Dejonckheeres 'Triptiek' is Iepers stadsgedicht

De Ieperse Cultuurraad en de stedelijke bibliotheek riepen naar aanleiding van Gedichtendag 2008 dichters op om een stadsgedicht over Ieper te schrijven. Ze zochten naar een gedicht met een duidelijke verwijzing naar groot-Ieper, in de ruimste zin van het woord. Het winnende gedicht ‘Triptiek’ van Marc Dejonckheere (klik op de foto voor een vergroting) is een drieluik dat de drie fasen in de duizendjarige geschiedenis van Ieper overspant:

TRIPTIEK

Ieper

I

Een arm zwaait over land. Poorters
regeren overhand in torens en kantelen.

Niemand zal haar bevelen, want spottend
zwiert de nar zijn gesels. De krolse

massa kolkt beneden, kooplieden
marchanderen. O, fiere stede, wacht!

Onder het laken van de nacht ontslaapt
de stad, valt tussen wal en gracht.

Ieper

II

Kokhalzend. Kotsend
stulpt de stad haar darmen uit.

Stenen armen omklemmen de pulp
van ingewanden. Brak water stinkt.

De bloederige gulp ontlast een zwart
verlangen. In handen hinkt oud zeer.

Haas verhangen in een put vol beer:
een doodsbruid op het veld van eer.

Ieper

III

Uit het schouderblad van dit karkas
vlerken vleugelen, engelen vlieden.

Het ooglid wordt weer aangenaaid,
ziedend raaigras ingezaaid. Tekens staan

in het gelid. Genoegzaam taalt de spraak
haar eigen waan en zwijgt verhit, verkilt.

Ontspreek de daden in uw woorden.
Strot, word stem. Gehoord om vredeswil.

Marc Dejonckheere

Hubert van Herreweghen in de prijzen

Vanmiddag kreeg de Vlaamse dichter Hubert van Herreweghen (1920) de Prijs voor Letterkunde van de Vlaamse provincies. In 1943 publiceerde hij zijn eerste bundel Het jaar der gedachtenis, nadien volgden nog een 20-tal bundels. Van Herreweghen ontving eerder ook al ondermeer de prijs van Brabant (1945), de driejaarlijkse Staatsprijs voor poëzie (1962), de Sabamprijs (1987), de Dirk Martensprijs (2005), en nu dus ook de Prijs voor Letterkunde van de Vlaamse Provincies 2006 voor zijn gezamenlijke oeuvre.

Lees verder op de weblog van Ons Erfdeel >>

Gedichtendag en verjaardag koningin

Vandaag is het 'gedichtendag'. Een vreemde naam, voor een vreemde dag, waarop alle dichters uitzwermen om het hoge woord te brengen naar stad, dorp, bos en beemd.

We zouden er bijna van vergeten dat onze koningin vandaag 70 jaar wordt. Zeventig jaar alweer! Wij hopen maar dat de majesteit vandaag tijd heeft om een gedicht te lezen en dat ze verder een fijne mag doorbrengen, bijvoorbeeld met haar goede vriend Hans Teeuwen >>

Genomineerden VSB Poëzieprijs 2008

Vanavond zijn of worden de vijf genomineerde voor de VSB Poëzieprijs 2008 bekend gemaakt tijdens het 'gedichtenbal'. In het juryrapport over de vijf genomineerden wemelt het van de superlatieven. De VSB Poëzieprijs (€ 25.000 en een kunstwerk voor alle genomineerden) is de belangrijkste poëzieprijs in het Nederlandse taalgebied, vindt de organisatie van de VSB Poëzieprijs. 

Over Groter dan de feiten van Jan Baeke (1956, Roosendaal) zegt de jury onder meer dat de ’onmogelijke opgave om met taal greep te krijgen op de werkelijkheid’ in deze bundel ’onontkoombaar en huiveringwekkend’ is verwoord. 'Wie eenmaal begint te lezen,' aldus de jury, 'gaat mee op een filmische reis, waarvan de beklemmende sfeer je 88 pagina’s lang volledig in zijn greep houdt.'

Innisfree van de Belgische Christine D’Haen (1923, Sint Amandsberg) wordt zowel een ’meesterlijk afscheid’ als ’een fonkelnieuw begin’ genoemd. 'Zelden was een bundel vol klassieke poëzie zo urgent, en zo hedendaags,' meent de jury. In De dame van de tapisserie van Jacques Hamelink (1939, Driewegen) wordt ’het wonder van de taal gevierd in poëzie die euforisch is en archaïsch, beeldend en ritmisch, beschrijvend en betoverend.'

Leonard Nolens (1947, Bree) is genomineerd voor Bres. 'Nolens balanceert op de rand van het persoonlijke en algemene, het alledaagse en sublieme,' oordeelt de jury. Dit is 'poëzie die aan het leven vastzit.' De vijfde genomineerde, Anne Vegter (1958, Delfzijl), krijgt voor Spamfighter het predikaat ’hedendaagse poëzie in vol ornaat.' De bundel is in de woorden van de jury: 'Een superieure nevenschikking van het alledaagse en het sublieme in de vorm van het gedicht als performance.'

De VSB Poëzieprijs wordt op 11 april uitgereikt.

Dank aan Joep van Ruiten.

Nieuwe stadsdeeldichter Amsterdam-Centrum

'Robert Anker is de nieuwe stadsdeeldichter van Amsterdam-Centrum. Vanavond wordt hij tijdens het Gedichtenbal in Paradiso gepresenteerd en draagt hij zijn eerste stadsdeelgedicht voor. "Dichten over het kampioenschap van Ajax? Misschien dan een gedicht vanuit het perspectief van de hooligans?"'

