Een harde en tegelijk liefdevolle wereld

'Vroeger dacht ik dat het niet gunstig was om uit zo'n boerennest te komen, zo zonder boeken en verdere cultuur, maar nu zie ik de rijkdom ervan', vervolgt hij. 'Het huis waar ik ben geboren en waar mijn oma en opa rond 1910 kwamen wonen, mijn familie, de planten en de dieren, kortom de hele boerensfeer uit mijn jeugd: die heeft mijn gedichten sterk beïnvloed. Ik vind het een inspiratiebron. Het aardse van die wereld, daar houd ik van. Het is een aardsheid die alles met leven en dood te maken heeft. Het is geen softe, maar een harde en tegelijk liefdevolle wereld. Als kinderen konden we bijvoorbeeld de varkens best leuk vinden en goed verzorgen, maar het was tegelijkertijd normaal dat zo'n dier in november werd geslacht en dat we het in de maanden daarna op ons bordje kregen. Zo was het leven: hard en echt. Er waren geen valse illusies.'

Lees het hele interview met Jos Versteegen op Meander >>

Als een bloesem die aan het oude ontspringt

"Voor een boek dat ik aan het schrijven ben (Gedichten schrijven – de regels van het vrije vers, dit najaar bij Augustus in de Schrijfbibliotheek) werk ik me door een tamelijk grote stapel vakliteratuur heen. Mijn bureau lijkt wel een dependance van de UB en ik kom van die gele plakblaadjes tekort om pagina's waar ik behartigenswaardige opmerkingen vind te markeren.
De meeste publicaties gaan over de structuur, de thematiek of de levensbeschouwelijke richting van poëzie, en er zijn zeeën vol filologische werken, waarin variantonderzoeken en taalkundige haarkloverijen om voorrang strijden. Betrekkelijk weinig – of zeg maar gerust geen – van die publicaties handelen over hoe het schrijven van een vers begint."

Lees de rest van mijn column op Literatuurplein >>

Poëzie: de samenzwering

Gerrit Komrij citeert op zijn weblog enige onnavolgbare zinnen van Huub Beurskens, ontnomen aan diens weblogachtige stapeling kromspraak die Nonnolles heet: "Zo staan er enkele gedichten van mij in de bekende bloemlezing van Gerrit Komrij. Ik wou en wil die gedichten daar niet in hebben. Niet alleen is de keuze ervan slecht: de bloemlezer toont met die keuze een gebrek aan smaak of hij is perfide. Om toestemming is mij niet gevraagd. Ik wou nooit en ik wil nimmer in die bloemlezing. Ik wil eruit! Beter vergeten dan met gebakken peren in de Komrij gezeten."

Dit heerlijke proza wordt voorafgegaan door deze alinea: "Bij het lezen van Antieke wijsgeren - Tegengeschiedenis van de filosofie, waarin Michel Onfray vaak tot mijn verrassing en soms verbijstering laat zien hoe de dualistische, platoonse lobby met name het monisme en hedonisme in gedaante, leven en denken van figuren als Antiphon en Epicurus heeft weten zwart te maken en vooral heeft weten weg te werken, moest ik onwillekeurig denken aan het werk van poëziebloemlezers en met name aan degenen onder hen die canoniserend willen zijn en daarvoor zonder toestemming van geplukte dichters (moeten) opereren."

Dit brengt me – via een hak-op-de-takje – bij een citaat van De Limburgse vlaai met kersen en kruimeltjes, ook al afkomstig van diens weblog: "Komrij is zijn bloemleescarriere begonnen met een groot overzicht met deels polemische insteek om het belang van de Vijftigers en andere avantgardisten te relativeren. Zonder evenwel daar een duidelijke andere poëtica dan een van goede smaak en algemene representativiteit tegenover te stellen. Komrij heeft daarna een ontwikkeling gemaakt van giftig polemicus naar 's lands Voorbeeldige Lezer, tot het dichter des vaderlands-schap en het stichten van een poëzieclub aan toe - en van gevreesde TV-criticus werd hij de lezer die in NRC gedichten die hij mooi vond ging uitleggen."

Gebrek aan smaak. Perfide. Poëtica van goede smaak en algemene  representativiteit. Mijn hemel... wat een ... giftigheid van Beurksens en Kersen met kruimeltjes... Het lijkt wel Rasterproza, uit de jaren zeventig... proza van LADA-bezitters en mensen die achter elk boek een Samenzwering zien...

Bibliotheek Admont gerestaureerd

BoekenDingen meldt: "Na een vier jaar durende restauratie wordt komende zaterdag in Oostenrijk de grootste kloosterbibliotheek ter wereld feestelijk heropend. Het gaat om de indrukwekkende boekenverzameling van het benedictijnerklooster Admont in de buurt van Graz. De in 1776 voltooide bibliotheekszaal, met fresco’s van Bartolomeo Altomonte (1701–1783), geldt als een van de grootste kunstwerken van de Euopese late barok. De zaal is zeventig meter lang, veertien meter breed, dertien meter hoog en herbergt 70.000 boeken." Lees en klik hier verder >>

