekenning tegenwoordig bepaald in nauw overleg met de laureaat.

De tegenstelling tussen dichters en soldaten is een makkelijke. Er zijn weinig landen in West-Europa waar militairen en militarisme zo laag in aanzien staan als Nederland en op zichzelf lijkt me dat een kenmerk van beschaving. Zachtmoedige en fijngevoelige dichters – zij lijken zich te bevinden op het andere uiteinde van een spectrum. Het geringe respect voor het militair bedrijf heeft geleid tot een moeizame traumaverwerking bij soldaten die in Libanon gestationeerd waren, in Bosnië of waar dan ook. Veteranendagen, de reanimatie van de Willemsorde – het zijn allemaal pogingen om in een pacifistische samenleving militairen een vorm van symbolische erkenning te bezorgen. Daar omwille van de eigen nering, ook als dat poëzie is, een vreemde draai aan geven is niet alleen gemakzuchtig, maar ook een beetje wreed.

Daan de Ligt

"Zachtmoedige en fijngevoelige dichters" ?

Ik krijg toch een heel andere indruk als ik sommige poëziesites lees. Ook tijdens de verkiezing van de DDV kreeg ik een andere indruk, achter elke letter lag een bermbom verborgen.

Hans van Willigenburg

Een heel terechte 'post'/nuancering van Gert de Jager. Zal die protestgeneratie het dan nooit leren...;-)...? Altijd maar janken.

Gert de Jager

Alsjeblieft, laten we niet in generaties denken, protest- of anderzins. De Jonge vindt wat, Vaessens vindt wat, ik vind wat anders. Qua leeftijd zit ik trouwens precies tussen beide heren in.

Hans van Willigenburg

Met permissie: ik zie een patroon, met name in het 'verwerkingsproces' van de babyboomers die afscheid moeten nemen van de rap in onbruik rakende kroonjuwelen van de '68-rovolutie (De Jonge c.s.)

Gert de Jager

Ik zie De Jonge als een van de grootste kunstenaars van zijn generatie - en dat terwijl ik een bloedhekel aan cabaret heb. Zijn optreden in de publieke sfeer afdoen als 'altijd maar janken' vind ik beneden peil. Door hem in het hokje van de protestgeneratie te plaatsen maak je het jezelf makkelijk en hoef je nooit over iets wat hij zegt na te denken - dankzij je 'patroon' heb je alles bij voorbaat geïnterpreteerd en heb je altijd gelijk. Qua geestelijke luiheid doe je dan wat mij betreft niet zo heel veel onder voor wat je zo prettig de 'protestgeneratie' noemt.

Gert de Jager

Zie voor de werkelijke reden voor het achterafzaaltje de reactie van Marita Mathijsen via bovenstaande link. De gang van zaken die ik beschreef moet ergens in de jaren '90 veranderd zijn - na het gedoe rond Brandt Corstius vermoedelijk.

Lucebert was overigens degene die zijn prijs niet in het Muiderslot in ontvangst wilde nemen. Hij wilde jazz en normale mensen.

RHCdG

Dat is ook toevallig. Dit zette ik net gisteren online:

"[Luceberts] 'signalement onbekend' in Atonaal van 1951 - het is dan voor het eerst dat hij zich in druk voor een groot publiek presenteert - accentueert enerzijds zijn terughoudendheid, anderzijds zijn plezier in mythevorming. Het lijkt trouwens iets karakteristieks voor Lucebert: men vergelijke de uitbundigheid waarmee de bekroning van Apocrief in Amsterdam gevierd werd, met de ingetogenheid die jaren later in acht genomen moest worden bij de uitreiking van de P. C. Hooftprijs voor heel zijn oeuvre."

http://www.cornetsdegroot.com/vw/lamp/voorgeschiedenis.html

Hans van Willigenburg

Ik snap je punt, Gert. Toch blijf ik me dit polemische standpunt veroorloven, zelfs als daar de infame beschuldiging van 'geestelijke luiheid' op volgt.

Bert Natter

Met de kalashnikov op mijn borst gericht: ik heb liever de P.C. Hooftprijs dan de Willemsorde, om het even wie hem uitreikt. Liever P.C. Hooft dan koning Willem I ook, trouwens.

Chrétien Breukers

Het is dat constant hameren op "erkenning" dat De Jonge zo vervelend maakt.

Toen Fortuyn was vermoord, riep hij de koningin op om het volk toe te spreken, om de gemoederen te bedaren. Ziehier zijn invulling van de rol van "kritische intellectueel".

Cath Blaauwendraad

Het is het gebrek aan erkenning waardoor onze beschaving in kelders staat weg te rotten.

Bert Natter

Ik vind dat Freek de Jonge een menselijk mechanisme laat zien dat ik heel interessant vind: iemand die aandacht nodig heeft, is niet geholpen met aandacht. Of in ieder geval: door aandacht wordt de behoefte aan aandacht niet bevredigd. Hij heeft het ook wel eens gezegd in een praatprogramma na de eerste serie van Big Brother: Vroeger moest je echt iets kunnen om beroemd te worden.

Ik zou zeggen, kop op en gebruik je eigen remedie ('een nieuwe dans die in IJsland al bijzonder populair is', volgens Freek in 1973!): Doe de hoop / Overeind, zwaaien met je armen / Doe de hoop / Draai naar rechts, buigen voor een ander / Doe de hoop / Draai naar links, zwaaien met je armen / Doe de hoop / Draai naar links, buigen voor elkander / Doe de hoop / Draai naar rechts, spring een stukje van de grond / Doe de hoop / Blijven staan en eenmaal in het rond / Do the hope, do the hope, do the hope!

