Verslagen uit Groningen

Op zijn weblog schrijft Rense Sinkgraven dit:

'Afgelopen zondag nog in de bibliotheek geweest waar Menno Wigman door Coen Peppelenbos werd geïnterviewd in verband met het boek Het gesticht (over zijn tijd in Den Dolder, een opdracht). Menno vertelde dat hij zich binnen de Nederlandse poëzie steeds meer een eenling gaat voelen. Hij probeert klassieke gedichten te schrijven maar waar de rest mee bezig is? Daar komt bij dat de twee meest invloedrijke recensenten van dit moment Gerbrandy en Pfeijffer over de rug van dichters hun opvattingen willen doordrukken. In dit verband noemde Menno, Herman de Coninck die zei dat iedere criticus er vijf poëtica's op na moest houden.'

En op zijn egolog meldt Coen Peppelenbos (pas op: bevat naast de bekende, klassieke verschijning van Menno Wigman shockerende beelden):

'Wigman onthulde ook het pseudoniem waaronder hij gedichten stuurde naar De Revisor.
"Mijn gelukkigste dag in 2003? Toen ik hoorde dat Ilja Leonard Pfeijffer een krampachtig modieus, opgeruimd onzinnig, zeg maar gerust volstrekt abject gedicht van mijn alter ego *** in zijn literaire tijdschrift De Revisor wilde plaatsen. Ook vorig jaar plaatste men weer zo'n heerlijk Astrid-Lampe-appel-bos-kutje-knol-drop-kapok-Pfeijffer-vlam-dram-pijpen- dochtgedicht."'

Twee boeiende stukjes verslag. Tezamen wellicht vormend een opmaat voor een nieuw (het hoge woord moet er even uit) poëticadebat.

Comments

[Geplaatst door: RHCdG]

OK weer even serieus.
Of het echt om een poëticadebat gaat, vraag ik me af. Er worden veeleer poëtica's ingezet in een poging bepaalde machtsstructuren bloot te leggen. Daarbij lijkt de ene partij zich van zijn talent te bedienen om die met de persoonlijkheid van de ander te confronteren. Je zou ook kunnen zeggen: de een zijn 'vorm' tegenover de ander zijn 'vent'. Wanneer je, zoals Menno Wigman, in staat bent om behalve aan je eigen poëtica ook aan die van een ander (Lampe) vorm te geven, wijst dat dan op een overmaat aan talent, of op een gebrek aan persoonlijkheid? En hoe zit dat met Pfeijffers reactie: een overmaat aan persoonlijkheid (waardoor hij die Lampe-poëtica gemakkelijk kon omarmen) of een gebrek aan talent (waardoor hij de onechtheid er niet van kon inzien)? En: hoeveel 'vent' ben je als criticus wanneer je er vijf poëtica's op nahoudt?
'Een menselijk leven', zegt Vestdijk ergens, 'dat zich op den duur niet met tien, twintig andere levens vermenigvuldigt, verdient de naam van leven ternauwernood; het is een leven zonder diepte, zonder ruimtelijkheid, zonder licht en schaduw'. Geeft hij hier een beschrijving van het talent, of van de persoonlijkheid? Mij dunkt, van beide, in voor beide gevallen de meest adequate bewoordingen. En dat betekent dat Menno Wigman een talentvol dichter is, maar ook dat Pfeijffer in dit geval niets kan worden verweten: die vertrouwde op het talent cq. de persoonlijkheid van wat hij onder ogen kreeg.

[Geplaatst door: Chrétien Breukers]

Ik wijs alle reageerders nog even op dit: '[Anonieme of] niet ter zake doende reacties worden verwijderd.'

[Geplaatst door: bernd ebbo visser]

Dit mag herhaalt:

'Een menselijk leven', zegt Vestdijk ergens, 'dat zich op den duur niet met tien, twintig andere levens vermenigvuldigt, verdient de naam van leven ternauwernood; het is een leven zonder diepte, zonder ruimtelijkheid, zonder licht en schaduw'.

