Het sneeuwt een half jaar lang op een stad en daarbuiten
bakt iemand een plat brood. Om zichzelf pijn te doen
trekt iemand de jurk aan en maakt een foto
van het zwembad. Op de bodem ligt
een plastic paard. Aan de andere kant
van de rivier is het windstil, er worden
kinderen geboren en het sneeuwen stopt. Al snel
worden er simpele liedjes gezongen
voor het land dat iemand bewoonbaar heeft gemaakt.
Ingeborg Klarenberg
Peter Knipmeijer
Peter Drehmanns
Nanne Nauta
Eelke van Es
Lenze L. Bouwers
Reine de Pelseneer
Jabik Veenbaas
Hans van Willigenburg
Peter Swanborn
Leo Herberghs
Ton van 't Hof
Ton van Reen
Joris Miedema
Peter Drehmanns
Frits Criens
Rik Andreae
Jabik Veenbaas
Sacha Blé
Bernhard Christiansen
Delphine Lecompte
André van der Veeke
Na lezing meteen de TV aangezet(op sneeuwen ingesteld)in de hoop op iets nieuws te zullen stuiten tijdens deze Odyssee. Helaas kreeg ik hoofdpijn, slikte een aspirientje en viel langdurig in slaap. Mijn excuses hiervoor.
Geplaatst door: tedje wacht | 19-9-11 om 13:23
Dit had het paradijs kunnen zijn, maar dan wat mooier voorgesteld? Als ik drie keer 'iemand' vervang door drie keer 'je', kom ik dan in de buurt van de titel?
Geplaatst door: Jaco Wouters | 19-9-11 om 14:25
...Dit gedicht houdt me nogal bezig. Meestal heb ik mijn mening snel klaar, nu niet.
En dus beging ik de zonde deze dichter te googlen voor vergelijkingsmateriaal.
Bij de serie Verdwijnpunten (http://blog.villanella.be/2009/02/02/ingeborg-klarenberg-verdwijnpunten/#more-725) zijn hier alvast veel minder twijfels.
Zinnen als
"(...)Ik sta hier
zwaaiend naar de herfst
te midden van een rampgebied
dat bestaat uit grind
en ouders(...)"
vink leuk! Hier lijkt de dichter ook minder bang voor helderheid? Want hoezo in Ik vind je overal en opnieuw ineens dat zwembad? En hoezo een foto daarvan? En hoezo dat paard? En hoezo 'de' rivier? En hoezo die sneeuw? Hoezo een half jaar? Hoezo is dat allemaal belangrijk in het gedicht?
'Bedrieglijk willekeurig'? Onduidelijk en dus poëtisch? Hermetisch en dus interessant?
Is dit ook een deel van een serie? Indien zo, dan ben ik heel benieuwd naar de rest. Vooralsnog spreekt deze mijns subjectiefsgewijs geziene inziens verzameling 'gekke beelden en gebeurtenissen' me toch minder aan.
Geplaatst door: Burns | 19-9-11 om 15:53
De vraag is altijd: wat maakt van een rijtje regels (g)een gedicht. Het antwoord daarop is onzeker. In de tijd, in de plaats en in de persoon.
Hier en nu vind ik het bijvoorbeeld een sterk stuk. Er gaat een film spelen. De losse punten of beelden worden via een geheimzinnig proces in een patroon of scenario omgezet.
Bij mij leidt dat proces naar het verhaal van een verloren kind. De eerstgeborene. Het is misschien verdronken. Maar het zou ook kunnen dat het kind niet was voldragen en werd misgeboren. De zes maanden sneeuw en de pijnlijke zwangerschapsjurk duiden daarop. En nog het meest de laatste regel.
Want dat kind is niet de hoofdpersoon, maar de moeder. Ze heeft het erg moeilijk gehad met het verlies. En maar langzaam kan ze accepteren dat de wereld niet is gestopt. Dat andere mensen plezier hebben alsof er niets aan de hand was. Aan de andere kant van de rivier. Want zij ziet dat kind overal en altijd in alles. Maar dan komt de troost: dat ze bewoonbaar is. Prachtig.
Behoorlijk aangrijpend dus en toch heel afstandelijk opgeschreven. Nergens lees je iets over tranen, verdriet of wanhoop. Maar voor mij zit het er allemaal in. Ook mooi: de regelafbrekingen.
