Colofon

Dit is weblog De Contrabas. Begonnen op 21 augustus 2005 door Ton van ’t Hof en Chrétien Breukers. Laatste bericht zal worden geplaatst op 21 augustus 2015, of ergens rond die datum. De weblog zal blijven bestaan, om de rijke archieven niet aan de digitale vergetelheid prijs te hoeven geven.

De redactie was in handen van Chrétien Breukers. De reactiemogelijkheid is gesloten, omdat de website niet ten prooi wil vallen aan eindeloze reeksen spam of aan reacties van notoire internettrollen. Mailen over de website kan aan decontrabas[at]hotmail.com

De boeken van Uitgeverij De Contrabas worden geleverd via Liverse, via CB of direct via Liverse. Eind augustus gaat de nieuwe website van uitgeverij De Contrabas, met bestelinformatie, online.

augustus 2015

ma di wo do vr za zo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

« Papieren Tijgers, een noodzakelijk boek | Hoofdmenu | Zomergedicht »

30 juni 2009

Benders op Poetry

Reacties

Gert de Jager

Het is geen parodie en geen plagiaat. Het is een variant die, omdat hij in een voltrekt nieuwe context gepresenteerd wordt, een onverwachte en pregnante betekenis krijgt. Dat ‘leben’ en ‘lesen’ op verschillende manieren met elkaar te maken kunnen hebben, elkaar motiveren en elkaar in de weg kunnen zitten, houdt dichters nogal eens bezig. Benders geeft daar in zijn performance een fraaie draai aan – de geraaktheid van het publiek kan ik me voorstellen. Dat geroep vanuit de zaal doet me trouwens eerder aan Pirandello denken dan aan Lorca en ook Pirandello had die kunst afgekeken bij vergeten Duitsers.

De parmantigheid van Voos’ oordeel – “pure plagiaat en nog slecht gedaan ook”- doet me denken aan derderangs dichters die je in Vlaanderen tegen kon komen op zevenderangs festivals en die verbeten afgaven op Hugo Claus die immers ook alles gejat had. Benders en Claus zijn dichters bij wie leven en lezen naadloos in elkaar overlopen en wat mij betreft hoort dat ook – voor iemand die de poëzie serieus neemt, is andermans poëzie een levensvoorwaarde. Een dichter die de ervaringen uit zijn leven tot een gedicht verwerkt wordt merkwaardig genoeg nooit van plagiaat beschuldigd. Voor een dichter die zijn leeservaringen tot een nieuw geheel omvormt is daar evenmin reden toe.

Een goed gedicht of een goede performance is een gebeurtenis voor een lezer of een toeschouwer. Wat er eerder was, is dan even niet van belang. De vraag of iets origineel is, is stof voor literatuur- of kunsthistorici. Bij hun werkzaamheden mogen zij zich vervolgens nederig verbazen over het oneindige absorptievermogen van de menselijke geest.

M.H.Benders

"Dat geroep vanuit de zaal doet me trouwens eerder aan Pirandello denken dan aan Lorca en ook Pirandello had die kunst afgekeken bij vergeten Duitsers."

Het gaat in de film helaas verloren (het was te donker) maar dit was dus Samuel Vriezen met een flinke opplaksnor.

De referentie naar Lorca - die zei ooit 'de snor is de tragische constante in het gezicht van de man' toen iemand hem vroeg naar wat hij over de opkomst van Hitler dacht. Het zou ook Franco geweest kunnen zijn, een van de twee in elk geval.

Ik ben niet zo goed bekend met het werk van Pirendello, maar ga er eens meer over lezen. Laibach's werk is overigens zeer sterk op het symbolisme van Malevich gebaseerd - waar ik ook wel verwantschap mee voel.