[Geplaatst door: Onno Kosters]

Dit mag herhaalt wat?

[Geplaatst door: Edwin Fagel]

Blijft over de zin: "Hij probeert klassieke gedichten te schrijven maar waar de rest mee bezig is?" Betekent dit dat wie geen klassieke gedichten schrijft maar wat aanmoddert? Of dat buiten Menno Wigman geen dichter meer een poëtica heeft? In beide gevallen natuurlijk onzinnige opmerkingen, als hij dat inderdaad zo gezegd heeft, waar alleen als je ontzettend graag wil een poëticadebat over te voeren is.

[Geplaatst door: Bart FM Droog]

Yep, als ik geen klassieke gedichten schrijf modder ik maar wat aan, als dichter. Vind dat Wigman, als hij tenminste goed geciteerd is, waarheden als koeien verkoopt.

Herman de Coninck was echter te bescheiden: een dichter dient evenveel poëtica's te hebben als gedichten. Wie één poëtica heeft zal m.i. ook maar één goed vers gebakken hebben.

[Geplaatst door: Menno Wigman]

Ik vrees dat Rense S. mijn woorden toch net iets te ongenuanceerd heeft weergegeven. Zelf heb ik, voor de goede orde, nog nooit een sonnet geschreven. En daarbij: als ik alle dichters die vrije verzen schrijven ongelezen zou laten, zou ik, zeker waar het de laatste negentig jaar betreft, snel uitgelezen zijn. Voor het zoveelste poëticadebat - discussies die in de regel altijd onbeslist blijven - ontbreekt het mij aan energie. In dat ene geciteerde fragment uit 'Het gesticht' staat, lijkt mij, genoeg.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Genoeg? Toch niet! Ik móet natuurlijk weten wie de nep-naam is, om te voorkomen dat ik per ongeluk over de verkeerde experimentele poezie enthusiast word. Dat zou toch vervelend zijn.

Apropos, ik geloof best dat Pfeijffer enthusiast te krijgen is over niet al te sterk werk, enthusiasme past wel bij hem, of er nou veel achter steekt of niet. Maar... wie herinnert zich Ern Malley?

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

(http://www.ernmalley.com/ern_malley_today.html)

[Geplaatst door: kees van houte]

dode link dude

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Hee, da's typisch.

Dan gewoon:

http://www.ernmalley.com/

[Geplaatst door: bernd ebbo visser]

Ja jesus Menno, ben ik net om jou een minder alleenstaand gevoel te geven begonnen met het vervaardigen van een klassiek sonnet, loop je zelf achter de feiten aan... Mooi is dat.

[Geplaatst door: Fred Papenhove]

Ach, ik vind het een grappige en mooie actie van Menno Wigman om poëzie a la Ilja P. en Astrid L. in te sturen.

[Geplaatst door: Rense Sinkgraven]

@Menno
Misschien is 'en waar de rest mee bezig is?' inderdaad wat te kort door de bocht. Wat je zeker wel gezegd hebt is dat je er naar streeft om klassieke gedichten te schrijven en je hebt dichters als Pfeijffer en volgers een flinke veeg uit de pan gegeven. Wat mij betreft gaat het er niet om om dat hele poëtica debat weer aan te zwengelen. Waar het wel om gaat is dat invloedrijke critici als Gerbrandy en Pfeijffer, die een enorme verantwoordelijkheid hebben, er eigenlijk meerdere poëtica's op na zouden moeten houden om recht te doen aan de dichter. Jij verwees terecht naar Herman de Coninck die wèl een ruimhartige poëtica hanteerde. Dat vond ik een belangrijke en waardevolle opmerking.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

Kan iemand me trouwens vertellen wat precies een klassiek gedicht is?

