Wat nu?

Henk Kraima, directeur van de CPNB, schrijft in zijn Boekbladcolumn van 22 maart 2007:

In de uitzending van Pauw en Witteman van vrijdagavond (16 maart 2007,CB) werd gesproken over Theo van Gogh. Theodor Holman was een van de gasten. Het gesprek komt op Naima (el Bezaz, CB). Theo trekt van leer: "Op het Boekenbal gaat een of andere knurft van de CPNB, werkelijk een ongelooflijke onbenul, applaus vragen voor de multiculturele samenleving…eh…tegen Wilders. Terwijl hij Naima el Bezaz onbenoemd laat! Dat vind ik een schande!"
Naima el Bezaz zat in de zaal toen onze voorzitter, Rob Haans, in bedekte termen, in zijn openingsspeech haar probeerde een riem onder het hart te steken. (-) Blijf weerwoord bieden aan het uitsluiten van mensen op basis van hun achtergrond. (-) Wij hebben de schoonheid, de rijkdom en de kracht van de taal nodig om vrijheid en oprechte tolerantie te behouden.(-) Wij respecteerden haar wens - ingegeven uit veiligheidsoverwegingen - om haar zaak niet uit te laten groeien tot een issue, haar naam niet te noemen.
We legden zeer bewust de wens naast ons neer van bijvoorbeeld Joost Zwagerman, die in de Volkskrant had opgeroepen tot een groot gebaar van solidariteit. Een groot deel van de zaal was een goed verstaander en begreep waar het om ging. Een ander deel kwam niet verder dan associaties met dubbele paspoorten en Geert Wilders.
Toen ik later op het bal Naima sprak, uitte ze haar dank voor onze zorgvuldige benadering. En ze had een verzoek. Ze wilde graag voorgesteld worden aan de man die met zijn boeken mensen aanmoedigt zich te verdiepen en te luisteren, Geert Mak.

Ere wie ere toekomt: het was Joost Zwagerman die media-aandacht vroeg voor de bedreigde  Naima el Bezaz (en Leon de Winter, in zijn Elsevierlog). Dit leverde een aantal, hoe moet je dat zeggen? – laffe? reacties op, die hier, in de Volkskrant, zijn te lezen. Waar waren al die schrijvers, toen Zwagerman vroeg om een bedreigde collega bij te treden? Met hun kop in het zand en hun hoofd bij het eigen hachje. Schoot het genootschap van hoofdredacteuren wakker en stelden de heren en dames een gezamenlijk hoofdredactioneel op? Neen. Er gebeurde niets.

In een vlammend artikel dat vandaag in Opinio staat, trekt arabist Hans Janssen van leer tegen laffe 'media' die bedreigingen niet meer melden én tegen laffe schrijvers:

De deelnemers aan ‘De Avond van het Boek’, een literaire quiz van de NPS en het NRC Handelsblad, werd beleefd en vriendelijk verzocht geen woord te wijden aan de bedreigingen waarvan de schrijfster Naima El Bazaz de laatste tijd het slachtoffer is. Als Elsbeth Etty dat niet in het NRC van 13 maart gerapporteerd had, zou niemand van dat immorele verzoek geweten hebben.
‘De Avond van het Boek’ is gewoon doorgegaan. De tv-kijkers hebben, weer zonder dat te beseffen, op een publieke zender een gecensureerd programma bekeken. De deelnemende schrijvers en andere helden van het vrije woord hebben zich door terreur laten kortwieken. Eigenlijk had het hele programma natuurlijk moeten worden afgelast, en het Boekenbal niet door moeten gaan uit protest. Maar ja, de hapjes en de versieringen stonden al klaar. Literair Nederland heeft de kans van een maart-staking voorbij laten gaan.

Waarna de vraag: wat nu?

Comments

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

Niet al die reacties zijn laf. Ik denk dat je er inderdaad zo weinig mogelijk ophef over moet maken, want je speelt daarmee de "bedreigers" in de kaart. Doodzwijgen is niet per se laf. Andere mogelijkheid is zo veel mogelijk ophef maken en de schurkjes ontmaskeren, maar Bezaz geeft zelf aan dat niet te willen.