Peter de Groot

Een filosoof volgens het boekje
?
Wat denken we voor de verandering
?
Nee, dat heb ik nog nooit gelezen
!
Het groepsgevoel is lekker bij angsthazerij
#
Ik voel geen verwantschap.
*
Ze zeggen dat ik een oorsprong heb

Willem Thies

Plagiaat, parodie, pastiche, variatie - het is duidelijk waar Benders de mosterd haalt. Aan wie hij schatplichtig is. En wel aan Laibach. En niet aan Opus.

Hij 'deed' 'Lezen is lezen' duidelijk de Laibach-way: donker, dreigend, sonoor, met iets van een marslied erin klinkend.

Zoals je ook 'My Way' de Sid Vicious-way kunt doen, en niet de Sinatra-way.

Gewoon... omdat Laibach het waardeloze nummer van Opus heeft verkracht, waardoor het weer 'cool' werd. Dus al was het origineel van Opus, Laibach heeft het nummer zich eigenlijk toege-eigend, er een heel eigen versie van gemaakt.

Ik vind het op zich een mooie actie van Benders maar hij kan best gewoon toegeven dat hij schatplichtig is aan Laibach. En niet een deel van de melodie heeft gebruikt, maar de volledige melodie.

Ergens beweert Benders ook dat de versies (de zijne en die van Laibach) in tekstueel opzicht *geen enkele gelijkenis* vertonen.

Laibach: 'Wann immer wir Kraft geben / geben wir das Beste / all unser Koennen, unser Streben / und denken nicht an Feste.'

Benders: 'Als wij onze kracht geven / geven wij het beste / ons leven is een streven / naar de ultieme geste.'

Ik zie inderdaad geen enkele gelijkenis, met name niet in de eerste drie regels.

Evengoed: ik kan de actie bijzonder waarderen, maar waarom zo vijandig als er (inspiratie)bronnen worden aangewezen? Voel je je toch betrapt, Benders? Bandje niet obscuur genoeg, blijkbaar? Ik kan het niet anders verklaren. Je zou ook gewoon kunnen reageren in de trant van: Ja, daar heb ik het vandaan! So what?!? Maar in plaats daarvan wring je je in allerlei bochten: Laibach heeft het zelf gejat, *en* Laibach gelooft zelf niet in copyright/auteursrechten/oorspronkelijkheidsprincipe, en ik heb alleen *een deel* van de melodie overgenomen, in tekstueel opzicht *helemaal niets* enzovoort. Ik word altijd een beetje wantrouwig als er allerlei argumenten van stal worden gehaald, die niet op 1 lijn staan, want je neemt dus niet 1 standpunt in, maar een voortdurend verschuivend en verspringend standpunt. Wees een man, en geef het gewoon toe, en wees er trots op dat je zo creatief deze grondstof tot een ander product hebt verwerkt!! Hoe tof is dat, ergens iets wegrippen en er je eigen ding van maken.

Overigens, aan Gert: Benders en Claus op 1 lijn plaatsen is... nu ja, in ieder geval wat voorbarig, laat ik het zo zeggen.

Willem Thies

En Rammstein is weer schatplichtig aan Laibach, enzovoort.

M.H.Benders


"Ik vind het op zich een mooie actie van Benders maar hij kan best gewoon toegeven dat hij schatplichtig is aan Laibach."

Zoals Samuel al zei: ik doe niet anders. Ik vraag me echt af wat dit soort mensen eigenlijk verwachten: dat ik vooraf aankondig dat ik van Laibach hou? Het is een volstrekt bekend nummer, een van de grootste hits van de jaren 80, en ook Laibach is een volstrekt bekend fenomeen in muziekland.

Het pijnlijke in dit geval is dat - net als het geval Arie van de Berg - dat er mensen bestaan die menen hier een zwakke plek te hebben gevonden.

Gert de Jager

Je denkt dat ik Benders en Claus op één lijn plaats omdat je de dingen graag op één lijn wil zien. Ik vergelijk ze met elkaar in de context van een betoog.

