Colofon

Dit is weblog De Contrabas. Begonnen op 21 augustus 2005 door Ton van ’t Hof en Chrétien Breukers. Laatste bericht zal worden geplaatst op 21 augustus 2015, of ergens rond die datum. De weblog zal blijven bestaan, om de rijke archieven niet aan de digitale vergetelheid prijs te hoeven geven.

De redactie was in handen van Chrétien Breukers. De reactiemogelijkheid is gesloten, omdat de website niet ten prooi wil vallen aan eindeloze reeksen spam of aan reacties van notoire internettrollen. Mailen over de website kan aan decontrabas[at]hotmail.com

De boeken van Uitgeverij De Contrabas worden geleverd via Liverse, via CB of direct via Liverse. Eind augustus gaat de nieuwe website van uitgeverij De Contrabas, met bestelinformatie, online.

augustus 2015

ma di wo do vr za zo
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

« Goeiemoogle | Hoofdmenu | Zondagsvraag »

14 december 2007

Poëzie in boekvorm? Een reddingsplan.

Op 2 december las ik een 'Manifest ten faveure van de poëzie' voor tijdens een aflevering van 'Poëzie op Zondagmorgen' in Kasteel Walburg te Sint-Niklaas. In de papieren Knack van 12 december staat een samenvatting. Omdat Knack in Nederland jammer genoeg niet te koop is, staat die tekst in de Kleine Zaal >> Op de website van Knack staat de lange versie >> 

Minister Anciaux, geen woorden maar daden! Meneer Plasterk, het steunen van de poëzie is een schone zaak! Het biedt u beiden bovendien een unieke kans om een Nederlandstalige, in plaats van een Vlaamse én een Nederlandse poëzie mogelijk te maken.

Reacties

M.H.Benders


"Mijn plan nu is het volgende. De ministers van cultuur van Vlaanderen en Nederland - Anciaux en Plasterk - stellen op jaarbasis 225000 euro beschikbaar. Een bedrag dat door een onafhankelijke instantie - bijvoorbeeld het NLPVF - wordt verdeeld onder de uitgevers die in een bepaald jaar dichtbundels hebben uitgegeven."

Wat dan vervolgens zal leiden tot het afschaffen van werkbeurzen, want waarom een werkbeurs geven als je al zelf de bundel betaalt? Geen slim plan dus.

Poezie wordt al sinds mensenheugenis uitgegeven. Eeuwenlang volstrekt ongesubsidieerd. Verkopen deed het nooit goed. Waarom niet? Nou, simpel: omdat er maar weinig mensen zijn die behoefte hebben aan het mysterie dat de poezie vertegenwoordigt.

Uitgevers geven allang geen poezie uit omdat ze menen er geld mee te verdienen. De poezieuitgaves zijn prestige uitgaves. Het is dus zaaks juist daaraan niet te gaan tornen. Door de bundels door de staat te laten betalen maak je er een volstrekt vlakke vertoning van: de winst is dan net zo marginaal, en dus uitgeverstechnisch ook niet interessant.

Een veel beter idee is eindelijk eens te zorgen dat de kwalitatief sterke Nederlandse dichters eens de wereldmarkt opzoeken. Nederland is een te kleine markt. Daar verander je niks aan.

Chrétien Breukers

Nee... een werkbeurs is al iets vreemds, maar moois. Vreemd, want je verricht werk dat niets oplevert.

In mijn plan gaat het om de continuïteit in het uitgavebeleid. En het hoeft niks te kosten.

Het idee om de internationale markt te benaderen is ook goed, maar ligt weer op een ander vlak.

Ruben van Gogh

Als zelfs dichtende straatschoften, hermandatten en 17-jarige bambi-meisjes een uitgever vinden voor hun gedichten snap ik de steeds weerkerende angst niet dat de uitgave van bundels in gevaar zou zijn. En dan vergeet ik gemakshalve de internet-uitgevers met hun roept-u-maar-beleid en de toekomstige digitale uitgaven. En kom nu niet met geur van boeken: boeken zijn tekstdragers geen geurflaconnen.