Geplaatst door: buigt | 19-9-11 om 18:15
Bedankt voor je mooie uitleg, Buigt.
Geplaatst door: Paul van de Wiel | 19-9-11 om 19:24
Dank voor de dank Paul, want ik schrijf inderdaad gratis in mijn eigen vrije tijd. Weliswaar voor mijn eigen plezier hoofdzakelijk, maar toch...
En het blijft een interpretatie, eerder dan een uitleg. Ik gok er ook maar wat op los en wat ik eigenlijk wou zeggen is dat dit gedicht gewoonweg vòl verhalen zit. En volgens mij is dat de kunst.
Geplaatst door: buigt | 19-9-11 om 20:31
Ik vind dit een heel intrigerend gedicht, waar je lang over na kan denken. Het is heldere taal, maar toch vraag je je af wat alles betekent. Intrigerend.
Geplaatst door: Inkwith Barubador | 20-9-11 om 10:08
Grappig - Buigt leest een hele opera uit dit stukje tekst bij elkaar (een soort La Traviata zeg maar )en ik ondervond het slechts als een melig slaapliedje.
Geplaatst door: tedje wacht | 20-9-11 om 10:17
'Om zichzelf pijn te doen/trekt iemand de jurk aan'; de keuze voor het lidwoord 'de' i.p.v. 'een', terwijl de jurk in kwestie nog niet eerder geïntroduceerd is; ik weet niet helemaal wat ik daarmee aanmoet. Soit, ik heb zeker kenmerken van een mierenneuker, maar ik wil toch wel weten hoe dit zit.
Geplaatst door: M.A. Buser | 20-9-11 om 10:28
Na Google enz. kan ik zeggen, ik geloof wel in deze dichteres.
Ook goed dat op deze site eens iets te lezen valt dat is geschreven door iemand die 30 jaar jonger is dan het doorsnee publiek.
Enkel geloof ik niet zo in dit gedicht.
Een aantal zaken zijn door voorgangers al aangestipt – lidwoorden en zo – ik sluit me daarbij aan.
Verder vind ik het gedicht niet typisch hermetisch. Warrig lijkt me de juiste term. En niet dat het allemaal logisch moet zijn in poëzie….maar het sneeuwt…en dan nemen we een duik in het zwembad…..dat water zal me dan een partij koud zijn als het al een half jaar sneeuwt. Dat soort dingen ontneemt de mogelijk om het gedicht waarlijk in me op te kunnen nemen.
In B-films zie je het wel vaker trouwens, maar die kijk ik dan ook niet af.
Geplaatst door: Ruud Poppelaars | 20-9-11 om 13:15
"trekt iemand de jurk aan"
Wat wellicht zou kunnen is dat dit een dichterlijke variant is op de uitdrukking 'de grote broek aantrekken', hetgeen zoveel betekent als: 'hevig tekeer gaan; een grote mond opzetten; hoge eisen stellen'.
Geplaatst door: Harry J.M. Kleinhoven | 20-9-11 om 14:03
"een plat brood", dat kan een typisch Turks brood zijn; daarop voortbordurend, "de jurk", dan is dat mogelijk een burka ?
Dit gedicht zou net zo goed kunnen gaan over (de gevolgen van) eerwraak (veelal gerelateerd aan islamitische gemeenschappen).
"de rivier" lijkt een (cliché)verwijzing naar de rivier de Styx, uit de Griekse mythologie, met veerman Charon, met "[a]aan de andere kant" het rijk van de doden. Die zomaar uit het niets verbinden met het voorafgaande "zwembad", nee, ik vind dat niet zo logisch. Maar wellicht was de dichter aan het doorassociëren?
Het algemene beeld w.m.b. is dat het dit gedicht ontbreekt aan interne logica.
Geplaatst door: Harry J.M. Kleinhoven | 20-9-11 om 14:54
"trekt iemand de jurk"
Voor mij suggereert het lidwoord dat het hier gaat om de jurk die iemand droeg toen de gebeurtenis waarop het gedicht doelt zich voordeed.
Specificatie hiervan zou uitleggerij zijn en het gedicht ontkrachten.
Geplaatst door: Jacob van Schaijk | 20-9-11 om 14:56
Ja nu je het allemaal zegt.
