nY: And Now for Something Completely Different

Onze twitteraar van dienst meldde het nieuws live tijdens de lancering in de Gentse Vooruit: Vlaanderen is een intellectueel nichetijdschrift met brede culturele aspiraties rijker. Maar nog sneller dan onze twitteraar was de krant De Morgen die nog voor het verschijnen van het fusietijdschrift nY al de vinger in de pijnlijke wonde woelde: het eerste nummer ging gebukt onder een loden ernst, zo typisch voor een intellectuele minderheid. Nog typischer voor intellectuele minderheden bleek echter hun verknochtheid aan absurde humor uit de jaren zeventig. Voorafgaand aan de lezingen in de Gentse Vooruit, die hier allemaal kort zijn samengevat, mocht de zaal zich gniffelend overgeven aan een beruchte passage uit Monty Pythons Holy Grail waarin het woord 'ny' (Scandinavisch voor 'nieuw') vrees en afschuw opwekt bij de toehoorders.

Ik weet niet hoe het zit met mijn generatiegenoten maar voor mij heeft Monthy Python in de loop der jaren veel van zijn aantrekkingskracht verloren. Meer en meer betrap ik mij, bij het bekijken van een heruitzending, op de bedenking 'dit hebben we nu toch wel stilletjesaan gehad'. Hoe getalenteerd de topkomieken van het Flying Circus ook zijn, hun humor kampt wat mij betreft met een serieuze vorm van metaalmoeheid. Hoe komt het toch dat ik zo'n essentieel onderdeel van mijn opvoeding als volstrekt onbetekenend begin te ervaren, zat ik mij af te vragen omringd door het schrandere gegrinnik van het ex-Yang en ex-Freespace Nieuwzuid publiek? Waarom verveelt Basil Fawlty me nooit en zeg ik nu 'geeuw' wanneer John Cleese nog maar eens 'for Something Completely Different' gaat? Misschien was de cerebrale humor van Monty Python de ideale voorhamer om met een aantal taboes af te rekenen. Misschien kwam het Flying Circus gewoon op dat moment van pas. Misschien is het absurdisme het ideale tegengif voor dat andere absurdisme: het geloof.  Maar of dit pienter verpakte cynisme de bevrijde jongere medemens van vandaag zal kunnen blijven boeien is maar zeer de vraag. Hetzelfde gevoel overviel me bij de lancering van nY donderdagavond in de Vooruit: het hoeft niet meer, het heeft zijn tijd gehad.

Van de diverse sprekers wist vooral Stefan Hertmans me te bekoren met zijn korte, spitse, vitale herinneringen aan Yang. Mooi was het moment waarop hij een oud Yang nummer uit de jaren zeventig in de hoogte stak met honderd dichters. 'Je vraagt je af waar ze die allemaal hebben gevonden, toen', zei Hertmans en hij citeerde een rist intussen bekende namen. Mooi was ook het moment waarop hij een oude Yang en een nieuwe nY in de hoogte stak: weinig verschil, witte kaft, stoere belettering, 'Echt nieuw is nY niet, maar daar gaat het niet om, de strijd om het middenveld, daar gaat het om.'

Erik Spinoy bracht een vermoeiend relaas van de moeizame start van Freespace Nieuwzuid (Dirk van Bastelaere heeft het eerste nummer nog zelf gelayout!, zo weinig subsidie was er!). Oninteressant voor een niet-ingewijde als ik. 'We hebben toch een paar interessante dichters gebracht', besloot Spinoy. Hij vernoemde oa Danny Dobbelaere, die ik zelf al interviewde voor de Contrabas. (Dansen terwijl je neerzit).  

Tot slot kwam Jeroen Theunissen uit zijn nieuwe bundel Het zit zo voorlezen. Verfrissend, zonder pretentie gebracht, recht voor de raap. Filosofische bijsluiter overbodig. Very Basil.
'Eindelijk!', dacht ik, 'And now for something completely different.'

Comments

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

"Nogal wat critici van de bloemlezing, zoals Hans Vandevoorde en Benno Barnard, krijgen in de artikelen van Piet Joostens en Erik Spinoy lik op stuk terwijl ook de rumoerige poëziesite De Contrabas ("het literaire equivalent van Geen Stijl") in de brokken deelt." Schrijft Dirk Leyman in De Morgen... Dan weten we dat ook weer.

[Geplaatst door: Jeroen van Rooij]

"[...] het eerste nummer ging gebukt onder een loden ernst, zo typisch voor een intellectuele minderheid. Nog typischer voor intellectuele minderheden bleek echter hun verknochtheid aan absurde humor uit de jaren zeventig."

