Gedicht van de week - Benno Barnard

De dichter bezoekt de tandarts

Voor Sonja Depret

Achter de haag van zijn tanden wacht hij
op haar ivoren vingers die glanzen: 
ze heeft zes handen vol maanlicht.

Haar dienen vuurvliegjes, watergeesten,
kerkuilen en de zonen van goden –
zenuwen, wat een demonische dame.

Onweer strijkt over de krimpende velden.
De mijn delft zijn donkere hartstocht.
Het pad wordt vertrappeld door paarden.

Genade, roepen al zijn gedachten;
en haar ogen omvatten sneeuwwitte verten:
er gorgelen beekjes in het gebergte,

het water kloklacht zijn angst weg.
In het dal zijn de hete kolen gedoofd
en de zon koelt af voor hun ogen.

Nu wacht de stilte op een piano:
de vloer is geboend, het muizenhol netjes;
goeiig welft zich het huis boven beiden –

en Guldenmond wenken de lamsbout,
de kunst om zijn woorden aan draden te rijgen
en van zijn geliefde de gloeiende tongkus.

                                       

Benno Barnard

'De dichter bezoekt de tandarts' van Benno Barnard is de 49e bijdrage die in het kader van het project 'Gedicht van de week' op de Contrabas is geplaatst. In totaal zullen 52 dichters, die minstens één bundel bij een reguliere uitgeverij hebben uitgebracht, worden uitgenodigd om een nog niet eerder in digitale of gedrukte vorm gepubliceerd gedicht op de Contrabas te plaatsen. Dit project wordt mogelijk gemaakt door steun van het Lira Fonds.

Benno Barnard (1954) schreef de bundels 'Een engel van Rossetti' (1981), 'Klein Rozendaal' (1983), 'Het meer in mij' (1986), 'De tweede vrouw van Dik Trom' (1988), 'Tijdgenoten' (1994), 'De schipbreukeling' (1996) en 'Getierd hebbende doden' (2003). In 2006 verscheen 'Het tongbotje - Gedichten 1981-2005'.

Comments

[Geplaatst door: Fred Papenhove]

En nu we het toch over Benno Bernard hebben: koopt allen 'Dichters van het Avondland', uitgeverij Atlas. Het is een prachtig en geweldig boek!

[Geplaatst door: Edwin Smet]

Ja. En eens te meer vanuit Vlaamse geestigheid Europese vergezichten. Hulde.
Sonja Depret is een bedeelde dame.

[Geplaatst door: RHCdG]

Het laatste woord, hoe netjes verder ook, vind ik wat smakeloos. Het lijkt aan alle fraaie metaforiek van daarvoor de zin te ontnemen.

[Geplaatst door: Mark van Tongele]

Prachtig gedicht!

[Geplaatst door: Micha Hamel]

Ja vind ik ook, prachtig. Van mij hoeft die "Guldenmond" niet omdat die wat nadrukkelijk uit het gedicht naar buiten graait om weer iets anders, iets aanpalends, iets naar-iets-verwijzends mee te nemen, maar dat is een kwestie van smaak, denk ik. De balans tussen het echt-gebeurende, zinnelijke en het metaforische vind ik zijn grootste kwaliteit, maar dit woord fungeert daar dan als een soort uithangbord van. Een soort van: 'joehoe, vergeet het metaforische niveau niet, lezer!'-woord. Nou, zo erg is het ook weer niet, maar je kunt bij kritiek nooit duidelijk genoege argumenten en voorbeelden geven, is mijn ervaring.

[Geplaatst door: Benno Barnard]

Ik dank de lezers voor hun reacties en complimenten.

Maar hoewel ik vind dat ik me er niet mee zou moeten bemoeien, wil ik toch een glosse plaatsen bij de twee omstreden woorden: tongkus en Guldenmond. Het eerste zou te weinig metaforisch zijn, het tweede te veel.
Ik ben verheugd dat mijn tandarts de tongkus weer mogelijk heeft gemaakt. Zonder dit woord zou het gedicht bij een mythische vrouw achterblijven, in plaats van bij een echte vrouw te eindigen. Maar het is dubbelzinniger, zo ontdekte ik naar aanleiding van RHCdG's commentaar. De tong is immers ook de 'lingua', het instrument van de dichter; de kus bevestigt dus de metaforen, die aan diezelfde tong ontsproten zijn.
Wat dat ironische Guldenmond betreft: die naam deconstrueert zijn eigen metafoor, aangezien de dichter letterlijk goud in zijn mond heeft (of althans zou kunnen hebben).

Het was een eer en een genoegen onder u te mogen vertoeven.

Benno Barnard

[Geplaatst door: Micha Hamel]

Goudmondige,

Dank voor de toelichting. Persoonlijk had ik er niet zo ontzettend veel 'ironisch' in gelezen, maar meer 'geestigs' ; een allusie op Goldmund, compleet met Narcissus die een dichter toch ook altijd is. Gezien de manier waarop u dit bedoelt zou ik de kapitaal weglaten, in het besef dat ik te vrijpostig ben, nu.

[Geplaatst door: Benno Barnard]

Ik heb werkelijk geen seconde aan die Hesse gedacht, beste Micha; hij is te ver weggezakt in mijn geheugen. (Wel aan de Griekse naam Chrysostomos.) Ik neem je suggestie in overweging; merci.

[Geplaatst door: RHCdG]

Geachte heer Barnard,

Bedankt voor uw toelichting, die het esthetisch genot dat uw gedicht teweegbrengt (althans bij mij) zonder meer verder verhoogt. Toch is ze ook wat scholastisch vind ik: deze niet-mythische kus bevestigt de door de metaforen tevoorschijn geroepen mythen. De dichter behoudt hoe dan ook zijn rechten! In dat opzicht maakt uw toelichting meer deel uit van het gedicht dan die uit de boot vallende kus - al heeft de dichter ook recht op die kus, vanzelfsprekend...

[Geplaatst door: Peter M. van der Linden]

Gewoon de laatste 2 strofen er uit, dan hou je een fraai gedicht over.

[Geplaatst door: Benno Barnard]

Juju, niet zo ruw, beste Peter! Ik vind het wel goed zo. Wie wil er nu een gedicht dat iedereen van titel tot tongkus fraai vindt? Geef ons lichte wrijving tussen dichter en lezer. - Benno

[Geplaatst door: Lucrèce Vanhove]

Groot gelijk Benno ! Een lichte wrijving tussen dichter en lezer kan heerlijk stimulerend zijn voor de lezer.

[Geplaatst door: Diana Hoogenraad]

Een boeiend gedicht met een goed woordspel,
spannend van opbouw, vooral de slotzin, wat wil je nog meer

met de vriendelijke groet,

Diana