En dat plastic paard kan een postmoderne reïncarnatie van het Paard van Troje oproepen; hoewel ik de brug naar de rivier nog niet helemaal weet te plaatsen behalve dan dat ik gisteren Erica Terpstra op tv zag in haar nieuwe reisprogramma waar ze koninkrijk Bhutan aandeed. En zo kwam ik in contact met bidmolens en bidvlaggen
en wellicht is het mogelijk dat je ziet dat het aan de andere kant van de rivier windstil is
omdat je je molens of je vlaggetjes niet ziet wapperen.
Geplaatst door: Ruud Poppelaars | 20-9-11 om 16:07
Even terzijde: na een paar avonden reacties te hebben gelezen kom ik tot de conclusie dat je niets op dit forum moet plaatsen als je niet tegen kritiek kunt!
Geplaatst door: Jacob van Schaijk | 20-9-11 om 17:13
Daar de dichteres ‘de jurk’ schrijft, geeft aan dat zij zelf een scherp, specifiek beeld heeft van het type jurk waar het om gaat. Gissen naar die jurk lijkt me daarom niet onzinnig of afkeurenswaardig maar veeleer de bedoeling. Het nodigt tenslotte uit tot interpretatie.
Verder vind ik buigts interpretatie, van een miskraam, helder. Erop inspelend lees ik ook het contrast tussen stad en (tijdelijk onvruchtbaar) platteland. Misschien linkt de moeder het huis dermate aan de tragedie die zich daar heeft voorgedaan dat ze zich gedwongen ziet te verhuizen, het huis te verkopen (foto van dat zwembad (dat in mijn fantasie leegstaat op dat paard na)). De gemengde gevoelens die daarmee gepaard gaan, van afscheid en afstand nemen, worden o.a. weergegeven in de titel en zo krijgt de slotregel ineens een letterlijke bijklank.
Mooi humorloos gedicht.
Geplaatst door: Jacques Santegu | 20-9-11 om 18:01
Het 'verdronken'plastic paard - de dood van Pegasus? Het einde van de 'klassieke'poëzie?
Geplaatst door: tedje wacht | 21-9-11 om 12:02
@Ruud: waar staat dat er water in het zwembad zit?
"Verder vind ik het gedicht niet typisch hermetisch."
Een legere opmerking kun je geloof ik niet maken. Is 'hermetisch' slechts een stempeltje, een hokje waar een gedicht in moet passen? Het is een nietszeggende term.
Neem het gedicht zoals het tot je komt, plak er geen etiketjes op.
Geplaatst door: Inkwith Barubador | 21-9-11 om 15:25
Toevoegend: ik vind de reactie van Jacques sterk. Het lidwoord staat er met opzet, dat denk ik ook. En het is mij duidelijk dat het over leven en dood gaat. De sneeuw en de overkant van de rivier zijn daarin duidelijke symboliek.
Dit gedicht zit propvol tragiek, zonder dat je er direct je vinger op kunt leggen. Hoe meer ik het lees, hoe meer ik onder de indruk ben. Knap werk.
Geplaatst door: Inkwith Barubador | 21-9-11 om 15:29
Na herlezing maakt het een wat post-apocalyptische indruk op me; het gedicht lijkt me wat mij betreft ook meer een sfeerschets dan een soort puzzletje waaruit we een duidelijke betekenis af kunnen leiden. Is niet erg; de sfeer is prima neergezet, vrij desolaat en het is allemaal ook een beetje deprimerend.
Soit, 'de jurk', er worden wel een aantal prima verklaringen gegeven hier. Ik neem aan dat de meeste beelden het resultaat zijn van associaties, maar die gedachtensprongen volg ik niet helemaal, behalve de vergroting van zwembad naar rivier.
Het heeft ook wel iets christelijks in zich, die kinderen die geboren worden, allemaal kleine Jezusjes die het sneeuwen stoppen. En die iemand, dat zou best eens God kunnen zijn, niet?
Er valt me nog één ding op: als het zo erg sneeuwt, dan is ook dat hele zwembad gevuld met sneeuw en dan zou men dat hele plastieken paard op de bodem niet kunnen zien, want dat is immers bedolven met sneeuw en sneeuw is bepaald niet doorzichtig, nietwaar?
Geplaatst door: M.A. Buser | 21-9-11 om 15:32
Prachtig. Geen idee waarom. Jawel, het idee dat het niet uitmaakt wat en dat er toch iets gebeurden samenkomt...
Geplaatst door: Margo van Stratum | 20-2-12 om 20:57