Ben ik nu de enige die het gevoel heeft dat zin en zin twee uit bovenstaand citaat elkaars strekking onmogelijk maken? Bovendien vind ik De Contrabas "het literaire equivalent van Geen Stijl" noemen best spitsvondig - of het nu waar is of niet, dit lijkt me geen intellectuele loden ernst.

Ergens bekruipt me het gevoel dat hier, op "het literaire equivalent van Geen Stijl", al een mening over nY bestond voordat er überhaupt een letter op papier gezet was. En dat bij die mening op wat slordige wijze "bewijs" gezocht wordt. Loden ernst of gedateerde humor: tijd om een keuze te maken.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Dat er hier "al een mening over nY bestond voordat er überhaupt een letter op papier gezet was" - zou waar kunnen zijn. Maar welk bewijs zoekt Pollet daar dan bij?

Bovendien, het werkt andersom. Niet wij zoeken bewijs bij onze mening. Onze berichtgeving wordt gebruikt ter bevoetnoting van artikelen en onze mening wordt gebruikt ter leniging van de scheldlust van Matthijs de Ridder.

[Geplaatst door: Jeroen van Rooij]

Ach, een por van Matthijs, daar kunnen jullie toch wel tegen? Vooral omdat hier toch vrij consequente scheldcampagnes richting Yang zelf en Yang-achtigen als Marc Reugebrink gevoerd zijn. Reap what you sow.

Ik vind het een weinig overtuigend stuk. Dat is de reden waarom ikhet bewijs gezocht vind. Hierboven leg ik ook uit waarom ik dat vind.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Scheldcampagnes? Waar dan Jeroen. Wijs eens aan van wanneer tot wanneer die campagnes liepen.

[Geplaatst door: jan Pollet]

Wat mij betreft is 'loden humor' en 'gedateerde ernst' ook goed. Nu nog je hartje ophalen aan the holy grail, vond ik niet meteen een hoopgevend statement voor een nieuw tijdschrift. Nog maar eens een citaat uit het Leymans-artikel uit De Morgen: 'Toch hadden zowel Yang als freespace Nieuwzuid een nogal highbrow-reputatie, waar vooral de postmodernistische incrowd zijn ding mocht doen, met soms stevig academisch getinte teksten. Is nY oude wijn in nieuwe zakken of kreeg de keizer effectief nieuwe kleren?'
Ik wou duidelijk maken dat het inderdaad oude wijn is in een nieuwe graal. En om nog maar eens Dirk Leyman te citeren: 'En wat wij node misten was toch ook wel een relativerende noot. Loden ernst domineert te vaak. Wil nY zijn impact en publieksbereik vergroten, dan is er toch nog werk aan de winkel. Anders dreigt het een nicheblad te blijven. Maar misschien is dat voor de makers geen beletsel?'
Voor dat scherpe angeltje op het eind passeer ik. Ik heb een subjectieve impressie gegeven van een avond die voor mij overwegend passé was maar waar ik ook een paar positieve noten heb meegenomen. Hoe nY eruit moet zien is een zaak van nY, niet van mij.
Waar die scheldcampagnes vandaan komen is mij een raadsel. Voor een potje schelden moet je hier zijn: http://hotelnewflandres.wordpress.com/
Zulke kinderachtige 'ik ben de slimste van de klas' treiterijen zal je hier niet vinden. Een goeie grap af en toe, ok, toegegeven, dat wel.

[Geplaatst door: Maarten Das]

Ah, dus zó dien je dat uit te spreken! :)

[Geplaatst door: Jeroen van Rooij]

"Ik schop wél tegen yang en/of nY... maar dat heeft weer andere redenen, meer persoonlijke. Ik heb het niet zo op dat semi-geleerde. Noch op de literair-ideologische lading die het blad heeft, in mijn perceptie."

Aldus Chrétien ergens in februari. Dat schoppen noemde ik schelden. Meestal gebeurt dat een beetje half-half, een net iets te vilein toontje, een suggestie hier en daar, doorgehaalde opmerking, vergelijking met Mao of Stalin. Misschien kan je dat niet recht voor zijn raap 'schelden' noemen. 'Zuigen', is dat beter? 'Zuigcampagnes'?

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Tsja. Zuigen... maar schelden? Ik weet het niet Jeroen. Je zegt maar wat. Wekt daardoor een bepaalde suggestie. Die je dan bijstelt, of niet bijstelt, of half bijstelt. Dat is een truc die in de Telegraaf of op GeenStijl veel wordt toegepast.

[Geplaatst door: der peter]

vlak en neder
campingland.

kijk eens bij
de buren.

iemand nog een
worstenbroodje?