Chrétien Breukers

Ik zal er even mee moeten wachten, want verplichtingen roepen. Vanavond meer.

Toon Vanlaere

Ik voel veel voor het plan, in combinatie met andere ondersteunende maatregelen.
Er zitten in het (lange) manifest sterke ideeën, inderdaad ten faveure van de poëziebundel.
Voor één keer wil ik mij mengen op dit forum met de vraag hoe we deze tekst kracht kunnen geven met zoveel mogelijk dichters. Altijd kritiek leveren op alle voorstellen lost ook niks op.
Hoe kunnen we het plan nog verfijnen, onderschrijven en het een zekere wervingskracht geven? Of moet de zieltogende poëziebundel (met of zonder geur) verdwijnen?

Toon Vanlaere

M.H.Benders

"Of moet de zieltogende poëziebundel (met of zonder geur) verdwijnen?"

Worden er tegenwoordig minder bundels uitgegeven dan vroeger? Volgens mij niet.
Juist meer, dankzij POD. Reguliere uitgevers
geven ook nog steeds poezie uit. Ik snap dus de hele ophef niet. Het lijkt een poging te zijn als staatsgesubsidieerde uitgeverij door het leven te willen gaan.

Chrétien Breukers

Ophef? Benders, hou eens op ook, met dingen suggereren...

Enfin, ben net thuis. Zal vanavond antwoorden op bovenstaande reacties, waarvoor allen dank.

Chrétien Breukers

Benders zegt hierboven: 'Een veel beter idee is eindelijk eens te zorgen dat de kwalitatief sterke Nederlandse dichters eens de wereldmarkt opzoeken. Nederland is een te kleine markt. Daar verander je niks aan.'

Dat is ook een goed idee, ja. Het NLPVF is er al mee bezig, maar alle initiatieven in die richting zijn uiteraard toejuichenswaardig.

Ruben van Gogh zegt:

'Als zelfs dichtende straatschoften, hermandatten en 17-jarige bambi-meisjes een uitgever vinden voor hun gedichten snap ik de steeds weerkerende angst niet dat de uitgave van bundels in gevaar zou zijn. En dan vergeet ik gemakshalve de internet-uitgevers met hun roept-u-maar-beleid en de toekomstige digitale uitgaven. En kom nu niet met geur van boeken: boeken zijn tekstdragers geen geurflaconnen.'

Beste Ruben. Voordat ik verder ga met mijn antwoord: de manier waarop je soms iets leest wat er echt niet staat, stemt mij somber. Voort nu.

Volgens mij is in mijn plan nergens sprake van angst, laat staan weerkerende angst. Al heb ik die soms wel, maar dan meer voor al die types die hun gedichten aan de uitgever krijgen. Enfin.

Volgens mij is het zo dat dichters hun oeuvre zo nu en dan eens in een bundel moeten kunnen samenvatten. In de huidige situatie komen er veel dichters bij. Ik voorzie dat veel van die dichters in de niet eens zo verre toekomst buiten de boot zullen vallen.

POD, het internet en het e-book zijn een uitkomst, zeker, maar ik geloof dat het boek centraal zal blijven staan in de cultuur.

Om één soort boek, de poëziebundel, bestaanszekerheid te geven, is steun van buitenaf nodig. En waarom zou 'de staat' niet voor buitenaf spelen?

De angst voor 'staatspoëzie' lijkt me ongegrond: vele dichters ontvangen nu al 'staatsgeld' (werkbeurzen) en van opvallende pluimstrijkerij richting 'de staat' is, een enkele uitzondering daargelaten, niet veel merkbaar.

Van mij mag een rijke mecenas dat geld ook beschikbaar stellen, maar ik dacht eerder aan 'de staat' omdat 'de staat' er nu eenmaal altijd is, en omdat 'de staat' nu eenmaal altijd fondsen beschikbaar heeft.

Poëzie vertegenwoordigt geen markt. Alle verkopen van alle poëziebundels samen (in een jaar) leveren een bedrag op dat wegvalt tegen de totale omzet die in de boekenwereld wordt gemaakt (ook in een jaar).