Agnostici slaan terug

De Tekstfabriek meldt: "Nu de De Gereformeerde Bijbelstichting vandaag te kennen heeft gegeven gratis bijbels ter beschikking te stellen aan het Amsterdamse politiekorps, naar eigen zeggen omdat de bijbelkennis onder Nederlanders zou zijn afgenomen, maar in werkelijkheid natuurlijk als reactie op het met korting ter beschikking stellen van de nieuwe Koranvertaling van schrijver Kader Abdolah aan datzelfde korps, ziet uitgeverij Contact zich genoodzaakt om dit strijdtoneel te betreden en hetzelfde Amsterdamse Korps (en overigens ook andere korpsen) de verhalenbundel Boot van Hans van Wetering met korting aan te bieden, bij wijze van agnostisch antidotum. Waar bijbel en Koran recepten leveren voor hoe te leven en wat te doen, daar roepen de verhalen in Boot juist vragen op. Het raadsel dat de wereld heet, wordt in Boot niet kleiner gemaakt, maar groter. Levenslessen worden nadrukkelijk niet gegeven, of het moest zijn dat de mens zichzelf een raadsel is. En dat dan bij wijze van troost."

Dichtkunst, marginaal?

Nico de Boer publiceert in BN/De Stem een stuk over poëzie, dat ook een recensie is van het boek De 100 beste gedichten van 2007. Ik citeer: "Het aantal nieuwe dichtbundels neemt ieder jaar weer toe, om nog maar te zwijgen van het aantal heruitgaven, bloemlezingen, de vele bundels in eigen beheer, en de publicaties in tijdschriften en op weblogs. Podiumdichters trekken volle zalen. Dichters kunnen tijdens festivals, lezingen en optredens op een welwillend publiek rekenen. Daarnaast moet gezien het grote aantal Nederlanders dat zelf dicht – meer dan een half miljoen, schijnt het – de liefde voor de dichtkunst groot zijn. Maar schijn bedriegt. Toonaangevend in het culturele en maatschappelijke debat, zoals Gorter, Marsman, Nijhoff en Lucebert waren, is de poëzie allang niet meer. De dichtkunst dreigt in een onpoëtische tijd waarin alles poëzie kan zijn, steeds meer een marginaal verschijnsel te worden. De dichtkunst preekt voor eigen parochie en vervreemdt zich van de lezers, is de klacht die almaar luider klinkt."

Onder het stuk staan links naar mini-interviews met Anne Büdgen ("Ik zou graag meer mensen willen bereiken. Scholen zouden   meer aandacht aan poëzie kunnen schenken, maar je moet het leerlingen niet   door de strot duwen."), Jan Baeke ("Kunst is complexer geworden, er is meer scholing vereist om het [sic] te doorgronden), Sasja Janssen ("Wat meer aandacht voor poëzie in   de media zou wel prettig zijn"), Wiel Kusters ("Nu publiceren velen op internet, destijds stencilde je boekjes. Maar als je verder wilt in de poëzie dan wil je een publicatie in een tijdschrift of bundel."). Ook schrijft De Boer een kort stukje over de stand van zaken in poëtenland, gebaseerd op een inmiddels gedateerd overzicht van Rottend Staal.   

The Apostrophe Engine

Max Dohle meldt: "De basis [van The Apostrophe Engine] is het gedicht "apostrophe" van Bill Kenney. Elke regel is een hyperlink die je via een zoekmachine op een volgende regel brengt. Enzovoorts: A poem that builds upon itself and grows as the world wide web grows. The Apostrophe Engine is a website operated by Bill Kenney and Darren Wershler-Henry. It is the source of the poems in apostrophe, a book published by ECW Press in 2006. The home page of the Apostrophe Engine site presents the full text of a poem called "apostrophe", written by Bill in 1993. In this digital version of the poem, each line is now a hyperlink." Hoe werkt het? Nou, zo >>

Schriften Sartre kwijt

De Papieren Man meldt: "De Parijse uitgeverij Gallimard is verwoed op zoek naar de verloren notitieboekjes van de Franse schrijver en filosoof Jean-Paul Sartre (1905-1980) en heeft in het laatste nummer van Le Magazine Littéraire een ogenschijnlijk wanhopige oproep aan de lezer gelanceerd, zo meldt De Standaard." Het zal niemand verbazen als ze binnenkort opduiken bij de Directeur en de Stofjas, daar bezorgd door een Middernachtzendeling...

Kort nieuws

Erik Lindner over Slapen bij een warme man, de nieuwe bundel van Jos Versteegen / Heumakers' column op NRC Boeken: Plaatsvervanger van de poëtische geest / Presentatie Poëzie op het scherm - dichters en digitale vormgevers werken samen / It kin net / Het kan niet - Een feestelijke ontmoeting van Friese en Nederlandse dichters / You'll Never Walk Alone - Essaywedstrijd bij het vijfenzeventigjarig bestaan van Streven.

Eenzame uitvaarten, divers

F. Starik laat weten: "In Zutphen verzorgde Hanz Mirck zijn eerste eenzame uitvaart, in Den Haag was Gilles Boeuf dichter van dienst bij nummer 10, terwijl F. Starik de vijfennegentigste eenzame dode in Amsterdam wegbracht. U vindt het allemaal op de website van de Eenzame Uitvaarten, onder het knopje uitvaarten, rechts op de thuispagina."