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Wat mij dan weer bij zo'n opmerking van Leyman opvalt ("En wat wij node misten was toch ook wel een relativerende noot. Loden ernst domineert te vaak. Wil nY zijn impact en publieksbereik vergroten, dan is er toch nog werk aan de winkel.") is dat men het publieksbereik kennelijk moet vergroten door te relativeren.

Dat lijkt me een moderne mythologie -- het zogeheten relativeringspopulisme: ach mensen, weest u maar niet bang, eigenlijk zijn we best leuk, menen we het niet zo heel erg en zijn we ook maar een boerenlul, net zoals u.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Maar wat is de moderne mythe dan? Dit door jou veronderstelde relativeringspopulisme? Of het gegeven dat sommige mensen van weer andere mensen (of bladen of etc) eisen dat zij zich in dit relativisme verliezen?

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

De mythe lijkt me dat relativering leuker is dan ernst.

Het mij gaat er trouwens niet om dat tegen te spreken. Wel heb ik het idee dat deze gedachte vandaag ideologisch is - het is een uitgangspunt dat voor veel mensen vanzelfsprekend is, iets waar je niet meer over hoeft na te denken - en dat het daarom de moeite waard is om waar deze gedachte zich ook voordoet, hem aan te wijzen.

Inderdaad, op de wijze van de oude vertrouwde ideologiekritiek - "Het mag weer!"

[Geplaatst door: Willem Bongers]

Breukers over yang, verzameld met een ander doel dan het hier neer te plempen. Verder niet voorzien van commentaar. At your service.

11-12-05 ‘De afgelopen jaren zijn er steeds meer interessante weblogs en websites bijgekomen – ik noem Poëzienotities van Jeroen Mettes, Poëzierapport, hoewel hij last heeft van de Ziekte van Yang: niets zeggen, maar wel duur doen (…).’

14-12-05 ‘Waarom is dat nou, waarom moeten de redacteuren van Yang, dat prachtige blad, nou altijd zo, eh, dwars gaan staan op alles wat hen ideologisch mishaagt?’
Hee, de naam Stalin is verdwenen uit de oorspronkelijke log.
Geplaatst door: Samuel Vriezen | 17-12-05 at 15:33

29-05-06 Tijdschriftenweek
Dan yang, een blad waar ik dol op ben, al gaat meer dan de helft van de inhoud aan mij voorbij. Ik ben gewoon te dom voor yang, dat zal het zijn. En als Jeroen Mettes, de Thomas van Aquino van deze tijd, een artikel ('Een andere samenhang') begint met de apodictische zinnen: 'Een gedicht is een ding, of in ieder geval: een individu. Het staat rechtop. Het is oud of nieuw, maar laat zich niet reduceren tot historisch document of modeverschijnsel. Het laat zich niet integreren in een kritisch vertoog.' – dan krijg ik ineens zin om een potje te janken, zomaar. Maar nogmaal: yang, ik ben er dol op.

22-06-06 Interview met Hans Vandevoorde
CB: Deze zaken heb je in een boek over de allegorie bij Van de Woestijne gestopt. Ben je niet bang dat dit een te specifiek onderwerp is, en dat het boek nu alleen zal worden gelezen door een handvol kenners en door het gealfabetiseerde deel van de huidige redactie van Yang?

06-05-07 Over de Vlaamse Geldkraan 2
En ja, ook hier gaat op dat ik alle redacties het hunne gun, en meer. Op één uitzondering na, natuurlijk, en dat is de redactie van Yang, of yang, of zoiets. (…) Toevallig viel het nieuwste nummer van Yang, of yang, of zoiets, dit weekend in de brievenbus, en ik moet zeggen: als een ware zelfkastijder heb ik het geheel weer van a tot z, in al zijn strijdschrifterigheid, tot mij genomen. Deed het pijn? Zeker.
16-06-07 (lezing van 15 juni 2007) ‘Wel weet ik nog, dat ik vanaf het begin van mijn queeste strikt persoonlijke, om niet te zeggen dictatoriale maatstaven aanlegde als het ging om een kwaliteitsoordeel. Alleen wat ik goed vond, was ook echt goed. Ik leek wel een redacteur van yang. Wat mij onderscheidde van deze diersoort, was de interesse die ik voor literaire teksten aan de dag legde, en het gegeven dat die interesse verder ging dan wat de literatuur-correcte smaak mij voorschreef. (…) Goed, de site bevat wel eens ongezouten kritiek. Ik ben niet vies van een onredelijkheid, op zijn tijd. Collega’s als Marc Reugebrink, Xavier Roelens of Samuel Vriezen mogen zich verheugen in mijn niet-aflatende aandacht.’