Met dat laatste wil ik zeggen: steun aan uitgevers die poëzie willen uitgeven, doorkruist geen economische mechanismen en vormt geen broodroof voor concurrenten en collega's.

Poëzie is belangrijk, voor de cultuur. Dat vindt zijn uiting in een fraai systeem van werkbeurzen. Wat mij betreft mag de uitgever nu ook wel enige steun ontvangen.

Voor de goede orde: ik ben geen uitgever, maar redacteur; en ik spreek niet namens mijn uitgever.

Misschien wat warrig, maar ik heb de hele dag van hot naar her gedraafd, dus wellicht later uitgebreider antwoord.

M.H.Benders

"Poëzie is belangrijk, voor de cultuur. Dat vindt zijn uiting in een fraai systeem van werkbeurzen. Wat mij betreft mag de uitgever nu ook wel enige steun ontvangen."

Prima dat je dat vind, maar maskeer dat dan als een betoog waarin je oppert dat de poezie dreigt te verdwijnen in gepubliceerde vorm. Daar is namelijk geen enkele sprake van.

M.H.Benders

'Maskeer dat dan niet'....

Chrétien Breukers

Ik zeg nergens 'dreigt te verdwijnen'... ik zeg iets anders. Iets dat niet zo is samen te vatten.

M.H.Benders

"Daarom presenteer ik bij deze een plan, gericht tot de ministers Anciaux en Plasterk, tot redding van een heel genre."

"Ik zeg nergens 'dreigt te verdwijnen'..."

(...)

Hans Smit

Schot voor de boeg: iedereen die gedichten schrijft is in één opzicht gelijk aan elke uitgever die gedichten uitgeeft; er is een bepaalde getalsverhouding tussen wat je verdient met die gedichten zelf (bijna niets in de meeste gevallen) en wat je voor externe geldbronnen hebt om de gedichten te kunnen schrijven (werk, werkbeurs, erfenis, weet ik veel). Voor uitgevers is dat het principe van de interne subsidiëring; uitgeverij De Harmonie kan mooie bundels uitbrengen die niet per se kostendekkend hoeven te zijn, omdat er veel geld binnenkomt uit de Harry Potter-boeken. het pleidooi van Chretien lijkt dus te zijn om er voor uitgevers een externe geldbron in het leven te roepen, die voor dichters als bestaat: een Fonds voor het Drukwerk, als het ware. Het is wellicht interessant om daarbij te melden dat een werkbeurs al snel een stuk hoger is dan de productiekosten van een bundel bij een uitgever. Waarom niet gesteld dat de werkbeurzen omhoog moeten met een verplichte besteding van bv 3000 aan het uitgeven, met andere woorden: de dichter die een werkbeurs krijgt, krijgt ook een bruidsschat mee voor uitgave van zijn bundel? Dat zou het letterenlandschap wellicht aardig veranderen.

Chrétien Breukers

Die vind ik goed, Hans. Dat is een boeiend voorstel, een voorstel dat ook wel doet denken aan hoe het er in de wereld van de beeldende kunsten aan toegaat.

Het systeem van interne subsidiëring werkt helaas niet meer zo als vroeger, toen sommige grote uitgevers nog niet cijferplichtig waren jegens raden van bestuur... Dus hier zou jouw voorstel constructief werk kunnen doen...

Chrétien Breukers

Ja Benders, een genre redden. Maar niet van de totale ondergang. Eerder van conjuctuurgevoelige uitgavepolitiek. Kijk maar eens naar de Vlaamse situatie.

M.H.Benders

"Ja Benders, een genre redden. Maar niet van de totale ondergang. Eerder van conjuctuurgevoelige uitgavepolitiek. Kijk maar eens naar de Vlaamse situatie."

Wat is die 'Vlaamse situatie' dan? Er zijn toch nooit veel grote uitgevers geweest, daar?

