Over boeken maken en boeken verkopen, deel 1 (+update)

Soms verbaast het me dat dichters geen dichtbundels kopen, zelfs niet van collega's. Neem nu het het flauwe logschrijvertje S.A., die tijdens presentaties altijd voor een euro of dertig, veertig aan speciale bieren wegtikt, maar een boek kopen? Neen. Het is zijn goed recht, maar je vraagt je soms wel af hoe hij aan zijn waarlijk encyclopedische belezenheid komt.

[Update] Het is... niet waar, wat ik hierboven zeg. Er zou moeten staan: 'Neem nu het het flauwe logschrijvertje S.A., die tijdens presentaties voor een euro of dertig, veertig aan speciale bieren wegtikt, maar wél altijd een boek koopt. Hij is de gunstige uitzondering, die de regel (dat dichters geen boeken kopen, en zeker niet van collega's) bevestigt. Hoe die andere dichters aan hun leesvoer komen, je vraagt je soms af.' Zo nu kunnen de reacties weer gaan over het onderwerp dat ik probeerde aan te snijden. [einde Update]

Tijdens allerlei andere borrels en vernissages kom je ze altijd & overal tegen; van die mensen die wel babbelen over gedichten maar die je nooit kunt betrappen in de buurt van zo'n papieren ding, in een bepaalde vorm gesneden, met lijm in de rug zodat de bladzijden vast blijven zitten tijdens het bladeren.

Waarom dat is? Ik heb zo mijn vermoedens, waarin laaggeschooldheid, onverschilligheid voor alles wat buiten het eigen mini-universum gebeurt en een wezenlijke desinteresse jegens de poëzie een rol spelen (de goeden niet te na gesproken, maar ja, de goeden, wie zijn dat dan weer?). Gelukkig ben en blijf ik een optimistisch mens.

Dus toen ik laatst een stukje van Erik Jan Harmens ('Lees nu z’n manuscript Ssst, woordwerk. Daar mag best een harde kaft om en een ISBN in.') over ACG Vianen doornam, dacht ik: 'Kom, laat ik de gratis betrokkenheid van Harmens eens omzetten in een mooie daad. Ik geef het boek uit, als er ten minste zeventig mensen zijn die het willen hebben. De rest van de exemplaren verkopen we later wel.'

Het was een opwelling, ik geef het toe, maar toch is deze opwelling niet geheel vrij van strategie. Je komt er nog eens achter wie bereid is om gratis getoeter over betrokkenheid bij poëzie om te zetten in daden, én je komt erachter hoe er in de slangenkuil, die de poëzie helaas óók is, wordt gereageerd op een dergelijk, ahum, initiatief.

Lees verder en schrijf in bij ACG >>

Wordt vervolgd.

Comments

[Geplaatst door: Sven Ariaans]

Euh.. Chrétien? Dat ik zo -ahem- 'encyclopedisch belezen' ben, kan ik best verklaren hoor! Ik koop namelijk i.i.t. wat je in dit stukje beweert, wel altijd een boekje tijdens presentaties. Sterker nog, toen ik je voor het eerst in levende lijve ontmoette (van de in het totaal slechts 3 keer), tijdens de presentatie van de 2e lichting Windroosbundeltjes onder jouw redactie, heb ik er maar liefst vier (4!) gekocht. En hoogstpersoonlijk met je afgerekend!
Dat weet je toch nog wel hoop ik, lieverd?
En inderdaad heb ik toen voor zo'n 30 euro aan Duveltjes weggetikt, maar die moest ik zelf betalen. Net als tijdens de tweede keer dat ik je de hand mocht schudden: de presentatie van 'de vette Breukers'.
Begrijpelijk; Uitgeverij Holland en ook de Contrabas, zijn nu eemaal geen Nijgh, Bij, of Nieuw Amsterdam.