23-03-08 interview met Geert Buelens
Ik heb nog iets. Is jouw poging om de poëzie de werkelijkheid in te jagen, niet een wat bevreemdende? Wat moet Marc Reugebrink daar wel niet van denken? Is die werkelijkheid daar wel van gediend? Komt de deologische zuiverheid (jij bent ook redacteur van yang geweest, toch?) niet in het geding?
GB: Goh. Ongeveer de helft van dit boek is ooit in Yang verschenen. Het Politbureau had er toen alvast geen bezwaar tegen. Plus (niet dat ik denk dat dit vooroordeel hierdoor weggewerkt kan worden, maar ik probeer het toch maar): zelden heb ik me in mijn leven zo geamuseerd als toen ik in de Yang-redactie zat. Omdat er ontzettend hevig gediscussieerd werd (met andere woorden: dat zgn. stalinistische cenakel is het over nagenoeg niets eens met elkaar), omdat er tussendoor tijdens rookpauzes gevoetbald werd, een redacteur ons zonder intellectuele ironie enthousiast kwam vertellen over de nieuwe single van Britney Spears en er zo veel gelachen werd dat ik nadien veelal uitgeput naar huis ging. Ik zou niet weten welke ideologische zuiverheid yang aanhangt. Behalve dan dat literatuur van belang is in en voor het leven. En in dat opzicht heb ik, hopelijk, een absoluut yang-boek geschreven.
CB: Daar ben ik blij om. Niet dat je antwoord me – inderdaad & helaas – overtuigt.

01-04-08 De eerste dag van april ‘De redactie van het tijdschrift yang heeft een literaire tekst voor het volgende nummer geaccepteerd’

02-07-08 Revolver • Lwów • Deus ex Machina • Subsidie
Maar! De parochiebladen Yang en DWB – die voornamelijk in leven worden gehouden om, eh, om... nou ja, ik weet het ook niet – krijgen respectievelijk €53000 en €66000 uitgekeerd, over 2008. Voor iets meer dan de helft of voor iets minder dan de helft maken de redacties van Revolver, Deus ex Machina en De Brakke Hond levendige bladen, daar waar Yang en DWB een beleid voeren dat is gericht op het wegjagen van lezers.
Dit laatste, over die subsidies, uiteraard geheel terzijde.
17-11-08 ‘Precies dezelfde problemen (als Surinamers, CB): periferie, marginaliteit, maar ook volop deelname aan het maatschappelijk leven." Over wie gaat dit? Over redacteuren van Yang? Over de leden van de Jostiband?’

20-01-09 ‘Er is goed nieuws - "Dat betekent dat ook ik [Marc Reugebrink] na 8 jaar redacteurschap met dit laatste nummer van yang uit de redactie stap." en er is slecht nieuws: "Ik blijf enkel het secretariaat doen: plak postzegels, betaal mensen uit, regel de belastingen en alle formele zaken die een rol spelen — en daarmee verdien ik een bescheiden inkomen." En er is een wat laat "sorry".’

05-02-09 Ik schop wél tegen yang en/of nY... maar dat heeft weer andere redenen, meer persoonlijke. Ik heb het niet zo op dat semi-geleerde. Noch op de literair-ideologische lading die het blad heeft, in mijn perceptie.
Geplaatst door: Chrétien Breukers | 5-2-09 at 0:04

29-03-09 ‘'Hoeveel literaire prijzen heb je al gewonnen? Eentje, in 1984. Het was de Yangprijs van het ondertussen ter ziele gegane literaire tijdschrift. Ik moest hem dan nog delen met dichteres Lut De Block.' Yang, dichteres... ach Herman [Brusselmans], doe volgend jaar maar weer gewoon Jupiler.’

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Dank je wel, Willem. Veel schelden is er niet bij, maar het staat nu allemaal eens bij elkaar!

[Geplaatst door: Jeroen van Rooij]

Je gebruikt inderdaad geen vieze woorden. Inhoudelijk blijft het tendentieus en flauw. Bovendien: wat heb je eraan? Wordt jouw plaats in de zon verpest door de lange slagschaduw van yang? Nee toch? Is het louter ergernis? Dat moet dan wel heel diep zitten. Op mij komt het wat calimero-achtig over. Dat zeg ik niet om te schelden, maar om te helpen.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Ja, ach, die moest ook nog komen. De Calimero-vergelijking. En de helpende hand, bien sur. Die ook.

[Geplaatst door: Jeroen van Rooij]

Ik meen het. Als de berichtgeving hier wat objectiever zou zijn, wat minder gericht op de particuliere literaire politiek van Chretien (excuus voor het ontbrekende streepje, ik weet niet waar de accenten zitten op het toetsenbord van mijn telefoon), dan zou het veel makkelijker zijn om deze site wat serieuzer te nemen.