Overigens ben ik erg voor voortdurend verschuivende en verspringende standpunten. De enige manier waarop je één standpunt in kunt nemen is door stil te blijven staan.

M.H.Benders


Het probleem van Willem Thies is dat hij niet de wezenlijke intelligentie heeft die het rolletje wat hij speelt vereist. Hij speelt graag de 'genadeloze analyticus' maar heeft het observatievermogen van een wandelende tak die drie uur in de jenever heeft zitten pootjebaden. Zijn geheim is zoveel idiote punten te berde brengen dat de tegenstander al bij voorbaat het bijltje erbij neergooit. Een formule waarmee je het tegenwoordig in letterenland ver kunt schoppen. Ik reageer bijvoorbeeld op een beschuldiging van 'plagiaat' met de observatie dat laibach zelf een vorm van plagiaat is, Thies plaatst de ultraslimme opmerking dat 'ik iets te verbergen heb omdat ik dat soort argumenten gebruik' - zoals gezegd ik heb talloze keren mijn schatplichtigheid aan laibach kenbaar gemaakt, en dit soort kneuzenressentiment (niks zo erg, immers, als het onvermogen een werkelijk zwakke plek te vinden) is precies ook het bestaansrecht van de performance zelf.

Willem Thies

Bush jr. & Blair:

1. Saddam Hoessein zat mede achter 9/11. Hij geeft onderdak aan de terroristische organisatie Al Qaida. Daarbij heeft Irak massavernietigingswapens, in ieder geval chemische en biologische, en het werkt aan nucleaire massavernietgingswapens.

2. Goed, misschien zat Irak *niet* achter 9/11, en gaf het ook geen onderdak aan Al Qaida-cellen (de Baath'-partij is immers verregaand seculier en een vijand van Al Qaida) maar ze hebben wel degelijk massavernietigingswapens.

3. Goed, misschien had Irak ook geen massavernietigingswapens (behalve een paar roestige raketten en een paar lekkende vaten gifgas - misschien was het ook wel gewoon landbouwgif, insecticide) maar Saddam Hoessein is wel een dictator, en het regime in Irak is in hoge mate ondemocratisch. Daar hebben wij voorgaande decennia geen probleem van gemaakt, maar je moet het ijzer smeden als het heet is, nietwaar?

Een staaltje verschuivende standpunten, die - en dat is natuurlijk met mijn punt - die elkaar 'bijten'; het ligt er maar aan wel punt je benadrukt, en welk argument je even gemakkelijk terzijde schuift voor een ander argument (argumenten, nogmaals, die elkaar ondergraven).

Overigens kun je iets vanuit 1 standpunt filmen/beschouwen, etc zonder statisch te zijn - door een 'tracking movement', door te 'pannen', door in of uit te zoomen, etc. (Dit puur om die vergelijking, die mank gaat, uit te werken.)

Nogmaals, ik heb het over de ene keer dit zeggen, de andere keer dat: 1) ik heb niets gejat, hoogstens een deel van de melodie, in tekstueel opzicht in het geheel niets. 2) maar *als* ik iets gejat zou hebben, dan nog eerder van Opus, want het lied was oorspronkelijk van die band. 3) en *als* ik het dan toch gejat zou hebben, en niet van Opus, maar ook een beetje van Laibach, dan maakt dat niet uit, want Laibach heeft het zelf gejat, en 4) Laibach vindt dat helemaal niet erg, daar malen ze niet om; en 5) ik kom er toch rond en ridderlijk voor uit dat ik het van Laibach heb gejat, dat weet iedereen, Slimme Samuel de MedeSamenzweerder voorop?

*Daar* heb ik het over, beste Gerd... Beperk je tot 1 van die argumenten want ze 'rijmen' niet (met elkaar),,,

Heeft niks met stilstand vs. dynamiek te maken, maar met... integriteit? Eerlijkheid? Een kloppend verhaal? Overtuigende argumentatie? Gewoon zeggen hoe het zit?