Los daarvan: Beste Chrétien, ik waardeer je inzet voor de poezie. Serieus, dat meen ik. Ik bewonder en deel je queeste naar nieuw poetisch talent. Maar alsjeblieft, kap nou eens met insinuaties waarvan je zelf weet dat ze geen hout snijden. En beweer geen dingen waarvan je heel gemakkelijk kan weten (of checken) dat ze niet waar zijn.

Let op: Ik zeg niet dat je meteen aan professionele journalistiek moet gaan doen. Ik snap best dat het principe van hoor en wederhoor niet in alle gevallen te hanteren is, wil je een sappige poezienieuwssite schrijven, en eindelijk weer eens wat reacties genereren.

Maar schat, als er iemand boeken koopt ben ik het wel. 'Djiezus Kraaist!', om met de dichterhater Herman Brusselmans te spreken. Je hebt er zelf, wellicht ongewild, prachtig over geschreven: http://dewindroos.web-log.nl/dewindroos/2005/06/sven_ariaans_en.html

My dear Chrétien, wat dacht je dan dat er in die tassen zat?

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Twee dingen wil ik uit deze reactie even naar voren halen.

1. 'Begrijpelijk; Uitgeverij Holland en ook de Contrabas, zijn nu eemaal geen Nijgh, Bij, of Nieuw Amsterdam.' Welaan, beperk je in presentatiebezoek dan voortaan tot die huizen.

2. 'Let op: Ik zeg niet dat je meteen aan professionele journalistiek moet gaan doen. Ik snap best dat het principe van hoor en wederhoor niet in alle gevallen te hanteren is, wil je een sappige poezienieuwssite schrijven, en eindelijk weer eens wat reacties genereren.'

Professionele journalistiek? Zoals bij Awater? Of zoals bij 'Dichters' van de VPRO? Dan inderdaad liever een 'sappige' site, waar het mij soms te doen is om het genereren van reacties, maar dan wel over de kwestie die ik aanroer.

Dat je boeken koopt, stemt me ondertussen blij en dankbaar. Nu hoop ik alleen nog maar dat je uit die boeken iets opsteekt, iets dat je stakerige stijl ten goede zal komen.

En die tassen, oh ja. Ik dacht natuurlijk dat je daar je bezittingen in had zitten.

[Geplaatst door: Joris Vechter]

Eigenlijk ben je gewoon de moeite waard om je voor je pompeuze bek te slaan, Breukers. Behalve dat er net een Verklaring omtrent Gedrag in behandeling is.

Aartslul.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Beste Joris. Dat mag niet, zo reageren, en dat weet je best.

[Geplaatst door: Joris Vechter]

Je mag verwijderen, ouwe Ueberstormfuhrer. Je mag me een ban geven. En je mag de tering aan je hart krijgen. Voor je gaat zeiken over het niveau van mijn verwensingen, als ik jouw niveau had zou mijn moeder me onterven.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Ah, ja. Dan moet ik je toch even wijzen op dit artikel uit ons reglement: 'Reacties onder eigen naam of dichterspseudoniem zijn zeer welkom. Anonieme of niet ter zake doende reacties worden verwijderd.'

You had your fun. Nu stil.

[Geplaatst door: Dirk Vekemans]

Persoonlijk koop ik alleen nog dingen waar ik ófwel het meeste al van gelezen heb online of als ik er redelijkerwijze kan vanuitgaan dat het geen rommel is.

Je kan dat m.i. ook niet meer maken, verwachten dat men je boekje koopt als men het werk niet eerst kan lezen. Je kan niet én steun vragen voor een misschien boeiend creatief proces én terzelfdertijd minderwaardige producten als the real thing proberen te slijten als je niet eerst dat proces laat beoordelen. Dan zet je alleen maar een grote bek op, op de kap van goedmenende uitgever(tje)s dan nog, om van iedereen, inclusief je familieleden en kennissen die dat prul dan moeten kopen nog maar te zwijgen. Plus dat je het hele potentieel op resultaatgerichte manier finaal om zeep helpt. Als je als leek zo 1 of twee dingetjes hebt moeten kopen haak je toch ook af?