Lees het artikel, waarin een bescheiden Anker zich voor het eerst in functie uitspreekt, in het Parool >>

Hij is meteen heel erg collegiaal, dat is fijn: 'Ik moest het dichter-des- vaderlandssyndroom afschudden. In mijn vriendenkring werd daar onmiddellijk aan gerefereerd. Word jij een Driek van Wissen? Daar wil ik dus absoluut niet mee geassocieerd worden. De gedichten van de dichter des vaderlands hebben een groot gelegenheidspoëziegehalte. Ik wil goede poëzie schrijven, dat is mijn uitgangspunt, al zal deze poëzie in dit geval op een of andere manier aan mij geadresseerd zijn door de stad Amsterdam.'

Jaeggi nodeloos kwetsend jegens Parool

Adriaan Jaeggi, normaal gesproken toch het toonbeeld van opportunisme vriendelijkheid, is nu ineens nodeloos kwetsend jegens (de cultuurredactie van) het Parool. Hoe dan? Door op zijn weblog te schrijven: 'Overigens is het niet zo, zoals op sommige literaire kletssites wel wordt gemeld, dat de nieuwe stadsdichter benoemd wordt door de centrale stad. De benoeming van de tweede stadsdichter komt van dezelfde autoriteit als de eerste stadsdichter. En zolang Amsterdam dat ingewikkelde en totaal overbodige stadsdelensysteem behoudt, zal de stadsdichter benoemd worden door stadsdeel Centrum, net als de Westerparkdichter benoemd wordt door stadsdeel Westerpark.'

Dat van die 'kletssites' moet wel over de boekenafdeling van de website van het Parool gaan. Want daarop stond te lezen: 'De opvolger van Adriaan Jaeggi als stadsdichter wordt benoemd door de gemeente Amsterdam en mag zich met nog meer recht dan Jaeggi, die benoemd werd door Stadsdeel Centrum, stadsdichter van Amsterdam noemen.'

Het was een elegante oplossing geweest, die het Parool omschreef, maar dat mocht niet zo zijn. In plaats daarvan pakte Jaeggi in zijn ergernis jegens kletssites zijn jachtgeweer, richtte dat op zijn voet en haalde vervolgens de trekker over.

Behalve nodeloos kwetsend jegens het Parool, is Jaeggi's statement ook nog eens niet zo van slimmenstein: zijn weblogbericht behelst namelijk de mededeling dat de eerste stadsdichter van Amsterdam niet de eerste stadsdichter van Amsterdam zal zijn, maar de twee stadsdeeldichter van Amsterdam-Centrum. Een klein bericht, maar een hele degradatie.

En dan is het morgen Gedichtendag.... En het regent... En op de radio hoor ik iemand die Slob heet... O januaridroefheid!

Miriam Van hee wint Herman de Coninckprijs

'Zowel de vakjury als het publiek kozen met overtuiging voor de poëzie van Miriam Van hee. De vakjury kende haar bundel Buitenland unaniem de Herman de Coninckprijs voor de beste dichtbundel toe. De Publieksprijs voor het beste gedicht ging naar Van hees gedicht 'zomereinde aan de leie'. Debutant Geert Jan Beeckman won de prijs voor het beste poëziedebuut met zijn bundel Diep in het seizoen.' Lees verder op boek.be

De Woordlijst 2007

De bundel Twee piepjes van F. van Dixhoorn is door critici uit Nederland en Vlaanderen gekozen tot beste bundel van 2007. Lees er alles over op/in Letterland.net inclusief een interview met de winnaar.

Trouwens...

... vergeten jullie niet om de Pers vandaag te lezen? Mijn tweede poëzierubriek is op papier of via pdf te belezen. Zie www.depers.nl (pdf linksboven, bladeren naar pagina 17). Mooi, trouwens, dat de Pers zo'n rubriek heeft. Daar zouden sommige kranten nog een voorbeeld aan kunnen nemen, maar dit terzijde.

Elvis leeft

Elvis leeft. In zijn muziek. In talloze Elvis- imitators. In films en boeken. En sinds gisteren ook in de Nederlandstalige poëzie. Want gisteren werd in een bomvol Paradiso in Amsterdam de bundel Wees niet wreed (gedichten voor Elvis, samengesteld door Kees 't Hart en John Schoorl) gepresenteerd. Zo'n dertig van de tachtig meewerkende dichters brachten er hun vers voor of over The King, afgewisseld door muziek van allerhande muzikanten.

Dat zorgde voor mooie momenten (F. Starik die een Tom Waits-achtige hoogte bereikte, Michaël Zeeman die zich liefdevol over een b-kant boog, de zangeres van de Gigantjes met een tijgerjas aan) en voor momenten waarop je liever maar even niet keek en luisterde (Robert Anker die iets probeerde te zingen, Frank van Pamelen die een kleutergedicht voorlas). Dat zorgde, kortom, voor een fijne avond, inclusief de traditionele nazit met kout & drank.

Hoe het ook zij, Elvis is nog steeds in staat om pennen (en gemoederen) in beweging te houden. Dat de organisatoren gisteren de enige dichter die een Elvisbloes had aangetrokken, Anne van Amstel, niet op het podium vroegen, is jammer. Zij had de avond van dichtersglitter kunnen voorzien, iets wat nu aan de muzikanten werd overgelaten. Volgende keer beter op de lijst kijken, heren!

Meer informatie: www.uitgeverijnijghenvanditmar.nl

Mijn bijdrage aan de bundel staat in de Kleine Zaal >>