M.H.Benders

"Nogmaals, ik heb het over de ene keer dit zeggen, de andere keer dat: 1) ik heb niets gejat, hoogstens een deel van de melodie"

Een deel, inderdaad, want wie 'life is live' kent weet dat er stukken inzitten die ik niet gebruikt heb voor deze performance.

"in tekstueel opzicht in het geheel niets."

Niet van Opus, nee, precies zoals ik beweerde. Dat jij meent dat dat te vertalen is als 'niet van Laibach' is jouw probleem. Zoals gezegd: je mist gewoon de intelligentie om werkelijk interessante punten te berde te brengen.

Gert de Jager

Ach, beste Willem, het was een citaatje. Leek me wel toepasselijk in deze plagiaat/parodie/variant-discussie.

Standpunt

Een wiel, dat draait. Ik niet,
ik stuntel op twee benen
en noem dat Lopen, Gaan.
Sta ik toevallig stil, dan heet dat
het standpunt dat ik inneem.

Het is van Jan Emmens en staat op p. 46 van zijn Gedichten, Amsterdam 1974.

Niet te veel tobben, hoor! Integer of niet!

Willem Thies

aan Benders: 'Ik reageer bijvoorbeeld op een beschuldiging van "plagiaat" met de opmerking dat Laibach zelf een vorm van plagiaat is.'

Benders, ik heb je niet beschuldigd van plagiaat.

Los daarvan vind ik dat Laibach qua sound behoorlijk oorspronkelijk is. Laibach 'is' niet zelf een vorm van plagiaat, Laibach wordt juist nagevolgd door Rammstein, die er in commercieel opzicht de vruchten van plukt. Het nummer waar het om gaat hebben ze volledig naar hun eigen hand gezet.

'Zoals gezegd ik heb talloze keren mijn schatplichtigheid [inderdaad, *dat* woord nam ik in de mond: 'schatlichtig'] aan Laibach kenbaar gemaakt.'

Wanneer dan? Toen je voor het laatst door 'Oor magazine' werd ge-interviewd na je optreden met je bombastische elektro-metalband in Paradiso?

Ik bedoel, in welk opzicht ben je zoal schatplichtig aan Laibach? In poetisch opzicht? (Heb je dat dan achter in je bundel, in een Verantwoording of Dankwoord, vermeld?) (Of op het podium van Poetry International?) Of in muzikaal opzicht? Het lijkt me nl. niet dat je hun liedteksten kunt verwerken tot 'bruikbare' poezie... Of toch?

Ik weet dus niet waar je het over hebt dat je 'talloze keren je schatplichtigheid aan Laibach hebt kenbaar gemaakt'?

Waaruit bestaat deze schatplichtigheid dan zoal / nog meer?

Ik persoonlijk had het enkel en alleen over dit ene lied. Maar wellicht is je gehele poezie (en levenshouding) doordrenkt van het Laibachsiaanse gedachtegoed: dweep jij ook met het nationaalsocialisme (zij het met een vette knipoog, dat spreekt!)?

M.H.Benders


Uiteraard is het een variant, al was het maar omdat de helft van de performance uit een gedicht bestond. Het is ook zeker wel een parodie, maar de vraag is een parodie waarop. Plagiaat (of 'gejat') kan het niet zijn omdat de bronnen te bekend zijn - wat we dus overhouden zijn 1) iemand die zo van zijn eigen pseudo-logische 'consequent' fetishisme houdt dat hij totaal doof is voor enig intelligent argument 2) een fijn lezer die een verband met Pirandello ziet (ga ik bestuderen).

Ik hoop echt dat Thies mij niet nogmaals op mijn inconsequenties gaat wijzen. Ik was al zo blij dat hij te schijterig was om mijn bundel te bespreken. Die zou hij namelijk voor poezierapport bespreken - ik zat al te wachten op de onvermijdelijke lijst inconsequenties die me te wachten stonden, maar gelukkig is de man erg gevoelig voor geldende consensus.