[Geplaatst door: Xavier Roelens]

En kunnen al die mensen op wie Gerbrandy en Pfeijffer invloed hebben, even hun vinger opsteken? Ik ben wel benieuwd om te weten hoe invloedrijk ze in Nederland zijn.

x

[Geplaatst door: Edwin Fagel]

@ Samuel: mijn ad hoc geformuleerde en wat impressionistische definitie daarvan zou zijn: gedichten met een regelmatig metrum en rijmschema, en met een min of meer coherente boodschap. Veel moeilijker zou ik het niet maken.

@ Xavier: het leek mij eigenlijk dat die invloed (zeer) beperkt is, maar als Menno Wigman het nodig vindt hen + volgers een veeg uit de pan te geven, en Rense Sinkgraven dat belangrijk en waardevol vindt, ga ik ineens weer twijfelen.

[Geplaatst door: Bart FM Droog]

In mijn optiek zijn 'klassieke gedichten' verzen die zichzelf in de loop der jaren bewezen hebben. Ze beperken zich niet tot metrische, rijmende gedichten, ook vrije verzen kunnen klassiek worden. Maar wellicht dat Menno Wigman nader kan verklaren wat hij precies bedoelt met 'klassieke gedichten'.

Over de invloed van Gerbrandy en Pfeijffer, die ik allesbehalve op één hoop wil gooien. Denk dat die inderdaad heel beperkt is. Misschien heeft Pfeijffer wel de meeste invloed - vooral door z'n provocaties, waarop onnozele zielen als ik reageren etcetera etcetera. Dus anders dan bedoeld.

Grote vraag is natuurlijk door hoeveel mensen hun artikelen gelezen worden. Het aantal zou wel eens bitter kunnen tegenvallen.

[Geplaatst door: Edwin Fagel]

Re: "In mijn optiek zijn 'klassieke gedichten' verzen die zichzelf in de loop der jaren bewezen hebben."
Ja, dat kan ook natuurlijk. Maar of daarmee schot in die poëticale discussie komt?

De vraag over de invloed over Pfeijffer en Gerbrandy is ook alleen in poëticaal opzicht interessant. NRC en de Volkskrant hebben natuurlijk wél een groot bereik, zeker onder poëzielezers. Maar ik vermoed dat er niet veel dichters rondlopen die hun poëtica modelleren naar die van Pfeijffer. Toch blijken zijn opvattingen nog steeds aanleiding voor dit soort discussies te zijn, wat vleiend moet zijn voor een dichter/criticus.

Al gaat deze discussie al een tijdje helemaal nergens over. Dat krijg je er nou van.

[Geplaatst door: Ingmar Heytze]

'...Waar het wel om gaat is dat invloedrijke critici als Gerbrandy en Pfeijffer, die een enorme verantwoordelijkheid hebben...' We hebben het wel over poëzie, weten jullie nog wel, die ziekte die je gertuige een gedicht van voornoemende Wigman 'met een handvol hopeloze idioten deelt'. Termen als 'invloedrijk' en 'verantwoordelijkheid' hebben m.i. werkelijk niets van doen met poëzie. Overigens vind ik 'Het gesticht' - ik heb het net even gelezen op een aantal terrassen tijdens een korte vakantie in eigen stad - een fantastisch boek dat over alle mogelijke fascinaties van Wigman gaat, met als voornaamste tekortkoming dat je het te snel uit hebt.

[Geplaatst door: Samuel Vriezen]

"Termen als 'invloedrijk' en 'verantwoordelijkheid' hebben m.i. werkelijk niets van doen met poëzie."

Misschien. Maar zullen we niet bij het schrijven doen alsof? Als we schrijven met het idee dat het allemaal heel belangrijk en verantwoordelijkheidsvol is wat we doen, gaan we vast heel secuur schrijven. Dan kunnen de mensen die 'echte' invloed hebben (mensen die landen kunnen binnenvallen, etc), zelden mensen die scherp formuleren, vaak mensen die gewoon maar wat reutelen dat leuk klinkt op de buis, nog een voorbeeld aan ons nemen!

[Geplaatst door: Ingmar Heytze]

Dat is in ieder geval een hoffelijke gedachte.