Vijf sterrenkundestudenten, waaronder vier uit Leiden, zullen in oktober 2006 tijdelijk hun gewicht verliezen. Ze nemen dan deel aan een microzwaartekracht experiment in de paraboolvluchtcampagne van de ESA (Europese Ruimtevaart Organisatie) voor professionele onderzoekers. De vluchten vinden plaats bij Bordeaux (Frankrijk) met een speciaal ingerichte Airbus A300. De vier gaan onderzoeken of en hoe stof-en ijsdeeltjes samenklonteren in gewichtloze toestand.
De groep bestaat uit studenten van verschillende nationaliteit. Berry Holl, Dave van Eijck, Demerese Salter, German Chaparro studeren alle vier aan de Sterrewacht van de Universiteit Leiden, terwijl Guido van der Wolk aan de Rijksuniversiteit te Groningen studeert. Alle vijf verwachten zij het komend jaar als sterrenkundig onderzoeker af te studeren. De studenten worden in hun onderzoek begeleid door Prof. dr. Jurgen Blum (Institut fur Geophysik und Extraterrestrische Physik, Technische Universiteit van Brunswijk, Duitsland) en Dr. Helen J. Fraser (thans University of Strathclyde, Schotland, maar tot voor kort verbonden aan de Leidse Sterrewacht) .
Het onderzoek richt zich op de vraag of stof, ijs-en ijsstofdeeltjes wel of niet samenklonteren als de zwaartekracht geen rol speelt. Zo probeert men de eigenschappen te benaderen van deeltjes die zich in zogeheten protoplanetaire schijven rond pasgevormde sterren bevinden, en in het bijzonder na te gaan hoe de uiteindelijke vorming van planeten in zulke schijven op gang kan komen. De situatie in deze protoplanetaire schijven wordt het best benaderd door de deeltjes gewichtloos met onderlinge snelheden van een millimeter tot een centimer per seconde (ca. 4 tot 35 m per uur) te laten botsen. In laboratoria op de grond worden zulke experimenten sterk beperkt door de heel erg korte duur waarin de deeltjes tijdens een vrije val gewichtloos zijn. Zodra dat niet het geval is, overheerst de zwaartekracht alle andere zwakke e^Kecten. Wanneer men echter een vliegtuig in een paraboolbaan eerst omhoog en dan omlaag laat vliegen, kan men per keer een toestand van gewichtloosheid van ongeveer 20 seconden bereiken. Daarom willen de studenten hun experiment met de ESA Airbus uitvoeren.
Al in januari 2005 hadden de studenten zich aangemeld bij het onderwijsafdeling van de ESA met het door henzelf bedachte experiment. De ESA organiseert elk jaar een zomercompetitie `microgravity research' onder Europese studenten. Het voorgestelde experiment werd als wetenschappelijk excellent beoordeeld, maar technisch te ingewikkeld voor de zomerse studentvluchten. Toch vond de ESA het voorstel zo goed, dat ze besloot om paraboolvluchten beschikbaar te stellen in het programma voor professionele onderzoekers. Het team heeft onlangs de officiele startbijeenkomst gehouden met de eerste sponsors en supporters uit de ruimtevaartwereld, waaronder de ESA-vestiging ESTEC, Dutch Space en Kayser-Threade. Er zijn echter nog meer sponsors nodig! De komende maanden zullen de studenten samen met Dutch Space in Leiden en ESTEC in Noordwijk de belangrijkste componenten van het experiment ontwerpen, opzetten en testen.
Bron: Sterrewacht van de Universiteit Leiden, Leidse studenten sterrenkunde gewichtloos.
Peter Knipmeijer
Peter Drehmanns
Nanne Nauta
Eelke van Es
Lenze L. Bouwers
Reine de Pelseneer
Jabik Veenbaas
Hans van Willigenburg
Peter Swanborn
Leo Herberghs
Ton van 't Hof
Ton van Reen
Joris Miedema
Peter Drehmanns
Frits Criens
Rik Andreae
Jabik Veenbaas
Sacha Blé
Bernhard Christiansen
Delphine Lecompte
André van der Veeke
@ Guido. Stof- en ijsdeeltjes klonteren samen in gewichtloze toestand. Hoe ze dit doen, zeg ik niet. Anders valt er niets meer te onderzoeken.
Geplaatst door: Fred Papenhove | 28-12-05 om 17:33
Guido wordt eindelijk weer een wolk! Dat was hij heel even als baby, maar daarna ging het snel bergafwaarts.
Geplaatst door: max | 28-12-05 om 17:47
Ja, Fred, dat stofdeeltjes samenklonteren onder microzwaartekracht is bekend. Anders zouden we nu geen planeet onder onze voeten hebben. Belangrijk is nu om te weten bij welke botsingssnelheden deeltjes klonteren of niet. Zo kan berekend worden hoe snel planeten zich vormen.
En bedankt, max, voor de biografie. Met wolken weten je nooit of ze de berg op of af aan het rollen zijn.
Geplaatst door: Guido van der Wolk | 28-12-05 om 17:56
@ Guido. 'Zo kan berekend worden hoe snel planeten zich vormen'. Een planeet vormt zich in zes dagen, goddeloze. Lees Genesis er maar op na.
Geplaatst door: Fred Papenhove | 28-12-05 om 18:44
L&T vinden het ook zweverig
Geplaatst door: Lucasentomvindenhetook | 29-12-05 om 10:55
Gooi me maar op de brandstapel.
Geplaatst door: Guido van der Wolk | 29-12-05 om 11:13
@ Guido. Ik verwacht als boetedoening een tweede dichtbundel van je met 27 gedichten waarin gewichtloosheid het hoofdthema is. De titel heeft u al "Dutch Space". Nee, geen dank, we zijn collega-dichters.
Geplaatst door: Fred Papenhove | 29-12-05 om 12:32
Aardig nieuwtje voor de UK.
Geplaatst door: Gelkinghe | 29-12-05 om 14:02