M.H.Benders


Ik ga niet op je stuk reageren, alleen al omdat je geen reet van Laibach begrepen hebt. Hun oogmerk heeft niks te maken met 'verkrachten' van nummers of 'dwepen met nationaal socialisme' maar heeft te maken met het blootleggen van de totalitaire structuren onder de westerse popmuziek.

Willem Thies

Hallo Gerd,

Ik tob ook niet hoor. Het leek me wel eens aardig me vast te zetten in/onder het pantser van de luis in de pels genaamd Benders. Als het daarvoor nodig is om van 'iets' - wat dan ook - een groot punt te maken, van de mug (om maar eens een andere parasiet te noemen) een op hol geslagen olifant te maken, het zij zo.

Het was me een waar genoegen!

Gert de Jager

In een paar stukken van Pirandello komen acteurs in opstand tegen de rol die ze moeten spelen; vervolgens bemoeit het publiek zich ermee.

Dat klinkt misschien als avantgardisme uit de oude doos en dat is het ook wel. Jaren '20 en '30 geloof ik. Maar Pirandello's taal is zo glashelder en daarmee alle logica en schijnlogica dat ik aan het lezen van die stukken geweldige herinneringen heb. Ik las ze toen ik een jaar of achttien was, dat scheelt natuurlijk.

Verwacht geen poëtische suggestie, geen metaforen, zelfs geen emoties. Luciditeit, dat is het woord.

Samuel Vriezen

Ik vond het toen bij Poetry best jammer dat mijn suggestie werd afgekeurd, het leek me namelijk wel leuk om dat irritante oorwurm-riffje van Opus dat bij Laibach pompeus martiaals trompetgeschal zelf op de contrabasmondharp te spelen.

Maar ik begrijp nu wat de echte reden daar van was. Als ik dat gedaan zou hebben, dan zouden mensen veel sneller hebben doorgehad dat dit liedje eigenlijk van Laibach was. Nu wist Benders het gewone volk veel handiger voor de gek te houden. Allemaal tuinden ze er in en waren ze diep onder de indruk. Een schande!

Lammert Voos

Het schijnt een aantal mensen ontgaan te zijn dat ik in dezelfde zin waarin ik het woord plagiaat gebruik opmerkte dat Benders gevoel voor humor heeft. Benders zelf al helemaal.

Met de wijze waarop hij daarna te keer gaat als een kleuter in de zandbak die zijn schepje wordt afgepakt maakt hij zichzelf verdacht. Maar goed, die slachtofferrol schijnt hem goed te liggen, hij weet zelfs zuur te reageren op complimenten die anderen hem geven.

En wil nou werkelijk iemand met droge ogen beweren dat Benders goed zong? Zijn timing was slecht, hij was niet toonvast; hij had het duidelijk niet goed ingestudeerd. Hij kan dat beter. Ergo: het was slecht gedaan.

En om op kleuterniveau te blijven: Willem, kijk uit, straks mag jij ook niet meer op zijn verjaardag komen en gaat hij je ook om de oren slaan met ludieke oud Hollandse scheldwoorden.

Voor mij is de kous af; ik zal er geen woord meer aan vuil maken. Tijd om mijn tanden te poetsen.

M.H.Benders


Ik denk zelf dat mensen moeite hebben de gelaagdheid van het werk goed te duiden. Het klopt dat het deel vertolkt door Hoekbenders in de verte wel iets wegheeft van een nummer van Laibach. Het deel van Podiumbenders lijkt juist meer gebaseerd op het werk van Opus (lichter, vrijzinniger, aggressiever) en het spanningsveld wat duidelijk tussen beide elementen ontstaat (wat Lammert Voos ook wel 'slechte timing'/'slecht gezongen' noemt) resulteert in het derde element, Publieksbenders, de eenzame stem in de wildernis.