Maar dit is voor velen gevoelige materie vrees ik, dus ik zal het daar dit weekend ofzo effie over hebben op mijn eigen stek, want anders ontaard dat toch maar in gejengel allerlei.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Waarom is dit gevoelige materie? En dan nog, wij leven hier op een dieet van verschillende soorte gevoelige materies... deel je inzichten toch met ons!

[Geplaatst door: H. Coster]

Hoor & wederhoor, op pompeuze bekken slaan, enge ziektes toewensen, - allemaal niet nodig.

Maar Breukers, dit geroddel over het door jou (mogelijk niet al te scherp) waargenomen gedrag van een niet zo heel anonieme anonymus is niet zo chique. Net als het ad hominem over diens stijl. Het is allemaal iets te veel afkomstig uit jóuw mini-universumpje.

De kwestie die je aanroert is m.i. interessant genoeg zonder dit soort sappigheid.

[Geplaatst door: RHCdG]

Ik begrijp niet waarom men hier telkens maar valt over de vorm en beweert dat het om de inhoud zou moeten gaan. Zo praten politici (afleidingsmanoeuvre nr 1). Het moet onder mensen die literatuur lezen duidelijk zijn dat het onderwerp gelegenheid biedt tot een bepaalde vorm, en dat die vorm een veel belangrijker kwestie is dan welke Belangrijke Kwestie ook. Niet met wat men zegt, maar met hoe men het zegt roept men reacties op. Dan kan iemands (bv Chrétiens) stijl sappig, zijn argumentatie ad hominem en de man zelf een provocateur worden genoemd, het zijn precies die redenen waarom dit weblog leeft en in menige literaire wandelgang onderwerp van gesprek is.

[Geplaatst door: RHCdG]

Dit overigens geheel terzijde. Nu weer terug naar het onderwerp.

[Geplaatst door: hanz mirck]

Sterker nog: de enige logica in het hele literatuurbedrijf is, dat het een subjectieve aangelegenheid is. Deze hele posting (alsmede de uitgeefbeslissing van Breukers) is daar een boeiend voorbeeld van.

[Geplaatst door: Dirk Vekemans]

Ach Chrétien, mijn dieet bestaat helaas nog vrijwel uitsluitend uit heel erg materiële zaakjes zoals brood en ander plankbelegsel, dat zijn dingen die je niet zomaar krijgt,dus ik moet een beetje uitkijken met wat ik met mijn tijd aanvang.

Voor het overige is het zo dat de enige literaire wandelgang die ik ken die tussen ons nederig stulpje en de riante villa van Didi de Paris is: de Diestse steenweg in Kessel-lo is een brede boulevard waar vele autobussen rijden. Naar de gespreksonderwerpen daar heb ik evenwel het raden.

Maar goed, ter zake dan maar. Het is vrijdagavond, ik heb een vreselijke hoofdpijn, van al die inzichten wellicht, dus laat het ons gewoon bij de volgende vraagstellingen houden.

Ik geloof niet zo erg in het ventileren van antwoorden vooraleer ten minste een poging gedaan is om adequate vragen te stellen.

Adequate vragen zijn als ruwe ploegen, die gaan op zoek naar andere vragen op of onder het door elkaar gehaalde equilibrum, vreemde schijnsels die ons misschien kunnen verder helpen, ipv heel het boeltje vast te rijden in een afgeronde mening, want dat is dan gewoon het vette zwarte stopsel genaamd Dogma.

Inzichten overigens die héb je ook niet, die gebeuren, en als je bij dat gebeuren dan niks hebt opgeschreven, kan je dat nauwelijks nog rewinden laat staan op replay duwen. Maar het blijft blijkbaar moeilijk om ergens de zin van in te zien als je het niet kan grabben, bepotelen en vooral, betalen.