Vind je zelf nu echt dat er jaarlijks te weinig bundels worden uitgegeven? Waarom vind je dat? Ik vind dat er eerder teveel bundels worden uitgegeven, eigenlijk. Zonde van het mooie papier.

M.H.Benders

"Waarom niet gesteld dat de werkbeurzen omhoog moeten met een verplichte besteding van bv 3000 aan het uitgeven, met andere woorden: de dichter die een werkbeurs krijgt, krijgt ook een bruidsschat mee voor uitgave van zijn bundel?"

Omdat dit naar alle waarschijnlijkheid zal leiden tot een enorme vervlakking. Waarom zou een commerciele uitgever nog enige kwaliteitseisen aan een bundel stellen als de uitgave volledig wordt gesponsord? Er zullen meer en meer slechte, volledig ongedirigeerde of slecht doordachte bundels verschijnen. En dat is dan zogenaamd goed voor de poezie?

Gert de Jager

De risicobereidheid van uitgevers is momenteel een correctiemechanisme voor beslissingen van het Fonds. Als dichter X, met een werkbeurs van tien of twaalf maanden, zijn werk niet uitgegeven krijgt bij een eersterangs uitgeverij gaan er volgens mij wenkbrauwen gefronst worden. Het correctiemechanisme zou wegvallen als het Fonds min of meer gaat bepalen wat er wordt uitgegeven.

Of de situatie in de beeldende kunst nu zo ideaal is, vraag ik me bovendien af. In de NRC stonden een paar weken enkele artikelen waarin de middelmatigheid van de Nederlandse beeldende kunst gekoppeld werd aan het gemak waarmee je, vergeleken met andere Europese landen, subsidie kunt krijgen. Een schrikbeeld is voor mij ook de wereld van de moderne muziek waarin nogal wat componisten opdrachten krijgen voor werken die precies één keer worden uitgevoerd. Hebben we daardoor of desondanks nu wel of niet een bloeiend muziekleven? Zouden bundels die in stapels in de magazijnen blijven liggen werkelijk de cultuur bevorderen? Wordt dat wat wij cultuur noemen dan niet één groot Potemkindorp?

Het lijken retorische vragen, maar dat zijn het niet. Ik weet werkelijk het antwoord niet - het zal wel weer genuanceerd zijn - en realiseer me dat een uitgever zo zijn zorgen heeft.

Hans Smit

Ik geef toe dat er haken en ogen aan zitten... Een dichter krijgt overigens alleen een werkbeurs voor een bundel als hij al een uitgeverscontract op zak heeft. De uitgever weet vooraf niet of die bruidsschat ook meekomt.

M.H.Benders


De situatie in de beeldende kunst is verre van ideaal, ik zou het zelfs funest durven noemen:

http://www.volkskrant.nl/kunst/article425222.ece/Kunstsubsidiering_vaak_een_zaak_van_vriendjespolitiek

Ik heb jarenlang in een kunstenaarsinitiatief gewerkt en wij kregen onmogelijk geld los van het mondriaan fonds. Elke keer hetzelfde verhaal: afgewezen. We hebben toen een keer de lijsten opgevraagd van wel toegekende subsidies en daarin stonden, jaar in jaar uit, over een periode van wel 10 jaar, elk jaar dezelfde namen van mensen die een flinke som subsidie kregen - personen, dus niet instanties. Ik ga geen namen noemen maar dit waren mensen die als kunstenaar bepaald niet in de toplaag van de grote apenheuvel thuishoorden.

Ruben van Gogh

Nu ja, ik vind het vreemd uitgevers te subsidiëren voor uitgaves die ze niet zouden uitgeven omdat ze niet verkocht worden.
Wellicht moet die subsidie dan naar de kopers van bundels. Dat ook dikke bundels die sympathieke prijs krijgen als de Contrabas- of Windroosreeks.
Maar nogmaals ik zie dat gevaar niet zo.

De reacties op dit bericht zijn afgesloten.

Uitgeverij De Contrabas

Cookies

De Contrabas maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie Zie hier
.

Laatste reacties

Pageviews


Sinds 21 augustus 2005

Categorieën

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...