Peter de Groot

Eindelijk diepere kunst uitgelegd.

- Rechterbenders: "Je mag stelen van mensen die stelen." -

Maarten Das

Alles goed en wel, maar mij is intussen totaal ontgaan wat precies het punt van de lezing/performance was. Terwijl ik nota bene de meeste referenties (Laibach, Handke, Pirandello) gewoon meekreeg.

M.H.Benders


Maarten,

Daarover kun je binnenkort meer lezen op de speciale website die voor dit project is geopend:

http://www.lezenislezen.nl/

sven staelens

.:.con-text.:.

*[een verhaal van woorden
die vastzitten wegens plagiaat]*

Een filosoof, volgens het inleidende filmpje
in de context gepresenteerd, getuigt:

'Als wij onze kracht geven / geven / geven
kan ik best gewoon toegeven dat er stukken
van Pirandello ergens iets wegrippen.

De geest is een parodie waarop
*een deel* van de melodie betekenis krijgt.
Correctie: duizendmaal excuses dat ik de indruk
van een wandelende tak wekte. De impact zei
ooit 'de snor is een gebeurtenis voor iedereen –
zelfs voor iemand die de slachtofferrol goed zong’.

Dit soort kneuzenressentiment heeft niks te maken
met het werk van Opus; Laibach 'is' niet gebruikt voor
deze performance. Verwacht geen plagiaat.
Michael Jackson leeft ook juist per definitie onmogelijk.
Michael Jackson leeft helemaal niet.

Dat geroep vanuit de zaal doet me wachten op
de indruk van je scheldkannonades. Het is geen
reet van de man. Een staaltje verschuivende en
verspringende standpunten. Ik zie een paar
stukken geweldige herinneringen. Ikzelf werd afgekeurd,
het was zo'n ongelofelijk stompzinnige beschuldiging. '

Tijdens het inleidende filmpje was in de wildernis
eindelijk diepere kunst afgekeken bij vergeten Duitsers.
Ik vond het onvermogen een ander argument: een
lacherig sfeertje naar Lorca - die slachtofferrol schijnt
een aantal mensen goed te duiden.

Ergens beweert Benders dat een coverversie iets is als
'onzin', iets van een vette knipoog, dat dit soort oelewappers
ook gewoon kunnen zijn, een fijn lezer of een potje ordinair.
Zijn timing was natuurlijk.

Hij speelt graag de 'genadeloze analyticus' maar dat lijkt me
hier voor een deel Slimme Samuel de MedeSamenzweerder
met zijn bombastische elektro-metalband in Irak.

Zou Lammert Voos soms een flinke opplaksnor als een vorm
van plagiaat hebben? Schreeuwlelijk? Overtuigende argumentatie?

Er is een streven / naar huis.
Een kloppend verhaal?
Ik neem alles terug hoor.

Trouwens oelewapper klinkt wel als landbouwgif, insecticide
maar dan het deel tegen de Beatles – 'verkrachten' van de luis.
Zo'n ongelofelijk stompzinnige beschuldiging.

Waaruit bestaat een mooie actie van Pirandello
als het abusievelijk heet is? - Het is geen poëtische
suggestie, geen probleem van Opus.

Een goed gedicht bestond.
Het nummer waar Laibach
dan toch gejat had.
Je ziet me niet!
In een paar stukken.
- Alles goed ingestudeerd.
Helaas kan dat beter.

Oeioei.

Hij 'deed' een levenslange carriere
aan ademloze aanbidding
op mijn inconsequenties.

Ik zie een vorm van Opus.

De reacties op dit bericht zijn afgesloten.

Uitgeverij De Contrabas

Cookies

De Contrabas maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie Zie hier
.

Laatste reacties

Pageviews


Sinds 21 augustus 2005

Categorieën

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...