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

Ik sprak erover met Fouad Laroui en Eric Visser en was van plan herrie te gaan trappen. Beide heren zeiden dat het verstandiger was de boel dood te zwijgen.
Maar er is ook dit:
"De deelnemers aan ‘De Avond van het Boek’, een literaire quiz van de NPS en het NRC Handelsblad, werd beleefd en vriendelijk verzocht geen woord te wijden aan de bedreigingen waarvan de schrijfster Naima El Bazaz de laatste tijd het slachtoffer is. Als Elsbeth Etty dat niet in het NRC van 13 maart gerapporteerd had, zou niemand van dat immorele verzoek geweten hebben.
‘De Avond van het Boek’ is gewoon doorgegaan. De tv-kijkers hebben, weer zonder dat te beseffen, op een publieke zender een gecensureerd programma bekeken. De deelnemende schrijvers en andere helden van het vrije woord hebben zich door terreur laten kortwieken. Eigenlijk had het hele programma natuurlijk moeten worden afgelast, en het Boekenbal niet door moeten gaan uit protest. Maar ja, de hapjes en de versieringen stonden al klaar. Literair Nederland heeft de kans van een maart-staking voorbij laten gaan."
http://www.opinio.nu/node/178

[Geplaatst door: Fred Papenhove]

Ja de sympathieke Zwagerman (ontmoet in Antwerpen, hij was vol lof over het boek De Naald erin van J.S., ging met ons op de foto en is een man zonder praatjes of hooghartig gedrag, ja dat mag best gezegd worden over Joost Zwagerman)stak zijn nek uit. Alle respect voor Zwagerman en ook voor Leon de Winter. En de rest van de goegemeente liet weer geen flikker van zich horen onder het mom van doodzwijgen. Maar (dood)zwijgen is een slechte zaak als het om het Vrije Woord gaat.

[Geplaatst door: RHCdG]

Als we nu eens wat minder zouden hameren op die zogenaamde vrijheid van het woord, deze fetisj van de verlichtingsideologie, alibi voor ieder gebrek aan respect en laatste, maar uitermate hardnekkige geloofsartikel van de kruisridders van vandaag, dan zouden zij voor wie het woord niet vrij en onttoverd, maar nog heilig is er misschien minder toe geneigd zijn ons dat woord te ontnemen.

[Geplaatst door: Fred Papenhove]

Het Vrije Woord is er historisch gezien nog maar kort. En daarom moeten wij heel zuinig op het Vrije Woord zijn en op het gedachtegoed waar het Vrije Woord voor staat. Vooral niet gaan relativeren. En als iemand moeite heeft met het Vrije Woord, omdat hij of zij zich in zijn of haar eer voelt aangetast, dan kan hij of zij keurig naar de rechter toestappen.

[Geplaatst door: RHCdG]

Naar de arrondissementsrechtbank in zijn woonplaats of naar de moefti?

[Geplaatst door: RHCdG]

En hoe vrij is het woord als het niet gerelativeerd mag worden? Net zo heilig als voor die andere fanatici.

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

"alibi voor ieder gebrek aan respect"? Als je je best doet kun je misschien respect verdienen, alleen dan. Je draait de zaken om, Rutger, de term "respect" wordt te vaak gebruikt om ongeloofwaardige zaken of erger te legitimeren.

[Geplaatst door: Koenraad Goudeseune]

Gustave Flaubert, in een brief aan Mevrouw Roger des Genettes, Parijs, vrijdagavond 1 maart 1878,

(...) Die aanmatiging de Islam te willen verdedigen (terwijl de Islam op zich iets monsterlijks is) brengt me buiten mezelf. Ik eis in naam der mensheid dat de Zwarte steen verbrijzeld, het gruis ervan in de wind verstrooid, dat Mekka verwoest en het graf van Mohammed onteerd wordt.

[Geplaatst door: Peter de Groot]

En wat is vrijheid, als me het geen ruk kan schelen?

Ben toch zeker creatief genoeg overal overheen te struikelen c.q. onderdoor te duikelen.

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

Die goeie ouwe Flaubert, zijn eis heeft helaas weinig gevolg gekregen.

[Geplaatst door: RHCdG]

@Koenraad,
Het gaat er hier niet om de Islam te verdedigen, en dat doe ik dus ook niet. Maar wat Flaubert betreft: die schreef 30 jaar lang aan een drama waarin een heilige, zekere Antonius, zijn best doet om wat hem heilig is te beschermen tegen allerlei vormen van scholastiek, redeneerkunst, en al die andere instrumenten van de duivel lui-même.

@Peter,
Zo is het precies.

[Geplaatst door: Fred Papenhove]

Het Vrije Woord is zeker niet heilig. Dus als je er moeite mee hebt en je het mentaal niet op kunt brengen om er over heen te struikelen, dan stap je in een beschaafd land - nogmaals - naar de rechter toe en niet naar de moefti. Men moet de Nederlandse moslims niet onderschatten.

[Geplaatst door: Adriaan Krabbendam]

De vrijheid van het woord wordt betaald met kwetsbaarheid. En domheid kun je maar beter niet onderschatten. Vooral als domheid respect "eist" (het summum van domheid). Monotheïstische orthodoxie valt zeker in deze categorie.

[Geplaatst door: Peter de Groot]

@RHCdG
Als je eens wist hoeveel mensen er creativiteit ontberen, dat weet je ook dat het precies zo niet is.
Noem het humor, noem het ironie, maar verwacht niet, dat ik me ergens aan vastklamp.

[Geplaatst door: WZNM]

Doodzwijgen is capituleren.