Soit. Hoofdpijn. Hier een paar bruistabletjes al. Ik zal er nummertjes bijzetten dan kan het negeren tenminste ordentelijk.

1) als al die dichters willen dat hun bundeltjes ook verkopen moeten dan niet die hun ongetwijfeld fabelachtige teksten ook maar 's online komen ook, alleszins ten laatste bij de te koop stelling. ? immers

2) wie ga je wijsmaken dat daar sprake is van enig reëel tekstkapitaal dat door het ter inzage stellen van de code zou worden geschaad? hebben wij daar als doelpubliek, misschien zelfs geen recht op, want wat is dat dan zo'n bundel, als product?

(sjonge daar krijg je nog méér hoofdpijn van om zo alles door een nauwe tekstsleuf te moeten murwen)

3. is de publicatie van zo'n bundel in de initiële faze van een dichtersloopbaan niet eerder op te vatten als (wat zei ik nou net? scrolleuh!)het ter beschikking stellen van een ruilobject om steun te betuigen aan het getoonde creatieve proces?

4. zijn we met al die goedkope pocketjes niet net de hele functie van uitgeven aan het mislopen, evenzeer als er blijkbaar geweigerd wordt om van de toon-mogelijkheden van het internet gebruik te maken?

5. vroeger waren bundels een economische noodzaak, een antwoord op een reëel tekort aan informatie: je kon Des Dichters Code gewoon niet te pakken krijgen als je niet de materiële bundel had.
Moeten we hier echt gaan cursorisch lezen spelen? Wat vervalt er hier? Wat is dan der bundel functie? Hoe verhoudt zich dat tot a) de mythe van den Dichter b)de maatschappelijke realiteit van den Dichter? Wie koopt er voornamelijk des Dichters bundel?

7. zoals de business nu bolt, - het spijt me- het is die verrekte hoofdpijn - beste vrienden, zie ik u hier en elders met Velen, waarvan er - o wonder van de artificieel in stand gehouden schaarste - slechts Enkelen uitverkoren zijn, de Waren dus, staan drummen om alsjeblief alsjeblief te mogen beantwoorden aan een derdegraads marketingproduct, een gerecupereerde slecht aanslaande mythe die nu eens op wanhopige wijze poogt bij het bewezen koopkrachtlosmakende van het tieneridolendom aansluiting te zoeken, om dan weer de depressieve huismoeders met een niet te stuiten diareeks van flitsend-herkenbaar overgepootte weeklachten frontaal, ja genadeloos tussen de van ettelijke third life soap series weeë hersenkwabben te willen als evenzovele Trojaanse Paarden invaderen. Een kaftje en een ISBN is blijkbaar wat je nodig hebt om tot dergelijk product te mogen vervallen. Het was mijzelf bijna gelukt, heilaas, de toekomst oogt nu weer heel, euh, regenachtig. Nu hoor ik iedereen wel denken nou is ie pissig omdat ie zelf niet mag, ik wou bij g*d dat het zo simpel was. Ik heb namelijk een ontzettende liefde voor de literatuur, maar tegelijkertijd een hartsgrondige hekel aan het beklemmende rolpatroon dat telkens weer door de zogenaamde noden van de commersie aan het schrijven opgedrongen wordt.

Wie wil er hier wie doen geloven dat er een schaarste bestaat aan bruikbare code? Wie dat er geen nood is aan het poetische in onze samenleving?

6. wat willen die Dichters ons verkopen dan, een soort magische sleutels naar de Ware Geestelijke Rijkdom? Moet je die dingen nat maken ofzo en er dan heel hard op wrijven om te zien of er goud uitvalt? Voor een tientje?

Bon, mijn kinders komen thuis, ik moet het hier bij laten, nu, zoals het hoort: veel te lang en vooral onaf.