Peter de Groot

Als de kritische denkers populair zijn, is de beschaving pissen.

Gert de Jager

@ Hans: ‘infaam’ – dat is Multatuli. Ook een polemist.

@ Bert: schrijvers willen de P.C. Hooftprijs en militairen de Willemsorde. Er zit enige lijn in, geloof ik.

Dat aandachtsmechanisme is interessant. Niet alleen Big Brother-kandidaten, maar ook de meest succesvolle auteurs en andere scheppende types – ze klagen altijd over gebrek aan aandacht. Ik herinner me gemopper van Lucebert, om van Hermans en Brouwers maar niet te spreken.

Er speelt meer dan narcisme, denk ik. Als je echt bijzonders maakt, is de emotionele investering zo groot dat de erkenning nooit genoeg kan zijn. Ik vrees dat er een niet te overbruggen discrepantie bestaat tussen lezen en schrijven. Wat ik in drie uur lees en waar ik op zijn hoogst nog twee dagen over nadenk, is van een totaal andere orde dan de tekst waar een auteur vier jaar lang aan gewerkt heeft. Geen lezersbrief, verkoopsucces of Nobelprijs kan daar tegenop.

Peter de Groot

@gert
En eventuele bewonderaars staan iets onder je.
c.q. Het (grote) publiek is altijd te dom voor je.

- Freek zou niet blij zijn met de aanhang van Frans. -

Bert Natter

Een aandachttrekker aandacht schenken, dat is heroïne voeren aan een junkie.

Cath Blaauwendraad

Vind het een beetje plat om dit af te doen als aandachttrekkerij.

der peter

dichtend nederland loopt over met medeleven voor Vinkenoog, merk ik op.

lekker belangrijk...

Maarten Das

Ben ik de enige die het misschien logisch vindt dat een militaire onderscheiding van zwaarder gewicht oogt dan een literaire?

Peter de Groot

Beste Maarten,

En waarom vind je dat dan? Omdat ze gewoon hun werk doen?
Goed luisteren? Niet kritisch zijn? Het koningshuis hooghouden? Zich aan de afspraken houden, no matter wat?
Onze bezittingen vrij houden van de verkeerde handen?
Onze bommen en granaten koesteren?
Of omdat ze de tegenstanders zo goed in kaart brengen?
Zonder soldaten geen oorlog, en vrede is het duurst?

Maarten Das

Beste Peter,

Hoe je het ook wendt of keert, een soldaat is in principe bereid zijn of haar leven te riskeren voor zaken die hij of zij hoger acht dan zichzelf: vrijheid, vrede, veiligheid. Dat vind ik getuigen van een moed die mij helaas vreemd is. Dus vandaar.

RHCdG

"Een soldaat is in principe bereid zijn of haar leven te riskeren voor zaken die hij of zij hoger acht dan zichzelf: vrijheid, vrede, veiligheid."

Het is iets eenvoudiger, denk ik: een soldaat is in principe bereid zijn leven te geven - punt. Eventuele toevoeging: en dat van een ander te nemen. De zaak die daarmee wordt gediend wordt met lege frasen als vrijheid vrede en veiligheid aan zijn waarneming onttrokken.

Peter de Groot

@maarten
Altruïsme kan je niet belonen.

- Er geldt vaker een doekje voor het zwijgen. -

Bazen creëren helden, om 'domme' volgelingen in hun greep te houden.

- Employee of the month... etc. -

Voor echte macht is geld niet genoeg.

Een prijs is een schouderklopje.
"Goed zo jongen, en val ons nooit lastig."

der peter

en stel vooral geen vragen...

Samuel Vriezen

Soldaten en dichters? Permitteer:

http://blogger.xs4all.nl/sqv/archive/2009/01/20/439546.aspx

Peter de Groot

@Samuel
Zelfs die vertaling bekijkt het leven simplistisch.

- We worden tot Europeaan gekneed en klaargestoomd om als burgerslachtoffer te sterven in W.O. III. -

- The dawn of the NEW WORLD ORDER... -

Een taal praten is niet gelijk aan vrijdenken.

Ik ben nergens bang voor en knettergek!

Maarten Das

Ik had het alleen maar over de man of de vrouw die daadwerkelijk het militaire werk doet. Die huis en haard en geliefden en familie achterlaat, zich blootstelt aan gevaren en psychische druk, met ook nog eens het risico dat hij of zij (terecht of niet) stank voor dank krijgt. Of je nu voor of tegen een oorlog bent, ik kijk puur naar de inzet die me verwondert en bescheiden maakt.

Bovendien denk ik ook aan de families van militairen, zeker in tijden van een impopulaire oorlog. Ik heb jarenlang actie gevoerd tegen de oorlog in Irak en Afghanistan maar vergat daarbij de kant van de militairen en hun families die dat alles met veel emotie beleven. Ik vind dat achteraf een gemis. Mijn beeld is dus inmiddels wel bijgesteld, mijn mening over beide oorlogen overigens niet. Maar goed, ik dwaal af...

Peter de Groot

@maarten
Sorry, dat wist ik niet...
Ik heb het niet geweten.
Ze zeiden dat ze gevaarlijk waren.
Nu zag ik laatst dat we allemaal familie hebben.

De reacties op dit bericht zijn afgesloten.

Uitgeverij De Contrabas

Cookies

De Contrabas maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie Zie hier
.

Laatste reacties

Pageviews


Sinds 21 augustus 2005

Categorieën

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...