[Geplaatst door: hans kloos]

Een van de vele vragen die DV oproept: waarom nog boeken uitgeven als je alles online kunt zetten? Nu is er net een bundel van me uitgegeven, maar ik vind het wel een interessante vraag.
De belangrijkste reden die ik kan bedenken, is het verschil in leeshouding die het papieren en het digitale medium lijken te vergezellen. Ik ben inmiddels een beeldschermtijger geworden en merk dat ik een boek in mijn hand toch anders lees dan het beeldscherm op mijn bureau. Heb ik zo'n papieren ding in mijn handen, dan ben ik tegelijk ontvankelijker en geconcentreerder dan wanneer ik naar dat LCD-scherm tuur. En als ik de geluiden van andere websurfers goed interpreteer, geldt dat voor de meeste lezers. Ik wens elk tekstmaaksel lezers toe die zo ontvankelijk en geconcentreerd mogelijk zijn.
Misschien verandert dit allemaal als het digitale boek even gangbaar en hanteerbeer wordt als het papieren, of als mijn dochter en haar generatie, voor wie het beeldscherm een veel vanzelfsprekender medium is, ons hebben overleefd. Maar voorlopig zie ik het nut van het boek nog wel.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Daar heb je gelijk, Hans, maar er is toch een andere crux ende cern: is het haalbaar om een boek te maken, als er zelfs binnen de eigen beroepsgroep geen afzet voor is, of niet genoeg afzet voor is? Waaraan DV toevoegt, dat het misschien goed is om inzicht (online) te geven over een proces, opdat de koper in spe al een beetje weet wat hij gaat kopen. Of niet?

[Geplaatst door: hans kloos]

Zeker is de afzet een grote factor. Het idee dat die groter kan worden door voorbeelden online te zetten, is volgens mij de reden dat veel schrijvers inmiddels een eigen site hebben. Maar of die vlieger ook daadwerkelijk opgaat? Mij vallen regelmatig loftuitingen ten deel over hanskloos.nl. Eeen spectaculaire stijging in verkoopcijfers heb ik echter nog niet gezien.
Al komt dat misschien ook doordat ik op het www vaak juist dingen probeer die op papier niet kunnen...

[Geplaatst door: Dirk Vekemans]

Afzet, verkoopcijfers, ok: van het ogenblik dat je in de productlogica zit kan je daar niet omheen.

Maar ik zou juist pleiten om de dingen daar uit te houden, maar dat kan niet als je perse weer die dichter in dat hoekje van de Dichter hebben wil. Wat je nodig hebt is namelijk een mentaliteitswijziging, iets dat m.i. sowieso onafwendbaar is, maar dat gaat dan over het geheel van de creatieve productie, dus inclusief beeldende kunsten, de podia, noem maar op.

Dat is een tegengestelde beweging, weg van het lucht-tot-product opkloppen.

Ik vind het vanuit die bredere optiek onverstandig om niet de hoofdmoot van de toonmomenten te willen leggen daar waar het tenminste niets hoeft te kosten, waar die logica er niet aan te pas hoeft te komen.

Je kan dan misschien het boek eindelijk eindelijk wat gaan herwaarderen, selectiever publiceren, de kwaliteit conform de consacrerende functie dat zo'n bundel dan zou moeten hebben, brengen.

Maar het een hoeft het ander niet uit te sluiten. Je kan het print-on-demanden promoten want wat mij betreft is dat prima als ruilobject bij steunbetuigingen.

In ieder geval, ook zonder hoofdpijn: mij dunkt dat het effect voor de leek van de huidige hausse in poëziepublicaties eerder een verder afglijden van de literatuur in de krochten van de commerciële exploitatie, het heeft alle kenmerken van gratuite productie en niks van het eventuele deregulerende vitale dat zo'n wildgroei zou kunnen zijn.

Ik wil daarmede niemand kwetsen ofzo & het is aan ieder om uit te maken wat er kan en wat niet, je kán daar als individu uberhaubt niet willen over oordelen, maar het blijft een ethische ramp van jewelste om dat wat het hoogste goed van een samenleving behoort te zijn, haar creatieve productie, en zeker die productie die zich wil inschrijven in een van de meest essentiële tradities, op economisch dwingende wijze te zien verworden boekje na boekje na plakje van hoogst sentimentele drab, of tot een smakeloos herkauwen van honderdmaal uitgekopieerde pseudo-modernismen. De poëtische elite in ons taalgebied, zij die uit die drab zijn opgestegen, kan je daarbij onmogelijk nog vrijpleiten van ten minste een klein beetje arrivisme, en dat komt natuurlijk ook omdat ze zich achter hun tekstkapitaal verschuilen, dat dan wél oploopt tot net genoeg om bij de volgende publicatie uit de kosten te komen.

Terwijl de subsidieregelingen onder druk van de publieke opinie verder richting het promoten van 'sensible' creativiteit gaan, althans in Vlaanderen, bij jullie heb ik daar minder zicht op, maar dus naar een zelfbedruipende creative industry, zeg maar commerciële eenheidskoek met hoge entertainmentswaarde, en zoals Hans zegt, de betere schermen eraan komen, is dat een héél onverstandige houding, want d'r is gewoon geen enkele manier denkbaar dat je dit nog langer dan enkele jaren kan gaan volhouden.

Kijk ik denk dat je vóór het boek moet kiezen en resoluut één of andere vorm van open source mentaliteit moet nastreven. Indertijd toen Hamelink zo tegen de computer en alles wat hij daar voor onheil mee associeerde, had hij daar eigenlijk honderd procent gelijk in. Maar daarmee stop je geen onafwendbaarheden, en met parmantige borstklopperij, het bundeltje in de hand, of een struisvogelhoofdje diep in de eigen machtspoelen geborgen kom je uberhaupt nergens.

Tenslotte moet je dan ook nog 's met Reve zaliger besluiten dat het bij g*d allemaal zo erg niet is, dat der kindertjes zijn in Afrika die sterven van de honger, dat is erg.

(hm, 15 min. ik denk dat er maar naar ga streven om per aanslag betaald te worden)

[Geplaatst door: RHCdG]

Op http://blogger.xs4all.nl/cornets5/archive/2007/07/01/252787.aspx nog wat bedenkingen bij dit onderwerp.

[Geplaatst door: H. Coster]

@RHCdG (helaas weer even off-topic, als dat nog mag):

Ik begrijp niet, hoe niet te controleren beweringen over iemands consumptie aan de toog "vorm" zouden zijn. Het lijkt mij, dat de inhoud (de Kwestie in kwestie) hier wordt aangevuld/gepimpt/ opgeleukt met nog wat andere inhoud, en dat díe de reacties losmaakt (niet alle, gelukkig). Eigenlijk het omgekeerde van wat een bekend mannenblad doet als het foto's van blote vrouwen afwisselt met interessante interviews en voorpublicaties uit te verschijnen romans.

Ik heb niets tegen op sappigheid van stijl. Ik vind daarnaast dat er met Breukers' stijl doorgaans weinig mis is en wil ook graag toegeven dat dat een van de redenen is dat ik een tamelijk trouwe lezer van zijn bijdragen ben. Maar de sappigheid waar ik hierboven op doelde was de sappigheid van de roddel, en ik herhaal dat dat geen vorm is van een al dan niet belangwekkende inhoud.

Ik weet ten slotte niet of je Breukers een compliment geeft als je zegt dat roddelen, argumenteren ad hominem e.d. de redenen zijn dat zijn weblog leeft en onderwerp van gesprek is.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Heer Coster... u heeft gelijk. Als ik wat met het Flauwe Logschrijvertje te verhapstukken heb, moet ik dat op een andere manier doen, en niet in een stuk dat eigenlijk ergens anders over gaat. Zo, nu definitief naar het onderwerp, of naar deel 2 van de reeks, hier iets boven.